Jibaku

Wat is jibaku?

Jibaku (自縛, Engels: self-bondage) is het Japanse woord voor jezelf vastbinden zonder dat er iemand bij is. Het teken 自 betekent “zelf”, 縛 betekent “binden”: hetzelfde teken dat in shibari en kinbaku zit. In het Nederlands heet die praktijk autobondage. In gewoon Japans klinkt jibaku vooral figuurlijk, namelijk klem zitten in je eigen uitspraken.

Waar het woord jibaku vandaan komt

Uit de gewone Japanse woordenschat, niet uit de touwscene. De Digitale Daijisen, het standaardwoordenboek van uitgever Shogakukan, geeft jibaku twee betekenissen: jezelf vastbinden, en vastlopen doordat je aan je eigen uitspraken vastzit. Die tweede is de betekenis die een Japanse lezer als eerste hoort.

Dat touw zit er dus als beeldspraak in, en dat is oud. Het viertekenwoord 自縄自縛, jezelf met je eigen touw binden, staat in het Nihon Kokugo Daijiten met een vindplaats uit 1902: Jigoku no hana van Nagai Kafū. Het betekende toen wat het nu nog betekent, namelijk iemand die door zijn eigen regels geen kant meer op kan.

De letterlijke betekenis heeft in het Japans een eigen encyclopedie-ingang. Die omschrijft jibaku als bondage die je in je eentje doet, zonder partner, en zet het risico hoger dan bij bondage met iemand erbij, met ademspel als gevaarlijkste combinatie. Wat er niet in staat is een knoop, een patroon of een positie. Anders dan gote shibari, hishi of futomomo beschrijft jibaku geen enkele techniek. Het woord zegt alleen iets over wie er in de kamer is.

Waarom mensen jibaku zeggen in plaats van autobondage

Omdat het Japans klinkt en daarmee bij de touwtraditie lijkt te horen. Wie shibari leert, pikt onderweg een woordenlijst op: asanawa, bakushi, dorei. Jibaku glijdt daar vanzelf tussen.

Alleen levert het geen extra houvast op. Het risico en de uitweg zijn bij jibaku precies dezelfde als bij autobondage, en in de woordenlijst van Japanse touwtermen die het Engelstalige naslagwerk over Japanse bondage geeft, staat het woord niet eens. Wie jibaku tegenkomt, leest gewoon “alleen gedaan”.

Waar dit op deze site past

Jibaku doe je per definitie alleen, dus het is niets wat ik met je kan doen. Wat er wel bestaat is de omgekeerde route: dezelfde overgave met iemand erbij die de knopen legt, oplet en het touw er weer af haalt. Hoe zo’n avond loopt en wat we vooraf afspreken, staat op de pagina over de BDSM-date.

Bronnen

• 自縛（じばく）. デジタル大辞泉, Shogakukan, via Weblio. Levert de twee woordenboekbetekenissen van 自縛: “自分で自分を縛ること” (jezelf vastbinden) en “自分の主張した意見にとらわれて、思うままに振る舞えない状態に陥ること” (klem raken doordat je aan je eigen standpunt vastzit).
• 自縄自縛（じじょうじばく）. 精選版 日本国語大辞典 en デジタル大辞泉, Shogakukan, via Kotobank. Levert de letterlijke lezing “自分の縄で自分を縛る意”, de figuurlijke betekenis, en de vroegste vindplaats: Jigoku no hana van Nagai Kafū, 1902.
• 自縛. Japanstalige Wikipedia. Levert de omschrijving “自縛（じばく）はボンデージを相方なしに一人で行う行為” en de vaststelling dat het risico hoger ligt dan bij bondage zelf, met 窒息プレイ (ademspel) als bijzonder gevaarlijk.
• Japanese bondage. Wikipedia. Levert de woordenlijst van Japanse touwtermen waarin jibaku niet voorkomt, en de betekenissen van 縛り (het binden) en 緊縛 (strak binden) waar het teken 縛 in terugkomt.

Verwante begrippen

• Zelfbondage. Het Nederlandse woord voor dezelfde praktijk, met de drie Nederlandse krantenvindplaatsen uit 1987.
• Autobondage. Dezelfde praktijk in het Nederlands, met de ontsnappingsmechanismen, de zenuwletselcijfers en de safety call erbij.
• Bondage. De bredere ingang waar jibaku een uitvoering van is, namelijk die zonder tweede persoon.
• Bakushi. Het Japanse woord voor degene die bindt, en dus precies de rol die bij jibaku ontbreekt.
• Asanawa. Het touw waar de Japanse traditie mee werkt, met dezelfde 縄-lezing als in 自縄自縛.
• Ademcontrole. De combinatie die de Japanstalige ingang bij jibaku apart als bijzonder gevaarlijk aanwijst.
• Predicament bondage. Hetzelfde principe met een tweede persoon erbij: bewegen kost, stilblijven ook.