Harde grens

Wat is een harde grens?

Een harde grens (Engels: hard limit) is een handeling of omstandigheid die onder geen enkele voorwaarde plaatsvindt, uitgesproken voordat er gespeeld wordt. Een harde grens staat niet ter discussie en hoort bij de persoon die hem stelt. Alleen die persoon kan hem verleggen, en nooit tijdens een sessie.

Hoe een harde grens er in de praktijk uitziet

Een harde grens is meestal één regel in een tabel.

Op mijn eigen BDSM-profiel staan er zes, onder de kop “Harde grenzen, de no-gos”. Illegale dingen: nee. Blijvende fysieke of emotionele schade: nee. Alles met poep: nee. Ageplay met luiers: nee. Penetratie zonder condoom: nee. Erboven staat de zin die het geheel draagt: alles kan besproken worden, niets moet. Twintig seconden lezen, en je weet wat er nooit gebeurt voordat je een woord met mij hebt gewisseld.

Dat is precies de vorm waarin een harde grens werkt. Geen alinea, geen aanloop. Wie het uitgebreider wil, vult een domlijst in, waarop per handeling staat wat wel kan, wat onder voorwaarden kan en wat nooit kan.

Wat een grens hard maakt

Een harde grens werkt door aftrekken: hij haalt één ding permanent van tafel, zodat over de rest wél vrij gepraat kan worden.

De Nederlandstalige encyclopedische ingang over de bdsm-checklist formuleert het kort: een harde grens is iets waar iemand zich absoluut niet mee bezig wil houden, en de afspraak is dat de dominante partij die grens respecteert. Niet de zwaarte van de handeling maakt een grens hard, en ook niet hoe raar hij klinkt. Wat hem hard maakt is dat hij uit de onderhandeling is gehaald.

Daar volgen twee dingen uit. Een harde grens hoeft niet verdedigd te worden, want er is geen argument dat hem opheft. En een harde grens is niet van de scène maar van de persoon: hij reist mee naar de volgende partner.

Wat levert een harde grens op?

Wat een harde grens oplevert is rust, en die rust gaat allebei de kanten op.

Loslaten lukt niet zolang je op de achtergrond blijft controleren waar dit heen gaat. Eén regel vooraf haalt die controle weg. Concreet:

• Wie ontvangt hoeft tijdens de scène niet te bewaken wat er niet mag gebeuren; dat was al geregeld toen er nog kleren aan waren.
• Wie de leiding heeft durft steviger te spelen, omdat er een muur staat waar hij tegenaan mag drukken zonder te raden waar die staat.
• Vaste partners zien de lijst van onderaf korter worden: de zachte grenzen bewegen, de harde blijven staan.

Een harde grens dwingt niets af. Hij vangt misverstanden op, en goede bedoelingen die de verkeerde kant op gaan. Wie hem straal negeert pleegt een consent violation, en daar houdt de bescherming van een woord op.

Hoe mensen hun harde grenzen bepalen

Bijna iedereen begint bij handelingen, terwijl de nuttigste harde grenzen vaak over omstandigheden gaan.

Drie soorten kom je tegen op een Nederlandse lijst:

1. Een handeling. “Niets met poep”, “geen naalden”, “geen anale seks”. Dat is wat mensen als eerste opschrijven.
2. Een gebied. “Niet in mijn gezicht”, “niets boven de kraag”, “geen zichtbare sporen”: de variant die je nodig hebt als je maandag weer op kantoor zit.
3. Een omstandigheid. Geen alcohol, geen camera’s, niet bij mij thuis. Deze staan zelden op een standaardlijst en maken achteraf het meeste uit.

Die derde soort is niet toevallig zo streng. Waar het bij BDSM in het verleden is misgegaan, speelden drank of drugs in het merendeel van de gevallen mee, en ging het bijna altijd om ademspel. De literatuur is daar ook duidelijk over: dat soort incidenten is zeldzaam en te voorkomen zolang de afspraken van de gemeenschap worden gevolgd. Dat verklaart waarom “nuchter spelen” bij veel mensen dezelfde status heeft als een verboden handeling.

Jennifer Rehor legde in 2015 aan 1.580 vrouwen uit de kinkgemeenschap tweeënzestig handelingen voor. Ontlastingsspel eindigde onderaan: 6,27 procent had het ooit gedaan, 13,73 procent had er in enige vorm aan deelgenomen. Weinig belangstelling is nog geen harde grens, maar wat het minst voorkomt zie je wel het vaakst op een no-go-lijst terug.

Wat een harde grens niet is

“Een harde grens is een zachte grens waar je nog niet aan toe bent.” Nee. Een zachte grens is bespreekbaar onder voorwaarden; een harde grens hoort niet in dat gesprek thuis. Er tijdens een scène tegenaan duwen om te kijken of hij meegeeft is geen spel maar een test die niemand heeft afgesproken.

“Harde grenzen zijn iets van de onderdanige partij.” Ook nee. Ik heb er zelf zes en die staan online. Een dominant zonder enkele eigen grens is geen ruimhartige speler maar iemand die er niet over heeft nagedacht.

“Een harde grens is voor altijd.” Dat klopt evenmin, maar de beweging gaat één kant op. Een harde grens kan verdwijnen doordat de eigenaar hem zelf schrapt, buiten een sessie om. Hij verdwijnt nooit doordat iemand anders hem eraf praat.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo, sinds 1990 in de BDSM-wereld en opgeleid als psychotherapeut. Wat mij bij harde grenzen het meest opvalt, is dat vrouwen ze bijna altijd aankondigen met een excuus.

“Dit is misschien raar, maar…” Of: “Ik weet dat het flauw klinkt.” Alsof een no-go pas telt als er een verhaal onder ligt. Dat hoeft niet: ik hoef de reden niet te weten, alleen dat het niet gebeurt.

Het tweede patroon: hoe minder ervaring, hoe korter de lijst. Je kunt alleen uitsluiten wat je kent, dus de lijst van een beginner is per definitie niet af. Daarom vraag ik er bij een tweede afspraak opnieuw naar; er staat dan bijna altijd iets nieuws bij.

Waar je op let

• Schrijf voor jezelf achter elke harde grens waarom hij hard is. Lukt dat niet, dan is het waarschijnlijk een zachte grens of gewoon spanning.
• Zet er minstens één omstandigheid bij, niet alleen handelingen: middelen, camera’s, plek, tijdstip, wie er nog meer in huis is.
• Noem je harde grenzen één keer, kort en zonder verontschuldiging. Een reden geven nodigt uit tot een tegenargument.
• Stop de scène zodra een harde grens wordt geraakt, ook als het per ongeluk ging, en bespreek het pas daarna in een debrief.
• Speel niet opnieuw met iemand die een harde grens heeft genegeerd. Dat is het standaardadvies in de Nederlandstalige scene, en het bestaat omdat de tweede keer zelden beter afloopt.

Meer weten over harde grenzen

Op deze site legt grens het overkoepelende begrip uit, laat domlijst zien hoe je grenzen per handeling op papier zet, en geeft consent violation de cijfers over wat er gebeurt als iemand er toch overheen gaat.

Daarbuiten is het onderzoek van Rehor vrij te lezen en nuttig om te zien hoe zeldzaam een handeling werkelijk is voordat je hem op je lijst zet. Hoe zo’n lijst is opgebouwd staat in het Nederlands bij de bdsm-checklist.

Waar dit op deze site past

Wil je je harde grenzen liever vooraf neerleggen dan ze ter plekke te bedenken, dan is dat bij mij het eerste onderdeel van de afspraak: op het gesprek vooraf staat wanneer dat gesprek plaatsvindt, en op de BDSM-date wat er daarna wel en niet gebeurt.

Bronnen

• Sensual, Erotic, and Sexual Behaviors of Women from the “Kink” Community. Jennifer Eve Rehor, Archives of Sexual Behavior 44(4), 825–836, 2015 (open access). Levert de deelname per handeling onder 1.580 vrouwen uit de kinkgemeenschap; ontlastingsspel staat onderaan de tweeënzestig handelingen van tabel 2 met 6,27 procent zelf gedaan en 13,73 procent deelname in enige vorm.
• Bdsm-checklist. Nederlandstalige Wikipedia. Levert de Nederlandse definitie: een harde grens is iets waar de bdsm’er zich absoluut niet mee bezig wil houden, en de afspraak dat de dominante partij die grenzen respecteert. Dit artikel draagt geen bronvermeldingen; het is hier uitsluitend gebruikt voor de Nederlandse terminologie en niet voor een feitelijke claim.
• Bdsm. Nederlandstalige Wikipedia. Levert het gangbare advies in het Nederlandse taalgebied: wordt een vooraf afgesproken harde grens overschreden, dan wordt aangeraden niet meer met die partner te spelen. Ook dit artikel is licht van bronnen en is hier alleen gebruikt voor de scenegewoonte die het beschrijft.

Verwante begrippen

• Grens. Het overkoepelende begrip; een harde grens is de strengste soort ervan.
• Domlijst. Het formulier waarop je harde en zachte grenzen per handeling invult.
• Consent. De toestemming waar een harde grens de buitenrand van is.
• Consent violation. Wat het heet als een harde grens toch wordt gepasseerd.
• Check-in. Het middel om tijdens de sessie te merken dat er iets schuift.
• Limiet. Het lijstwoord waarin een harde grens de strengste van twee standen is.
• No-go. Hetzelfde in gewoon Nederlands, en het woord waarmee mensen dit meestal als eerste zeggen.
• Squick. De afkeer die géén afspraak is, en die je pas tegenhoudt als je hem tot harde grens maakt.
• Trigger. Het spiegelbeeld: iets wat je niet kiest en dat kan optreden bij iets wat je juist wél wilde.
• Veto. Het spiegelbeeld op relatieniveau: geen grens om jezelf heen, maar een verbod dat een derde treft.
• Zachte grens. De tegenhanger, waar één vooraf genoemde voorwaarde de handeling wel mogelijk maakt.