Veto

Wat is een veto?

Veto is het recht van een partner om een bepaalde activiteit of een bepaald contact te verbieden, ongeacht wat de ander wil. Een veto hoort bij een afspraak tussen partners en niet bij een scène. Het woord komt vooral voor in polyamoreuze en cuckoldafspraken, waar het bepaalt met wie er niet gedatet mag worden.

Waar het woord veto vandaan komt

Uit Rome, en oorspronkelijk als bescherming van de zwakkere partij. Het Online Etymology Dictionary geeft veto als het Latijnse “ik verbied”, de eerste persoon enkelvoud van vetare, en noemt het de vakterm voor het protest dat een volkstribuun kon inbrengen tegen een maatregel van de Senaat of van de magistraten. In het Engels staat het woord vanaf de jaren 1620 voor het staatsrechtelijke recht, en vanaf 1792 voor elk recht om iets te verbieden. Wie in een relatie een veto uitspreekt, gebruikt dus letterlijk een werkwoord in de ik-vorm.

Waarom mensen een veto afspreken, en wat het kost

Omdat het rust geeft aan degene die bang is, en die rust is echt. Een veto maakt een afspraak concreet: er is één noodrem, en zolang die er is durven veel mensen de rest los te laten.

De prijs valt bij iemand anders. Jennifer Arter en Sacha Bunge vroegen 51 mensen met ervaring in consensuele non-monogamie naar wat de andere relaties van hun partner met hen deden, en publiceerden onder de nadelen dat een metamour kan proberen een veto over jouw relatie uit te oefenen. Eén deelnemer beschrijft de vorm die je niet kunt aanwijzen: er zijn allerlei manieren om een zacht veto te hebben, door het zo onprettig te maken voor je partner om bij die ander te zijn dat de relatie vanzelf verdwijnt. Een veto raakt dus bijna altijd iemand die zelf nergens mee heeft ingestemd, en de zachte variant is precies zo werkzaam als de harde.

Waar dit op deze site past

Een veto gaat over jullie afspraken en niet over wat er tijdens een avond gebeurt; daarvoor is er een stopwoord. Speelt de vraag of je iets met een derde wilt en hoe je dat thuis bespreekt, dan is dat gesprek waar ik het vaakst mee begin. Hoe zo’n avond eruitziet staat op de pagina over de BDSM-date.

Bronnen

• veto. Douglas Harper, Online Etymology Dictionary. Levert de herkomst uit het Latijnse veto, letterlijk “I forbid”, de eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van vetare “forbid, prohibit, oppose, hinder”, de aantekening dat het in het oude Rome de vakterm was voor het protest van een volkstribuun tegen een maatregel van de Senaat of van de magistraten, het Engelse staatsrechtelijke gebruik vanaf de jaren 1620, en de verbreding naar elk recht om iets te verbieden vanaf 1792.
• Perceived Impacts of Partners’ Other Relationships on Oneself in Consensual Nonmonogamy. Jennifer Arter & Sacha S. Bunge, Archives of Sexual Behavior 53(4), 1415-1429, 2024 (DOI 10.1007/s10508-024-02823-7, PMID 38438814). Volledige tekst gelezen. Levert de opzet met halfgestructureerde gesprekken met 51 mensen die consensuele non-monogamie praktiseren, waarbij expliciet is gevraagd naar wat zij vinden van hiërarchie en vetomacht, de vaststelling dat het uitoefenen van vetomacht over de relatie van een ander als nadeel wordt genoemd, en de beschrijving door een deelnemer van “soft vetos”, waarbij de omgang met de andere partner zo onprettig wordt gemaakt dat die relatie ophoudt te bestaan.

Verwante begrippen

• Polyamorie. De vorm waarin het woord veto het vaakst valt, en waar de rangorde tussen relaties ter discussie staat.
• Cuckolding. De tweede plek waar een veto wordt afgesproken, meestal over wie de derde mag zijn.
• Harde grens. Het verschil in richting: een harde grens gaat over wat jij niet wilt meemaken, een veto over wat een ander niet mag doen.
• Metamour. Degene die de rekening van een veto betaalt zonder er zelf over te hebben meegepraat.
• Onderhandelen. Het gesprek waarin een veto wordt afgesproken of juist wordt afgewezen.
• Stopwoord. Het woord dat een scène afbreekt, en dat vaak met een veto wordt verward.
• Monogamie. De afspraak waarin het veto stilzwijgend altijd al bestaat.