Regels

Wat zijn regels in BDSM?

Regels (Engels: rules) zijn in een D/s-verhouding de afspraken over gedrag die buiten de sessie doorlopen: hoe je hem aanspreekt, welke houding je aanneemt, wat je draagt, en waarvoor je toestemming vraagt. Ze gaan niet op een afgesproken moment aan en weer uit. Dat is het hele verschil met een protocol.

Hoe regels er in de praktijk uitzien

Als drie of vier zinnen die niets spectaculairs beschrijven.

Een gangbare set voor twee mensen die elkaar niet dagelijks zien: zij stuurt elke ochtend een bericht met hoe ze geslapen heeft, ze vraagt toestemming voordat ze zichzelf bevredigt, ze draagt op de dagen dat ze hem ziet iets wat hij heeft uitgekozen, en ze meldt het als een van deze drie niet is gelukt. Meer niet.

Wat opvalt is hoe klein zulke regels zijn. Ze doen hun werk juist op de momenten waarop er niets aan de hand is: dinsdagochtend, alleen thuis, niemand die het ziet. Een regel die alleen tijdens een scène bestaat, is geen regel maar een instructie.

Waar het woord vandaan komt

Uit het klooster, en daarvoor uit de gereedschapskist.

Het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands geeft de oudste Nederlandse vindplaats uit 1236, en daar betekent regle meteen dit: ouer regle van leuene, over de leefregels, de kloosterregel. Pas in 1240 duikt regle op als liniaal of maatlat, en pas in 1477 als schrijflijn op papier. De betekenis “gewoonte, maatstaf” komt er in 1623 bij.

Het woord is ontleend aan het Latijnse rēgula, lat of richtsnoer, dat verwant is met regere: richten, leiden, sturen. Jan de Vries rekent het bij de vroeg ontleende kloosterwoorden. Een regel was dus eerst een leefvoorschrift dat dag en nacht gold, en pas eeuwen later een streep op papier. Voor de betekenis die deze pagina beschrijft, is dat geen omweg maar de oorspronkelijke.

Waarom een regel doet wat een voornemen niet doet

Omdat hij bij iemand anders ligt, en omdat herhaling in dezelfde situatie iets met je doet.

Dan Ariely en Klaus Wertenbroch onderzochten voor Psychological Science of mensen zichzelf vrijwillig deadlines opleggen die geld of punten kosten. Ja, dat doen ze, en ja, die zelfopgelegde deadlines helpen. Maar ze zijn minder effectief dan deadlines die van buitenaf worden opgelegd, en mensen kiezen ze niet optimaal. Dat is in één zin de reden dat een regel van iemand anders werkt terwijl hetzelfde voornemen van jezelf verdampt.

Het tweede stuk is gewenning. Phillippa Lally en collega’s lieten 96 mensen twaalf weken lang één gedrag dagelijks in dezelfde context uitvoeren, bijvoorbeeld “na het ontbijt”, en maten hoe automatisch dat werd. De tijd die het kostte om 95 procent van hun eigen plafond aan automatisme te bereiken liep uiteen van 18 tot 254 dagen. Eén keer overslaan bleek het proces niet wezenlijk te schaden.

Twee dingen om te onthouden. De vaste context is de motor, niet de wilskracht. En één gemiste dinsdag betekent niets.

Waarom mensen om regels vragen

Omdat het denkwerk eruit gaat en de aandacht erin blijft.

• Voor jou is een regel een manier om iemand aanwezig te houden op momenten dat hij er niet is. Dat is meestal de echte reden, en zelden de gehoorzaamheid zelf.
• Voor hem is het een vorm van aandacht die niet in een avond past: hij moet weten wat hij vraagt, onthouden wat hij heeft gevraagd, en er iets mee doen.
• Voor jullie samen maken regels de verhouding zichtbaar op dagen waarop er verder niets gebeurt.

Ali Hébert en Angela Weaver interviewden negen dominanten en twaalf onderdanigen en zetten in The Canadian Journal of Human Sexuality de opbrengsten naast de bezwaren. Beide rollen noemden vrijheid van hun dagelijkse rol als winst. En allebei noemden ze een prijs: dominanten spraken over meer werk en meer verantwoordelijkheid, onderdanigen over kwetsbaarheid, over slechte dominanten, en over het opvolgen van opdrachten en het accepteren van beslissingen.

Regels lossen geen ongelijkheid op die er buiten het spel al is, en ze zijn geen manier om iemand te veranderen die niet wil veranderen.

Regels, protocol en huisregels uit elkaar

“Regels en protocol zijn hetzelfde.” Nee. Een protocol legt de vórm vast en geldt binnen een venster dat begint en eindigt; regels leggen gedrag vast dat daarbuiten doorloopt. Wie ‘s ochtends een bericht stuurt, doet dat niet in high protocol.

“Meer regels is strenger.” Meer regels is vooral vergeetbaarder. Een set die je niet uit je hoofd kunt opzeggen, is een set die halverwege de week stilvalt.

“Een regel breken is straf.” Alleen als dat vooraf zo is afgesproken. De gevolgen lopen uiteen van een gesprek tot punishment, en soms is de overtreding juist de bedoeling: dat heet funishment.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo, vijfentwintig jaar actief in BDSM en opgeleid als psychotherapeut. Regels stellen die jij mag testen hoort bij wat ik doe, maar ik doe het niet in de vorm die de meeste mensen in gedachten hebben.

Er worden er te veel afgesproken, in één avond, in een stemming waarin alles kan. Twee weken later herinnert niemand zich meer dan de helft, en dan voelt de hele afspraak als iets wat is mislukt terwijl er alleen te veel is beloofd.

Wat wel werkt is er één. Eentje die past bij een moment dat toch al elke dag terugkomt, en die zo klein is dat hij ook lukt op een dag waarop je hoofd er niet naar staat. Wat er dan gebeurt is niet dat je gehoorzamer wordt, maar dat het onderwerp niet meer weggaat.

Hoe je een regel opstelt

• Hang hem aan iets wat al elke dag gebeurt, zoals opstaan of thuiskomen; de vaste context is wat het automatisme oplevert.
• Begin met één regel en breid pas uit als die er drie weken staat, niet omgekeerd.
• Spreek het gevolg tegelijk met de regel af, want een regel waarvan niemand weet wat er bij overtreding gebeurt, sterft vanzelf.
• Zet erbij wanneer je hem opnieuw bekijkt. Een regel die is afgesproken voor een situatie die niet meer bestaat, hoort niet stilzwijgend te blijven staan.
• Laat een gemiste dag geen aanleiding zijn om te stoppen, want in het onderzoek van Lally en collega’s deed één overgeslagen gelegenheid er niet wezenlijk toe.

Meer weten over regels

Op deze site legt protocol uit hoe de vorm binnen een afgesproken venster wordt vastgelegd, beschrijft discipline het geheel van regels, training, beloning en straf waar dit een onderdeel van is, en laat contract zien wat er gebeurt als je het allemaal opschrijft.

Buiten deze site is het artikel van Ariely en Wertenbroch het leukste stuk om te lezen over waarom mensen zichzelf beperkingen opleggen, en geeft de Etymologiebank de hele geschiedenis van het woord in vier woordenboeken naast elkaar.

Waar dit op deze site past

Wil je uitproberen hoe het voelt om je aan iets van iemand anders te houden, dan staat op de pagina over de BDSM-date hoe ik dat opbouw: klein beginnen, en pas afspreken wat er tussen twee afspraken geldt als je weet of het bij je past.

Bronnen

• How are habits formed: Modelling habit formation in the real world. Phillippa Lally, Cornelia H. M. van Jaarsveld, Henry W. W. Potts & Jane Wardle, European Journal of Social Psychology 40(6), 998–1009, oktober 2010 (DOI 10.1002/ejsp.674). Zesennegentig deelnemers voerden twaalf weken lang dagelijks één gedrag uit in dezelfde context en scoorden elke dag hoe automatisch dat voelde. Levert dat de tijd om 95 procent van het eigen plafond aan automatisme te bereiken uiteenliep van 18 tot 254 dagen, dat één gemiste gelegenheid het proces niet wezenlijk aantastte, en dat automatisme toeneemt volgens een afvlakkende curve bij herhaling in een consistente context. Alleen de samenvatting is gelezen; de volledige tekst zit achter een betaalmuur. De veelgeciteerde mediaan van 66 dagen staat niet in die samenvatting en is hier daarom niet gebruikt.
• Procrastination, Deadlines, and Performance: Self-Control by Precommitment. Dan Ariely & Klaus Wertenbroch, Psychological Science 13(3), 219–224, mei 2002 (DOI 10.1111/1467-9280.00441, PMID 12009041). Levert de drie uitkomsten waarop deze pagina steunt: mensen leggen zichzelf wel degelijk kostbare deadlines op, die zelfopgelegde deadlines verbeteren hun prestatie, maar ze zijn minder effectief dan van buitenaf opgelegde deadlines en worden niet optimaal gekozen. Alleen de samenvatting is gelezen.
• regel. Etymologiebank, gehost door het Instituut voor de Nederlandse Taal, met de lemma’s uit het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands (Philippa e.a., 2003–2009), het Etymologisch woordenboek van Van Veen en Van der Sijs (1997) en het Nederlands Etymologisch Woordenboek van Jan de Vries (1971). Levert de datering van de betekenissen: 1236 voor regle van leuene, de leefregels of kloosterregel, 1240 voor liniaal of maatlat, 1477 voor de schrijflijn en 1623 voor gewoonte of maatstaf; verder de ontlening aan Latijn rēgula, lat, maatstaf, richtsnoer, de verwantschap met regere (richten, leiden, sturen, afbakenen) en De Vries’ plaatsing van het woord bij de vroeg ontleende kloosterwoorden.
• Perks, problems, and the people who play: A qualitative exploration of dominant and submissive BDSM roles. Ali Hébert & Angela Weaver, The Canadian Journal of Human Sexuality 24(1), 49–62, april 2015 (DOI 10.3138/cjhs.2467). Half-gestructureerde interviews met negen dominanten en twaalf onderdanigen, thematisch geanalyseerd. Levert dat beide rollen vrijheid van hun dagelijkse rol als opbrengst noemden, dat dominanten meer werk en meer verantwoordelijkheid als bezwaar noemden, en dat onderdanigen kwetsbaarheid, slechte dominanten en het opvolgen van opdrachten en accepteren van beslissingen als bezwaar noemden. Alleen de samenvatting is gelezen.

Verwante begrippen

Regels zijn het onderdeel van een D/s-verhouding dat tussen de afspraken door blijft staan; de begrippen eromheen gaan over de vorm, de gevolgen en de vastlegging.

• Protocol. De vorm binnen een venster, waar een regel juist buiten dat venster doorloopt.
• Huisregels. Hetzelfde idee voor een hele zaal in plaats van voor twee mensen.
• Discipline. Het geheel van regels, training, beloning en straf waar dit een onderdeel van is.
• Contract. Wat er gebeurt als de regels op papier gaan.
• Punishment. Het gevolg dat bij een overtreding hoort, als dat vooraf is afgesproken.
• Funishment. De regel die er is om overtreden te worden.
• 24/7. De dynamiek waarin regels niet meer ophouden.
• Positietraining. De houdingen die vaak in zo’n regel worden vastgelegd.
• Onderhandelen. Het gesprek waarin een regel wordt afgesproken en herzien.
• Training. Wat er nodig is om een regel van papier in gedrag om te zetten.