Praise kink

Wat is een praise kink?

Een praise kink (Nederlands: opwinding door lof) is het opgewonden en meegaand raken van goedkeurende woorden: “goed zo”, “braaf”, “precies zoals ik het wilde”. De lof is niet de bijkomstigheid maar het middel zelf. Praise kink is daarmee de spiegel van degradatie, waar juist afwaardering de motor is.

Hoe een praise kink er in de praktijk uitziet

Klein. Twee of drie woorden op het juiste moment, van iemand wiens oordeel telt.

Een gewoon voorbeeld. Zij doet iets wat ze eng vindt: een houding aannemen, blijven liggen, iets hardop zeggen. Hij zegt niets tijdens, en achteraf één zin. Daar zakt ze op weg. Niet omdat de zin bijzonder was, maar omdat er de hele tijd iets op het spel stond en dat nu is beslecht.

Zo werkt het meestal: praise kink heeft een taak nodig. Zonder iets om goed te doen, hangt een compliment in de lucht. Daarom komt de kink zo vaak samen met discipline en met opdrachten, waar wél een maatstaf ligt. En daarom is de stilte ervoor net zo belangrijk als het woord erna.

Wat lof met een mens doet

Lof is voor het brein een beloning, niet een beleefdheidsvorm.

Keise Izuma, Daisuke Saito en Norihiro Sadato legden negentien mensen in Neuron in een MRI-scanner en gaven ze afwisselend geld en een goede reputatie. Het krijgen van een goede naam activeerde stevig dezelfde beloningsgebieden, met het striatum voorop, en die overlapten met de gebieden die op geld reageerden. De onderzoekers noemen dat een gemeenschappelijke munteenheid voor beloning.

Het doet ook meer dan aangenaam zijn. Sho Sugawara en collega’s lieten in PLoS ONE 48 mensen een reeks vingerbewegingen oefenen en verdeelden ze daarna in drie groepen: lof voor je eigen prestatie, lof voor die van een ander, of geen lof. Alleen de eerste groep verbeterde de dag erna meetbaar meer op die reeks. Lof werkte dus niet als aanmoediging om harder te oefenen, maar greep rechtstreeks in op wat het brein ‘s nachts met het geleerde doet.

Geen van beide onderzoeken gaat over seks of BDSM. Dat lof binnen een scène hetzelfde beloningssysteem raakt, is mijn gevolgtrekking en geen bevinding van Izuma of Sugawara.

Waarom mensen een praise kink hebben

Omdat goedgekeurd worden door iemand wiens oordeel telt, zeldzamer is dan het klinkt.

Wat eraan trekt, is dat de twijfel wegvalt. In een scène weet je wat er van je gevraagd wordt en hoor je direct of het klopt, en die duidelijkheid krijg je in een gewone week nergens. Wat er daarna overblijft, verschilt per persoon:

• Voor jou haalt een praise kink de bewaking eruit. Je hoeft niet meer in te schatten of het goed genoeg is, want dat wordt hardop gezegd.
• Voor de ander levert het een sturingsmiddel op dat niets kost en niets beschadigt. Een woord op het juiste moment doet meer dan een half uur aanwijzingen.
• Voor jullie samen levert het een tweede taal op: na een tijdje weet je aan één woord waar je staat.

Een praise kink maakt van een onzekere avond geen zekere. Sterker nog, opgeblazen lof kan tegen je werken. Eddie Brummelman en collega’s lieten in Psychological Science zien dat volwassenen juist bij mensen met een laag zelfbeeld geneigd zijn overdreven lof te geven, en dat die overdreven lof daar het tegenovergestelde doet: ze gaan uitdagingen uit de weg in plaats van aan. Dat onderzoek ging over kinderen, dus de doorvertaling is opnieuw mijn gevolgtrekking. Te veel is niet meer.

Hoe mensen een praise kink invullen

Bijna altijd met weinig woorden en veel timing.

Er zijn grofweg drie vormen. De eerste is bevestigend: korte woorden tijdens het spel, waarmee iemand hoort dat ze op koers ligt. De tweede is beoordelend: een oordeel achteraf, over de hele avond, waarbij het wachten het werk doet. De derde werkt met opdrachten, waarin lof de beloning is voor iets wat gelukt is; daar raakt praise kink aan discipline.

Wat de drie gemeen hebben, is dat de lof gemeend moet overkomen. Jennifer Henderlong en Mark Lepper zetten in Psychological Bulletin het onderzoek naar lof op een rij: lof werkt alleen als hij oprecht wordt ervaren, en helpt het meest wanneer hij een gevoel van eigen kunnen geeft zonder vergelijking met anderen en zonder onhaalbare verwachtingen. Ook dat onderzoek ging over kinderen.

Misverstanden over een praise kink

“Praise kink is de zachte variant, dus onschuldig.” Wie op lof draait, voelt het uitblijven ervan net zo hard. Dat hoort dus net zo goed in het gesprek vooraf als een klap.

“Meer complimenten is beter.” Het tegenovergestelde: bij Brummelman schrikte overdreven lof mensen met een laag zelfbeeld juist af.

“Praise kink en degradatie sluiten elkaar uit.” Niet noodzakelijk: veel mensen willen ze allebei, soms binnen één avond. Wat er niet door elkaar mag lopen is welke van de twee wanneer geldt.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo, vijfentwintig jaar actief in BDSM en opgeleid als psychotherapeut. Praise kink is de kink waar het minst makkelijk over wordt begonnen. Vrouwen vragen sneller om een klap dan om een compliment, want om lof vragen betekent toegeven dat je hem nodig hebt.

Het woord doet er minder toe dan wie het zegt en wanneer. Dezelfde zin uit de mond van iemand die de hele avond alles goed vindt, doet niets. Uit de mond van iemand die zuinig is geweest, komt hij binnen.

Het aanhoren is trouwens het moeilijke deel. Veel vrouwen praten er dwars doorheen, lachen het weg of kijken opzij. Ik vraag ze dan om niets te zeggen en het gewoon te laten staan. Dat duurt drie seconden en is voor veel mensen het ongemakkelijkste moment van de avond.

Wat je met een praise kink kunt afspreken

• Zeg vooraf welke woorden je wil horen en welke niet. “Braaf” en “goed meisje” landen bij de een warm en bij de ander vernederend, en dat verschil raad je niet.
• Spreek af wat er gebeurt als de lof uitblijft, want zwijgen is bij een praise kink geen neutrale stand maar een signaal.
• Vraag om weinig en gemeend, niet om veel. Zodra lof automatisch wordt, werkt hij niet meer.
• Oefen het aanhoren. Niets terugzeggen, niet weglachen, drie tellen laten staan; dat is het eigenlijke werk.
• Leg een grens bij de vergelijking met anderen. Lof die je afzet tegen iemand anders werkt volgens het onderzoek van Henderlong en Lepper juist averechts.

Meer weten over een praise kink

Op deze site staat bij degradatie de tegenovergestelde beweging beschreven, legt humiliation het bredere spel met schaamte uit, en gaat het artikel over de kracht van discipline en standjes over het kader waarbinnen een beloning betekenis krijgt.

Buiten deze site is het overzicht van Henderlong en Lepper de beste ingang tot wanneer lof werkt en wanneer niet, en laat het scanonderzoek van Izuma en collega’s zien waarom een goed woord in het brein op geld lijkt.

Waar dit op deze site past

Wil je weten hoe dit bij jou landt zonder er een hele scène omheen te bouwen, dan kan dat binnen een gewone afspraak. Op de pagina over de BDSM-date staat wat we vooraf doornemen, inclusief welke woorden wel en niet mogen vallen.

Bronnen

• The effects of praise on children’s intrinsic motivation: A review and synthesis. Jennifer Henderlong & Mark R. Lepper, Psychological Bulletin 128(5), 774–795, 2002 (DOI 10.1037/0033-2909.128.5.774; auteurs, jaargang, nummer en paginering getoetst tegen Crossref, samenvatting gelezen via Europe PMC omdat de uitgever geautomatiseerde toegang weert). Overzichtsartikel dat de bestaande onderzoeken naar lof samenvat. Levert dat lof de motivatie kan ondermijnen, versterken of onberoerd laten afhankelijk van een reeks voorwaarden, dat lof alleen gunstig uitpakt zolang hij als oprecht wordt ervaren, en dat hij het meest oplevert wanneer hij het gevoel van eigen kunnen versterkt zonder overmatige vergelijking met anderen en zonder onhaalbare verwachtingen te wekken. Het onderzoek betreft kinderen; de doorvertaling naar volwassenen staat op deze pagina als eigen gevolgtrekking gemarkeerd.
• Processing of Social and Monetary Rewards in the Human Striatum. Keise Izuma, Daisuke N. Saito & Norihiro Sadato, Neuron 58(2), 284–294, 2008 (DOI 10.1016/j.neuron.2008.03.020). Functioneel MRI-onderzoek onder negentien deelnemers die zowel geldelijke als sociale beloningen kregen. Levert dat het verwerven van een goede reputatie de beloningsgebieden van het brein stevig activeerde, met het striatum voorop, dat die gebieden overlapten met de gebieden die op geld reageerden, en de conclusie dat er een gemeenschappelijke munteenheid voor beloningen bestaat.
• Social Rewards Enhance Offline Improvements in Motor Skill. Sho K. Sugawara, Satoshi Tanaka, Shuntaro Okazaki, Katsumi Watanabe & Norihiro Sadato, PLoS ONE 7(11), e48174, 2012 (open access). Experiment met 48 gezonde deelnemers die een reeks vingerbewegingen oefenden en daarna werden verdeeld in lof voor de eigen prestatie, lof voor die van een ander, of geen lof. Levert dat alleen de groep met lof voor de eigen prestatie de dag erna significant meer vooruitging op de geleerde reeks, en de conclusie dat lof niet via aanmoediging werkt maar rechtstreeks op de consolidatie van het geleerde ingrijpt.
• “That’s Not Just Beautiful. That’s Incredibly Beautiful!”: The Adverse Impact of Inflated Praise on Children With Low Self-Esteem. Eddie Brummelman, Sander Thomaes, Bram Orobio de Castro, Geertjan Overbeek & Brad J. Bushman, Psychological Science 25(3), 728–735, 2014 (DOI 10.1177/0956797613514251). Drie studies, waarvan twee experimenten en één veldstudie. Levert dat volwassenen juist geneigd zijn overdreven lof te geven aan wie een laag zelfbeeld heeft, en dat die overdreven lof bij die groep het zoeken van uitdaging vermindert terwijl ze bij een hoog zelfbeeld het omgekeerde doet. Ook dit onderzoek betreft kinderen.

Verwante begrippen

• Degradatie. De tegenovergestelde beweging, met dezelfde eis dat de woorden vooraf zijn afgesproken.
• Humiliation. Het bredere spel met schaamte, waar praise kink de spiegel van is.
• Discipline. Het kader met regels en gevolgen, waarbinnen lof pas een beloning kan zijn.
• Positietraining. Het onderdeel waar het vaakst iets goed te doen valt, en dus het vaakst iets te bevestigen.
• D/s. De verhouding waarin het oordeel van de ander gewicht heeft.
• Aftercare. Waar een gemeend woord achteraf het vaakst valt.
• Grens. Waar je vastlegt welke woorden wel en niet gezegd mogen worden.
• Onderhandelen. Het gesprek waarin dat woordenlijstje wordt gemaakt.
• Brat. De rol die juist het tegenovergestelde uitlokt, en waar lof als beloning slecht op werkt.
• Vernedering. De tegenovergestelde beweging op dezelfde as, met het woordonderzoek en de juridische grens erbij.
• Verbale vernedering. Dezelfde as met woorden, maar dan de beweging omlaag.
• Aanbiddingsfantasie. Hetzelfde effect, maar dan met handen en tijd in plaats van met woorden.