Positietraining

Wat is positietraining?

Positietraining (Engels: position training) is het aanleren van een klein aantal vaste houdingen die op één woord of gebaar worden aangenomen, zonder dat er verder iets bij gezegd hoeft te worden. Knielen, wachten, presenteren. De training zit niet in de houding zelf maar in de herhaling: pas als het lichaam hem kent, hoeft het hoofd er niet meer bij.

Hoe positietraining er in de praktijk uitziet

Als een paar houdingen met een naam eraan, en een woord dat ze oproept.

Een gangbare set bij mij bestaat uit vier. Wachten: knielen, handen op de dijen, blik omlaag. Presenteren: knielen met de knieën uit elkaar en de handen achter de rug. Aandacht: staan, voeten bij elkaar, handen los langs het lichaam. En rusten: zitten op de hurken of op een kussen, waarbij praten weer gewoon mag. Elke houding heeft één woord, en dat woord verandert niet.

Het leren gaat in kleine stappen: eerst voordoen en met de hand bijsturen, dan op commando met alle tijd, dan met de tijd eruit en de spanning erin. Op dat punt merk je waar positietraining over gaat. De houding is makkelijk; de omschakeling niet.

Waar positietraining vandaan komt

Uit twee bronnen die elkaar meer beïnvloed hebben dan de scene lang toegaf.

De ene is de leathertraditie, waarin houdingen bij het formele protocol horen. Die herkomst staat er wankel bij. De Engelstalige encyclopedie tekent bij het handboek waarmee John Weal die protocollen in 2010 wilde vastleggen de kritiek op dat het historisch niet klopt, en dat de onderdanige houdingen erin zijn overgenomen uit het heteroseksuele Gorean-milieu.

De andere bron is dus precies dat milieu. Tjarda Sixma beschreef in het Journal of Virtual Worlds Research hoe nieuwe slaven in de Gorean-gemeenschap een intensieve trainingsfase doorlopen waarin ze de basis van de onderdanige rol leren: hoe je een vrije aanspreekt, hoe je het rituele inschenken doet, welke huishoudelijke taken erbij horen. Wie een fase afrondt, verdient daar zichtbare kleding mee, en het niveau van een slavin wordt in dat milieu met een zijdekleur aangeduid.

Wat een houding met je doet

Meer dan hem laten zien. Een houding stuurt de persoon die hem aanhoudt.

Shwetha Nair en collega’s lieten 74 mensen in Health Psychology een stressopdracht doen terwijl hun rug met fysiotherapietape in een rechte of juist ingezakte zithouding was vastgezet. De rechtop zittende deelnemers rapporteerden meer zelfvertrouwen, een betere stemming en minder angst. In hun spraak gebruikten de ingezakte deelnemers meer negatieve emotiewoorden, meer verdrietwoorden en vaker het woord “ik”. Dat onderzoek gaat over rechtop tegen ingezakt zitten en niet over knielen; de vertaalslag naar positietraining is mijn eigen gevolgtrekking, geen bevinding van Nair.

De lichamelijke kant is minder poëtisch. Knielen legt gewicht op de knieschijf en op de wreef van de voet, en een harde vloer maakt dat verschil groot. Belangrijker nog is het einde: bij het opstaan uit een lage houding zakt volgens StatPearls zo’n 300 tot 800 milliliter bloed door de zwaartekracht in de benen weg, en het lichaam moet dat met de baroreflex opvangen. Duizelig worden na een lange houding komt daar vandaan, en het overkomt gezonde mensen.

Waarom mensen positietraining willen

Omdat een houding sneller werkt dan een zin.

De aantrekkingskracht zit in het wegvallen van woorden. Wie de houding kent, hoeft niet te bedenken hoe ze zich hoort te gedragen, en dat scheelt precies de zelfbewuste laag die een avond stroef maakt. Wat het oplevert, ligt bij ieder anders:

• Voor jou geeft positietraining een duidelijke plek om naartoe te gaan zodra je niet meer weet wat je met jezelf aan moet. Dat is de reden dat veel vrouwen het rustgevend noemen en niet spannend.
• Voor de ander levert het een direct af te lezen antwoord op. Aan een houding zie je binnen twee tellen hoeveel er nog in zit.
• Voor jullie samen levert het tijd op: het begin van een avond kost geen kwartier praten meer.

Positietraining maakt niemand onderdaniger dan ze is. Een houding die je aanneemt terwijl je er niet achter staat, blijft een houding, en dat is aan de schouders te zien. En het lichaam heeft het laatste woord. Knieën, rug en heupen bepalen hoe lang een houding kan duren, hoe goed de bedoeling ook is.

Hoe je positietraining opbouwt

In stappen, en met minder houdingen dan je zou willen.

1. Kies drie tot vijf houdingen en geef ze elk één woord. Meer onthoudt niemand op het moment dat het spannend wordt.
2. Oefen ze buiten een scène om, aangekleed, met licht aan. Dit is het saaie deel en het is het deel dat werkt.
3. Voeg pas tijd toe als de vorm klopt, en begin met een halve minuut in plaats van tien.
4. Zet er iets zichtbaars op wanneer een houding zit: een woord, een teken, een sieraad. Dat is precies wat de Gorean-gemeenschap met zijdekleuren doet.
5. Spreek af hoe je eruit komt. Het opstaan is het moment waarop iemand duizelig wordt, en dat hoort net zo goed geoefend te worden als het knielen.

Misverstanden over positietraining

“Positietraining is hetzelfde als protocol.” Protocol is de hele omgangsvorm: titels, volgorde van spreken, rituelen. Positietraining is één onderdeel daarvan, en het enige onderdeel dat je niet kunt afspreken maar moet oefenen.

“Een houding is symbolisch.” Bij Nair en collega’s veranderde een vastgezette houding meetbaar de stemming, het zelfvertrouwen en zelfs de woordkeus van de deelnemers. Een houding is dus niet alleen een teken voor de ander; hij doet iets met degene die hem aanhoudt.

“Hoe langer hoe beter.” Nee. Lang stilstaan of stilknielen is niet indrukwekkend maar riskant, want de bloeddruk zakt en het opstaan wordt het gevaarlijkste moment van de avond.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo, vijfentwintig jaar actief in BDSM en opgeleid als psychotherapeut. Vrouwen die hierover beginnen, vragen bijna altijd naar de mooiste houding. Ze vragen nooit hoe lang ze hem moeten volhouden.

Drie houdingen werken beter dan acht, en de derde houding wordt vrijwel nooit gebruikt. Wat blijft hangen is de eerste, van het begin van de avond, en die krijgt een lading die de andere niet halen.

En het patroon dat ik het vaakst zie: het knielen valt mee, het wachten niet. Een minuut in dezelfde houding zitten zonder dat er iets gebeurt, is voor de meeste mensen het zwaarste stuk van een hele avond. Dat is ook waar het werkt.

Meer weten over positietraining

Op deze site legt high protocol uit binnen welke omgangsvorm die houdingen thuishoren, gaat discipline over regels en correcties eromheen, en beschrijft het artikel over de kracht van kruipen hoe één specifieke houding voelt van binnenuit.

Buiten deze site is het onderzoek van Nair en collega’s de kortste ingang tot wat een houding met een mens doet, en geeft het veldonderzoek van Sixma een nuchter beeld van hoe zo’n trainingsfase is opgezet.

Waar dit op deze site past

Wil je een keer ervaren hoe zo’n houding voelt zonder er een hele verhouding voor aan te gaan, dan kan dat binnen één avond. Op de pagina over de BDSM-date staat wat we vooraf doornemen over tijd, tempo en het signaal waarmee je eruit stapt.

Bronnen

• Do slumped and upright postures affect stress responses? A randomized trial. Shwetha Nair, Mark Sagar, John Sollers, Nathan Consedine & Elizabeth Broadbent, Health Psychology 34(6), 632–641, 2015 (DOI 10.1037/hea0000146; auteurs, jaargang, nummer en paginering getoetst tegen Crossref, samenvatting gelezen via Europe PMC omdat de uitgever geautomatiseerde toegang weert). Gerandomiseerd experiment met 74 deelnemers van wie de rug met fysiotherapietape in een rechte of ingezakte zithouding werd vastgezet tijdens de Trier Social Stress Test. Levert dat de rechtop zittende deelnemers meer zelfvertrouwen, meer opwinding, een betere stemming en minder angst rapporteerden, en dat de ingezakte deelnemers in hun spraak meer negatieve emotiewoorden, meer verdrietwoorden en vaker de eerste persoon enkelvoud gebruikten.
• Orthostatic Hypotension. Matthew Ringer, Muhammad F. Hashmi & Sarah L. Lappin, StatPearls, bijgewerkt 17 januari 2025. Levert dat er bij het overeind komen uit lig- of zithouding ongeveer 300 tot 800 milliliter bloed door de zwaartekracht in de benen zakt, dat dit de veneuze terugstroom en daarmee het hartminuutvolume verlaagt, en dat het lichaam dat normaal opvangt met de baroreflex.
• The Gorean Community in Second Life: Rules of Sexual Inspired Role-Play. Tjarda Sixma, Journal of Virtual Worlds Research 1(3), 2009. Veldonderzoek in de Gorean-gemeenschap. Levert de intensieve trainingsfase die nieuwe slaven doorlopen, met omgangsetiquette, het rituele inschenken, verplichte huishoudelijke taken en rondleidingen, het symbolische kledingstuk dat een speler na een afgeronde fase verdient, en de trainingsniveaus voor vrouwelijke slaven die met zijdekleuren worden aangeduid.
• Leather subculture. Engelstalige Wikipedia, hoofdstuk “The myth of the Old Guard”. Levert de kritiek op The Leatherman’s Protocol Handbook van John Weal (2010) dat het historisch niet klopt en onderdanige houdingen overneemt uit het heteroseksuele Gorean-milieu.

Verwante begrippen

• High protocol. De formele omgangsvorm waar de getrainde houdingen bij horen.
• Low protocol. De losse stand, waarin dezelfde houdingen niet worden gevraagd.
• Discipline. De regels en correcties waar positietraining een onderdeel van is.
• D/s. De verhouding waarbinnen een houding pas iets betekent.
• M/s. De doorlopende variant, waarin houdingen ook buiten een scène gelden.
• Onderdanige. Degene die de houdingen aanneemt, en wat dat van haar vraagt.
• Huisregels. De geschreven kant van hetzelfde idee, maar dan voor een hele zaal.
• Inspectie. De scène waarin een aangeleerde houding wordt bekeken en beoordeeld.
• Praise kink. Wat er gebeurt zodra de houding klopt en dat hardop wordt gezegd.
• Dienstbaarheid. De handelingen die vaak in dezelfde protocolafspraak zitten.
• Training. Het bredere begrip, met wat de leerpsychologie over herhaling en spreiding zegt.