Suspension

Wat is suspension?

Suspension (Nederlands: ophanging) is bondage waarbij het volledige lichaamsgewicht aan touw, ketting of banden hangt en geen enkel deel van het lichaam nog steun heeft van de vloer. Het gewicht loopt via de wikkels op het lichaam naar één punt in de constructie boven. Het is de zwaarste vorm van touwwerk, en de enige waarin stilhangen zelf het gevaar is.

Hoe een suspension er in de praktijk uitziet

De meeste ophangingen zijn horizontaal, niet rechtop, en ze duren korter dan mensen denken.

Zo ziet de gangbare vorm eruit. Om de romp en de bovenarmen gaat de boei die op deze site gote shibari heet. Daaraan hangt de eerste lijn; aan de heupen of een opgetrokken been de tweede. Twee lijnen zijn genoeg om iemand de horizontaal in te kantelen, met het gezicht naar de vloer of naar de zijkant. Vanaf dat moment raakt niets meer de grond, en is er geen spier meer over die zelfs maar een halve correctie kan maken.

Precies die opstelling zit in het enige onderzoek dat het letsel bij touwbondage in kaart bracht. Khodulev en collega’s beschrijven in Cureus hoe het touw bij hun deelnemers “in het middelste derde deel van de bovenarm” lag om juist een horizontale of zijwaartse ophanging mogelijk te maken, met de handen meestal in een boei op de rug. Van de zestien zenuwletsels zaten er dertien op de nervus radialis. De ophangingen waarbij dat gebeurde duurden vijf tot vijfentwintig minuten.

Vijf minuten. Dat is de kortste ophanging in die reeks waarna iemand zijn pols niet meer kon strekken.

Waarom bewegingloos hangen het gevaar is

Niet de hoogte doet het, en niet de klap. Het is de stilstand.

Zodra de vloer weg is, valt de spierpomp in de benen stil. Het bloed zakt naar de onderbenen en blijft daar. Rauch en collega’s hingen voor de European Journal of Applied Physiology twintig gezonde vrijwilligers tot een uur lang in een zitgordel op. Twaalf van de veertig proeven moesten voortijdig worden afgebroken omdat de deelnemer op het punt stond flauw te vallen: gemiddeld na 44,7 minuten, de snelste na 13,4 minuten, de traagste na 59,7. Dertig procent van de proeven, bij gezonde mensen die verder niets deden dan hangen.

Er zit één zin in dat onderzoek die alles verandert aan hoe je erbij moet staan. Bij de deelnemers die het uithielden veranderden hartslag en bloeddruk niet. Bij de deelnemers die wegdraaiden zakten hartslag én bloeddruk pas vlak voor het moment zelf. Het is dus niet zo dat de vitale functies langzaam de verkeerde kant op gaan en jij ingrijpt: het bloed zakt weg, de bloedvaten in de benen zetten uit, en dan geeft de nervus vagus in één keer het commando dat het hart afremt. De auteurs schrijven het onomwonden: de tijd tot dat moment is onvoorspelbaar.

De keerzijde is even eenduidig. Bij de deelnemers die het overkwam waren alle verschijnselen binnen vijf minuten verdwenen zodra ze plat lagen.

Waarom mensen zich laten ophangen

Omdat er in een suspension werkelijk niets meer te doen valt, en dat is een ervaring die op de grond niet te maken is.

In floorwork kun je nog verschuiven, je hoofd draaien, je gewicht een centimeter verleggen. In een partial balanceer je nog op één voet. In een volledige ophanging is er geen enkele beweging meer die iets uithaalt. De encyclopedie omschrijft het effect als een sterk vergroot besef van kwetsbaarheid en onontkoombaarheid, met daarnaast bij sommigen juist het tegenovergestelde: het gevoel te zweven.

• Voor wie hangt valt de laatste taak weg. Zelfs de taak om je evenwicht te bewaren is overgedragen, en wat overblijft is ademen en voelen.
• Voor wie bindt is dit het moment waarop het rekenwerk voorop komt te staan: waar het gewicht doorheen loopt, hoe lang het er al hangt, en wat je gaat doen als het niet goed gaat.
• Voor een stel is de winst zelden de foto. Het is de herinnering aan het punt waarop de een de ander volledig in handen had.

Wat het niet doet, hoort er meteen bij. Een suspension maakt geen zachte avond intenser en herstelt geen vertrouwen dat er niet was. Het is de duurste manier om een gevoel te krijgen dat drie wikkels om de bovenarmen ook geven, en het is de enige rope-vorm waarbij het lichaam van iemand anders aan jouw beoordelingsvermogen hangt.

Hoe mensen een suspension opbouwen

Bijna nooit alleen, en bijna nooit zonder dat het punt boven al maanden eerder is geregeld.

1. Het punt eerst, en los van de avond. Een balk, een ring, een frame: het is de enige schakel die niemand tussentijds nog kan controleren.
2. De boei die het gewicht opvangt. Er is één geval in de reeks van Khodulev dat buiten de hoofdgroep viel omdat er te weinig touwslagen lagen, slecht over het lichaam verdeeld, en de binding tijdens de sessie ging schuiven. Die deelneemster hing enkele seconden en had een maand nodig voordat beide armen weer werkten.
3. Overgaan van partial naar volledig. Het laatste stukje huid dat de vloer nog raakt is meestal een teen, en het verdwijnt zonder dat iemand het aankondigt.
4. Kort blijven. In de zaal is drie tot tien minuten gebruikelijk; wie langer hangt, hangt langer dan het gepubliceerde letsel nodig had.
5. Naar beneden. Dit is het lastigste deel, en het deel dat het minst geoefend wordt.

De ruimte hoort erbij. Op verhuurde speelruimtes in Nederland zijn ophangpunten onderdeel van de inrichting, en dat is niet toevallig: het is de enige BDSM-praktijk waarbij een stuk gebouw meedoet.

Misverstanden over suspension

“Suspension trauma is een letsel.” Dat is het niet, en de naam is officieel afgekeurd. In het onderzoeksrapport dat de Britse arbeidsinspectie in 2009 liet opstellen staat dat “trauma” een ongelukkige aanduiding is en beter vervangen kan worden door syncope: flauwvallen. Er is geen weefsel beschadigd. Er is een bloedsomloop die het opgeeft.

“Wie je uit het touw haalt, moet eerst rechtop blijven zitten.” Dit is de hardnekkigste regel in de touwscene, en hij is twee keer nagelopen en twee keer afgeschoten. Datzelfde rapport concludeert dat er niets veranderd hoeft te worden aan de gewone eerstehulpregel om een suf of bewusteloos iemand plat te leggen, ook niet na hangen in een gordel. De richtlijn van de Australische en Nieuw-Zeelandse reanimatieraad is nog directer: sommige organisaties adviseerden een half uur zitten en niet plat liggen, “deze review heeft geen enkel bewijs voor die praktijk gevonden en zij kan schadelijk zijn”.

“Het gaat mis als het te lang duurt.” Bij de proefpersonen van Rauch was de spreiding dertien tot zestig minuten en volstrekt onvoorspelbaar, en bij Khodulev ontstond het zenuwletsel al na vijf. Er is geen veilige duur die je kunt afspreken; er is alleen een korte duur die de kans verkleint.

“Hoger is gevaarlijker.” Voor wat er in het lichaam gebeurt maakt de hoogte niets uit. Vijftien centimeter boven de vloer bewegingloos hangen doet met de bloedsomloop precies hetzelfde als twee meter. Wat de hoogte verandert, is wat er gebeurt als er iets breekt.

Wat ik er zelf van zie

Van alles wat ik met touw doe, is dit het enige dat ik op locatie afhoud. Ik ben Victor, gigolo en psychotherapeut, en ik bind al vijfentwintig jaar, maar een ophangpunt bij iemand thuis kan ik niet beoordelen en dus hang ik er niemand aan.

In de gesprekken die ik erover heb, beschrijven vrouwen die een suspension willen bijna altijd het beeld en zelden de duur. Ze hebben een foto in hun hoofd van iemand die horizontaal zweeft. Dat beeld duurt in werkelijkheid drie tot tien minuten, en het is precies zo lang omdat er in die minuten al iets kan gebeuren.

En dan het praktische, dat me elke keer weer opvalt: melden gaat vanzelf bij pijn en niet bij misselijkheid. Over een tintelende hand hoor je het binnen dertig seconden. Over duizelig, warm en een beetje wee hoor je het niet, omdat dat niet als een probleem voelt maar als onderdeel van de roes. Dat zijn nu net de voortekenen die het onderzoeksrapport opsomt.

Wat je zelf kunt doen

• Vraag naar het ophangpunt voordat je naar het touw kijkt. Wat draagt het, wie heeft het aangebracht en waar komt de kracht in de constructie terecht? Ter vergelijking: de Amerikaanse arbeidswetgeving eist voor één werknemer aan een valbeveiliging een verankering die ten minste 22,2 kilonewton draagt. Ruim tweeduizend kilo, voor iemand die er hooguit minuten aan hangt.
• Geloof je ogen niet. Bij Rauch veranderden hartslag en bloeddruk niet bij de deelnemers die het goed doorstonden, en zakten ze pas op het moment zelf. Een rustig gezicht is dus geen meting, en de vraag moet gaan over duizelig, misselijk, warm en tintelend.
• Leg iemand die wegdraait plat neer, hoe je het ook geleerd hebt. Twee nationale instanties hebben de zitregel nagelopen en er geen bewijs voor gevonden; bij Rauch waren de klachten binnen vijf minuten plat verdwenen.
• Spreek af wie er alleen is om naar beneden te halen. Eén persoon die verder niets doet, niet filmt en niet meespeelt, en die de schaar en de sleutel bij zich heeft.
• Oefen de afdaling voordat je het ophangen oefent. Omlaag komen onder tijdsdruk is de handeling die in de zaal het minst wordt geoefend en die je in een noodgeval als enige nodig hebt.

Meer lezen over suspension

Binnen deze begrippenlijst is partial suspension de stap ervoor, met het verschil dat de vloer daar nog meedraagt en het standbeen de bloedsomloop op gang houdt, en geeft shibari de hele traditie met de vier oplopende vormen naast elkaar. Op de blog beschrijft de kunst van bondage hoe de eerste bindingen gaan.

Buiten deze site staat het experiment van Rauch open op internet; het is het enige onderzoek waarin mensen daadwerkelijk zijn opgehangen met meetapparatuur eraan, en de grafieken laten zien hoe weinig er te zien is voordat het misgaat. Wil je nakijken waarom de eerstehulpregel die de scene doorgeeft niet klopt, download dan rapport RR708 van de Britse arbeidsinspectie: hoofdstuk 3 zet elke aanbeveling met bewijsgraad en al op een rij. De eigen pagina van de HSE is inmiddels offline; de volledige pdf staat bij eLCOSH.

Waar dit op deze site past

Een ophanging bied ik niet aan, en dat is geen bescheidenheid maar de enige eerlijke uitkomst van alles hierboven: ik kan de constructie op een adres dat ik niet ken niet beoordelen. Touw op de grond kan wel, en het gevoel dat je gewicht van je wordt overgenomen ook. Wat er tijdens een BDSM-date gebeurt en wat we van tevoren doornemen, staat op die pagina.

Bronnen

• Suspension syndrome: a potentially fatal vagally mediated circulatory collapse. An experimental randomized crossover trial. Simon Rauch, K. Schenk, G. Strapazzon, T. Dal Cappello, H. Gatterer, M. Palma, M. Erckert, L. Oberhuber, B. Bliemsrieder, H. Brugger & P. Paal, European Journal of Applied Physiology 119(6), 1353–1365, 2019 (DOI 10.1007/s00421-019-04126-5; PMID 30895459; jaargang, aflevering en paginering getoetst tegen Crossref, dat voor de tien co-auteurs alleen initialen geeft). Experimentele, gerandomiseerde cross-overproef met twintig gezonde vrijwilligers in een zitgordel, maximaal zestig minuten. Levert dat twaalf van de veertig proeven (30 procent) voortijdig zijn afgebroken wegens dreigend flauwvallen, gemiddeld na 44,7 minuten met 13,4 als snelste en 59,7 als traagste; dat hartslag en bloeddruk onveranderd bleven bij wie het doorstond en pas vlak voor de gebeurtenis daalden bij wie het overkwam; dat het bloed in de onderbeenaderen samenpoelt maar een vagale reactie uiteindelijk het bewustzijnsverlies veroorzaakt; dat de tijd tot dat moment onvoorspelbaar is; en dat alle verschijnselen binnen vijf minuten verdwenen zodra de deelnemer plat lag. Een zitgordel is geen touwboei en een proefopstelling is geen scène; dat de fysiologie in beide gevallen dezelfde is, is een gevolgtrekking van mij en staat niet in het artikel.
• Evidence-based review of the current guidance on first aid measures for suspension trauma. A. Adisesh, L. Robinson, A. Codling & J. Harris-Roberts (Health and Safety Laboratory) met C. Lee & K. Porter (University of Birmingham), Research Report RR708, Health and Safety Executive, 2009. Systematisch bewijsoverzicht in opdracht van de Britse arbeidsinspectie, volledige pdf gelezen. De oorspronkelijke HSE-pagina geeft inmiddels 404; de pdf staat integraal bij eLCOSH, de vakbibliotheek voor arbeidsveiligheid in de bouw van CPWR. Levert de vaststelling dat “trauma” een ongelukkige aanduiding is die beter door syncope wordt vervangen; dat er geen wetenschappelijke literatuur bestaat die het half rechtop zetten van een geredde persoon toetst; de aanbeveling om de gewone eerstehulpregel van plat leggen ongewijzigd te laten, ook na hangen in een gordel; de aanbeveling iemand met voortekenen van flauwvallen zo snel als veilig mogelijk uit de ophanging te halen; en de opsomming van die voortekenen: licht in het hoofd, misselijkheid, een warm gevoel, tintelen of doof worden van armen of benen, angst, zien vervormt, of het gevoel te gaan flauwvallen.
• Guideline 9.1.5. First Aid Management of Harness Suspension Trauma. Australian and New Zealand Committee on Resuscitation, april 2021 (zoekdatum januari 2020). Klinische richtlijn. Levert de omschrijving van het mechanisme als lage bloeddruk door bloed dat in de benen samenpoelt in combinatie met toegenomen vagale activiteit die het hart afremt; de melding vanaf meer dan tien minuten in een gordel; het advies de persoon te bevrijden en in een houding van comfort te leggen, bij voorkeur liggend; en de letterlijke vaststelling dat deze review geen bewijs heeft gevonden voor het eerder aanbevolen half uur zitten en niet plat liggen, en dat die praktijk schadelijk kan zijn.
• Acute Radial Compressive Neuropathy: The Most Common Injury Induced by Japanese Rope Bondage. Vasily Khodulev, Artsiom Klimko, Nataliya Charnenka, Marina Zharko & Hanna Khoduleva, Cureus 15(5), e39588, 2023 (DOI 10.7759/cureus.39588; PMID 37384078; volledige tekst via Europe PMC gelezen). Deze pagina gebruikt uit die reeks uitsluitend wat over duur en houding gaat, omdat de aantallen en de casus al op /nl/term/shibari en /nl/term/partial-suspension staan. Levert dat het touw doorgaans in het middelste derde deel van de bovenarm lag om een horizontale of zijwaartse ophanging mogelijk te maken met het gezicht omlaag of opzij en de handen in een boei op de rug; dat de ophangingen waarbij letsel ontstond ongeveer vijf tot vijfentwintig minuten duurden; dat dertien van de zestien letsels de nervus radialis betroffen; en het buiten de hoofdgroep gehouden geval waarin de deelneemster enkele seconden hing na weinig en slecht verdeelde touwslagen en een maand nodig had om te herstellen.
• 29 CFR 1926.502. Fall protection systems criteria and practices. Occupational Safety and Health Administration, Verenigde Staten. Federale arbeidsregelgeving. Levert lid (d)(15): een verankering voor persoonlijke valbeveiliging moet los staan van elke verankering die een werkplatform draagt en per aangehaakte werknemer ten minste 5.000 pond (22,2 kN) kunnen dragen, of onder toezicht van een deskundige worden ontworpen met een veiligheidsfactor van minimaal twee; en lid (d)(16)(ii): het systeem moet de opvangkracht op het lichaam beperken tot 1.800 pond (8 kN) bij gebruik van een harnasgordel. Bouwplaatsregelgeving, niet geschreven voor bondage; hier gebruikt als maatstaf voor wat er aan een ophangpunt wordt gevraagd waar het wél is vastgelegd.
• Suspension bondage. Wikipedia. Levert de omschrijving van wat ophanging met iemand doet: een sterk vergroot besef kwetsbaar en onontkoombaar vast te zitten, bij anderen juist het gevoel te zweven. Een door vrijwilligers geschreven lemma, hier niet gebruikt voor een veiligheidsuitspraak.
• OPHANGING. Woordenboek der Nederlandsche Taal via de Geïntegreerde Taalbank van het Instituut voor de Nederlandse Taal. Levert het enige Nederlandse lemma: “Het ophangen, in de hoogte doen hangen van iets; vooral om het daar eene (blijvende) plaats te geven of voor ieder zichtbaar te doen zijn.” Het gaat over voorwerpen, niet over mensen. Op suspension geeft het WNT nul lemma’s.
• Krantenarchief van de Koninklijke Bibliotheek (Delpher). Doorzocht via de SRU-dienst op de collectie DDD_artikel. Levert 34.303 artikelen met ophanging, waarvan 11.215 met het samengestelde wielophanging, en 6.475 met suspension tegenover vijf met shibari en nul met kinbaku of touwbondage. Het Nederlandse woord hoort in de krant bij auto’s en galgen; daarom houdt de scene het Engelse aan.

Verwante begrippen

• Partial suspension. De stap ervoor, waarin de vloer meedraagt en het standbeen de bloedsomloop aan de gang houdt.
• Shibari. De Japanse traditie waarin ophangen de bovenste trede is en de meeste mensen nooit hoger komen dan de tweede.
• Gote shibari. De boei om romp en bovenarmen, en precies de plek waar het touw in het onderzoek van Khodulev lag.
• Rope bottom. Degene die hangt, en van wie de melding over duizeligheid moet komen.
• Rigger. Degene die het touw legt en het ophangpunt kiest.
• Karabijnhaak. Het metaal tussen touw en punt, met de kilonewtons die erop horen te staan.
• Takel. Het katrolsysteem waarmee er getakeld wordt, en wat dat wel en niet scheelt.
• Paniekhaak. De sluiting die onder belasting opengaat, en waarom die hier niet het antwoord is.