Squick

Wat is squick?

Squick is een scenewoord voor iets waar je van terugdeinst zonder dat je er een oordeel over hebt: niet mijn ding, prima voor jou. Een squick beschrijft een reactie in je lijf, geen afkeuring van de ander en geen afspraak tussen jullie. Het Nederlands heeft er geen eigen woord voor.

Waar het woord squick vandaan komt

Van twee nieuwsgroepen in hetzelfde jaar, met twee betekenissen die niets met elkaar te maken hebben.

De oudste vindplaats die ik heb kunnen nalezen staat in alt.tasteless, op 22 april 1991: Matthew Harelick vraagt daar wat squicking eigenlijk is, en het antwoord dat hij krijgt beschrijft een gruwelijke, verzonnen handeling waarvan de naam volgens de antwoorder van het geluid komt. Vijf maanden later duikt het woord op in alt.sex.bondage, in de betekenis die de scene is blijven gebruiken, en volstrekt terloops: op 18 september 1991 schrijft iemand in een draadje over zelfgemaakte tepelklemmen dat een kernbatterij in zo’n klem “squick in my book” is. Geen fetisj dus, maar kernenergie.

De Engelstalige Wiktionary leidt het woord af van squ- zoals in squirm en -ick zoals in ick, en schrijft dat het in alt.sex.bondage ontstond en in alt.tasteless populair werd. Die volgorde wringt met de dateringen van de citaten in datzelfde artikel, want de alt.tasteless-vindplaats is de oudste. Wat er zeker aan is: het is klanknabootsing, en het is jargon gebleven. Green’s Dictionary of Slang, het grootste slangwoordenboek van het Engels, heeft nul ingangen op squick en nul op squicky. Terwijl kink er zestien oplevert.

Waarom de scene een apart woord voor afkeer heeft

Omdat “getver” en “dat mag niet” in gewoon Nederlands hetzelfde klinken, en in een gesprek over spel iets totaal verschillends betekenen.

Als jij zegt dat je van luiers moet kokhalzen, zeg je iets over je maag. Als je zegt dat luiers niet door de beugel kunnen, zeg je iets over de mensen die het wél doen. Squick dekt alleen het eerste, en dat maakt het gesprek makkelijker voor allebei: jij kunt zeggen waar je van terugdeinst zonder dat het als een preek klinkt, en de ander hoeft zich niet te verdedigen voor iets wat hij niet verkeerd doet.

De keerzijde staat er meteen naast. Een squick houdt niets tegen. Het is geen afspraak, het staat op geen lijst, en niemand is eraan gebonden. Wil je dat iets tijdens een avond niet gebeurt, dan moet je het als harde grens of no-go benoemen; noem je het een squick, dan heb je alleen verteld hoe je erover voelt. Dat verschil kost mensen regelmatig een vervelend moment.

Waar dit op deze site past

Mijn eigen no-go-lijst op mijn BDSM-profiel opent letterlijk met de zin “geen oordeel, het is alleen niet voor mij”. Dat is precies wat squick betekent, alleen dan als afspraak opgeschreven in plaats van als gevoel. Wat jij ervan vindt hoef je niet te onderbouwen; wil je weten hoe zo’n gesprek vooraf loopt, dan staat dat bij de BDSM-date.

Bronnen

• Squicking ?. Draadje in de nieuwsgroep alt.tasteless, 22 april 1991, gelezen in het Usenet-archief van Google Groups. Bron van eerste hand voor de oudste vindplaats van het woord: Matthew Harelick vraagt wat squicking is, en het antwoord van Geoff Miller beschrijft een gruwelijke verzonnen handeling waarvan “the name comes from the resulting sound”. Dat is niet de betekenis die de scene gebruikt.
• Do-it-yourself nipple clamps. Draadje in de nieuwsgroep alt.sex.bondage, 18 september 1991, gelezen in het Usenet-archief van Google Groups. Bron van eerste hand voor de oudste vindplaats van de betekenis die op deze pagina staat: een anonieme poster schrijft over een voorgestelde tepelklem met kernbatterij dat “nuclear = squick in my book”. Het woord staat er zonder uitleg, dus het was op dat moment al in gebruik.
• squick, v.. Oxford English Dictionary, derde editie, Oxford University Press, gepubliceerd 2 maart 2023. Levert dat het grootste historische woordenboek van het Engels het woord pas in 2023 opnam, en alleen als werkwoord: er is geen ingang squick, n. De ingang zelf zit achter een betaalmuur; het bestaan, de editie en de publicatiedatum zijn getoetst via de Crossref-registratie van het DOI.
• squick. Engelstalige Wiktionary. Levert de klanknabootsende afleiding uit squ- (zoals in squirm) en -ick, de herkomstbewering over alt.sex.bondage en alt.tasteless, de gedateerde citatenlijst waarlangs ik de twee draadjes hierboven heb teruggevonden, en de gebruiksaantekening dat het woord juist dient om onderscheid te maken tussen wat schadelijk of onzedelijk is en wat alleen afstotend is. Een woordenboek dat iedereen kan bewerken, hier gebruikt voor de afleiding en als index op de vindplaatsen, niet als gezag over de herkomst.
• Basic search: squick. Green’s Dictionary of Slang, Jonathon Green, digitale editie. Levert een negatieve vondst: nul treffers op squick en nul op squicky, terwijl dezelfde zoekdienst zestien ingangen op kink en negenendertig op squee geeft. Het woord is dus jargon gebleven en heeft de algemene slanglexicografie nooit gehaald.

Verwante begrippen

• Harde grens. Wat een squick wordt zodra je hem als afspraak benoemt.
• No-go. Hetzelfde in gewone taal, en het woord waarmee mensen het meestal zeggen.
• Limiet. De vorm waarin een afkeer per handeling op een lijst belandt.
• Kinklist. Het formulier waarop het verschil tussen “liever niet” en “nooit” zichtbaar wordt.
• Consent. De toestemming waarover een squick op zichzelf niets zegt.
• Vanilla. Het andere woord waarmee de scene niet-oordelend over voorkeuren praat.