Bakushi

Wat is een bakushi?

Bakushi (縛師) is de Japanse titel voor een meester in kinbaku, verkort uit kinbakushi (緊縛師). Het achtervoegsel -shi duidt een vakman of leraar aan, zoals in andere Japanse beroepsnamen. Naast bakushi bestaat nawashi (縄師), dezelfde titel maar gebouwd op het woord voor touw.

Waar het woord vandaan komt

De titel komt uit de Japanse praktijk zelf. De beschrijving van Japanse bondage zet het naast elkaar: de artiesten die vanaf de jaren zestig live optraden heten nawashi, “rope master”, of bakushi, uit kinbakushi, “bondage master”. Beoefenaars worden met beide woorden aangeduid. Waarom “touwmaker” als vertaling van nawashi rondgaat en waarom die niet klopt, staat op nawashi.

Het verschil tussen de twee is in de praktijk vaag. Waar Japanse beoefenaars er onderscheid in maken, is dat onderscheid regionaal en persoonlijk in plaats van vastgelegd.

Wat kinbaku in gewoon Japans betekent

Iets heel alledaags: strak vastbinden. De Digitale Daijisen omschrijft 緊縛 (kinbaku) als きつくしばること, stevig binden, en geeft als voorbeeldzin iemand die door bestaande opvattingen wordt “gebonden”. Het Seisenban Nihon Kokugo Daijiten houdt het op hard binden en citeert daarbij een stuk uit Meiroku Zasshi nummer 8 uit 1874, waarin Tsuda Mamichi beschrijft hoe bij Chinese vrouwen de voeten van jongs af aan pijnlijk strak werden gebonden.

In het woord zelf zit dus niets erotisch; die laag komt er pas in de twintigste eeuw bij. Jisho zet de drie betekenissen dan ook naast elkaar: strak binden, seksuele bondage, en Japanse bondage. Wie zich bakushi noemt, draagt in het Japans dus letterlijk de titel van iemand die stevig knoopt.

Wat de titel niet is

Er is geen examen en geen register. En geen organisatie die bakushi toekent. Wie de titel in Europa op een profiel zet, doet dat op eigen gezag.

Dat maakt de titel niet waardeloos, maar wel iets anders dan een diploma. Wat je aan iemand hebt, blijkt uit hoe die persoon over veiligheid praat: Khodulev en collega’s laten in Cureus zien dat bij 90 procent van de gewonden in hun groep de nervus radialis was aangedaan, en hun advies gaat over druk verdelen, zenuwbanen ontzien en de duur van een ophanging beperken. Iemand die dat uit zichzelf noemt, is bruikbaarder dan iemand met een titel. Zo kijk ik er zelf ook naar als ik met touw werk op een BDSM-date: niet de titel telt, maar wat iemand met je grenzen doet.

Bronnen

• Japanese bondage. Wikipedia. Levert de herkomst van bakushi als afkorting van kinbakushi (“bondage master”), de weergave van nawashi als “rope master”, en het gebruik van beide woorden voor de artiesten die vanaf de jaren zestig live optraden.
• 緊縛（きんばく）. Kotobank, met de lemma’s uit de Digitale Daijisen (Shogakukan), het Seisenban Nihon Kokugo Daijiten en het Fukyūban Jitsū. Levert de omschrijving きつくしばること (“stevig binden”) met de voorbeeldzin over gebonden zijn aan bestaande waarden, de omschrijving かたくしばること (“hard binden”) met de vindplaats uit Meiroku Zasshi nummer 8 (1874), Tsuda Mamichi’s Fukushōron, over het strak binden van de voeten van Chinese vrouwen, en de glosse 緊束.
• 緊縛 (きんばく). Jisho.org, met de gegevens uit JMdict. Levert de drie betekenissen van 緊縛 naast elkaar: binding tightly, tight binding, (sexual) bondage en Japanese bondage, en de ingang 緊縛師 (kinbakushi) met de vertaling nawashi.
• Acute Radial Compressive Neuropathy: The Most Common Injury Induced by Japanese Rope Bondage. Khodulev, Klimko, Charnenka e.a., Cureus 15(5), e39588, 2023. Levert het aandeel van de nervus radialis bij touwletsel en de aanbevelingen over druk verdelen en duur beperken.

Verwante begrippen

• Asanawa. Het natuurvezeltouw waarmee een bakushi werkt, en waarom de dikte uitmaakt.
• Nawashi. Dezelfde titel op het woord voor touw gebouwd, met wat het achtervoegsel 師 precies aanduidt.
• Shibari en kinbaku zijn de andere naaste buren van bakushi met een eigen pagina.