Japanse bondage

Wat is Japanse bondage?

Japanse bondage (Engels: Japanese rope bondage) is de Nederlandse verzamelnaam voor touwwerk uit de Japanse bindtraditie: dun natuurvezeltouw, vaste vormen, en knopen die grotendeels overbodig zijn omdat de vezel zelf houdt. De bekendste tak heet in het Westen shibari. Onder de Nederlandse term valt ook de oude bindkunst waar het erotische touwwerk uit voortkomt.

Wat Japanse bondage anders maakt dan westerse bondage

Het verschil zit in het materiaal en in wat de binding moet doen.

Westerse bondage werkt met sluitwerk. Een handboei, een gesp, een karabijnhaak: iets klikt dicht en daarmee is de kwestie geregeld. Japanse bondage werkt met frictie. Volgens de beschrijving van de Japanse stijl haken vezels van plantaardig touw zo goed in elkaar dat een wikkel blijft liggen waar hij ligt, ook zonder dat er een echte knoop in zit. Elke slag is dus verstelbaar tot je hem afzet. En dat kost tijd.

Neem een stel dat op één avond allebei uitprobeert. Twintig seconden voor een paar handboeien om de polsen, en de rest van de avond gaat over wat er daarna gebeurt. Bij touw is het omgekeerd: een armboei kost een kwartier, en dat kwartier is de scène. Geen ongemak dat je erbij moet nemen, maar waar mensen juist voor komen.

Ordean en Pennington schrijven in Corpo Grafías dat touwbondage meestal onder BDSM wordt geschaard, terwijl BDSM en seksualiteit niet in de praktijk zelf besloten liggen. Een flink deel van de mensen die dit doen, doet het niet als seks.

Waar Japanse bondage vandaan komt

Uit het werk van de politie, niet uit de slaapkamer.

De voorloper heet hojojutsu, uit 捕 “vangen”, 縄 “touw” en 術 “kunst”. De beschrijving van die kunst noemt het de traditionele Japanse krijgskunst om iemand met koord vast te zetten, als voorloper van de moderne handboei. Het viel uiteen in twee soorten. De hayanawa, “snel touw”, was dun koord van drie tot vier millimeter dat één agent tijdens een aanhouding om lichaam, hals en armen legde. De honnawa, “hoofdtouw”, was hennep van zes millimeter of dikker en kon vijfentwintig meter lang zijn; die werd door minstens vier man aangebracht voor transport en voor de openbare vertoning van een veroordeelde.

Eén detail uit die tijd verklaart veel. Een verdachte die nog niet veroordeeld was, werd volgens diezelfde bron gebonden zonder knopen, om hem de schande van openlijk vastgebonden zijn te besparen; de agent hield het losse eind vast en liep achter hem. Dezelfde bron wijst op het anatomische inzicht in die bindingen, onder meer door ledematen zo te leggen dat er nauwelijks kracht mee te zetten valt.

Wat er in de twintigste eeuw uit is gegroeid is niet dezelfde kunst. Veel oude bindingen waren juist bedoeld om schade toe te brengen. De lijn loopt via het uiterlijk en de vormentaal, niet via de techniek.

Waarom mensen voor Japanse bondage kiezen

Om de traagheid, meestal, en om wat die traagheid met aandacht doet.

Ordean en Pennington beschrijven dat beoefenaars tijdens het binden een flow-achtige toestand rapporteren waarin het zelfbewustzijn afneemt en de tijd niet meer lineair aanvoelt. Daarnaast zetten ze iets wat je in de Nederlandse touwscene direct terugziet: mensen vinden elkaar in wat ze samen voelen, niet in een label. Je hoeft jezelf geen kinkster te noemen om een avond met touw te willen.

• Voor wie gebonden wordt wordt het vanzelf stil vanbinnen zodra bewegen geen zin meer heeft.
• Voor wie bindt is het een ambacht met onmiddellijke terugkoppeling: elke wikkel verandert iets zichtbaars aan een lichaam.
• Voor een stel ontstaat er een half uur waarin je allebei niets anders doet dan opletten.

En de kanttekening: touw is bewerkelijk. Wie binnen een minuut klaar wil zijn om aan de rest van de avond te beginnen, is bij boeien beter af.

De woorden die je tegenkomt

Japanse bondage komt met een woordenschat die je meteen tegen het lijf loopt. Een kleine kaart helpt.

• Nawa (縄) is gewoon “touw”. Het zit in asanawa, het natuurvezeltouw van rond zes millimeter, en in nawashi, de titel voor wie er beroepsmatig mee werkt.
• Gote en takatekote betekenen allebei de armboei op de rug. Osada Steve, die in Tokio de Osada-ryu leidt, schrijft dat de twee door elkaar worden gebruikt voor dezelfde doodgewone box tie, en waarschuwt dat er een wetenschap achter een veilige uitvoering zit: wie die niet kent, verwondt iemand. Op deze site staat de boei onder gote shibari.
• Kote (小手) is de onderarm, en daar hoort de eerste wikkel te liggen. Niet om de polsen.
• Hishi en karada worden vaak verward. Een karada is het harnas over de romp; hishi is het ruitpatroon erin.
• Floorwork is Engels, geen Japans, maar je hoort het net zo vaak: touwwerk op de vloer.

Misverstanden over Japanse bondage

“Japanse bondage betekent dat iemand aan het plafond hangt.” Verreweg het meeste gebeurt op de grond. Ophangen is een aparte, veel riskantere tak van hetzelfde vak, en de mensen die het doen hebben er jaren over gedaan.

“Japanse bondage en shibari zijn twee verschillende dingen.” Shibari is het Japanse woord voor binden en in het Westen de gangbare naam voor deze stijl. Japanse bondage is de Nederlandse omschrijving van dezelfde praktijk, iets ruimer omdat er ook de historische bindkunst onder valt. Welk woord je gebruikt, zegt vooral iets over hoe lang je meeloopt.

Wat ik er zelf van zie

Bij het woord “Japanse bondage” zit het interessante in wie het gebruikt. Vrijwel iedereen die me erover mailt, gebruikt precies deze term en niet shibari. Logisch: je zoekt met de woorden die je hebt.

Bijna altijd zit er dezelfde vraag achter, en die gaat niet over Japan. Hij gaat over of het pijn doet. Dat hoeft niet. Touw dat goed ligt voelt eerder als stevig vastgehouden worden dan als geknepen worden, en de meeste mensen zijn verrast door hoe rustig ze ervan worden.

Waar ik wel eerlijk over ben: de romantiek rond de Japanse herkomst is grotendeels westers. Ik heb het uit cursussen hier, niet van een meester in Tokio.

Meer lezen over Japanse bondage

Op deze site gaat shibari dieper in op de geschiedenis en de risicocijfers, en beschrijft het artikel over shibari en connective kink hoe touw een verbinding maakt.

Buiten deze site is het stuk van Ordean en Pennington vrij te lezen en een van de weinige academische teksten die touwbondage niet automatisch als seks behandelt. Voor de historische kant is de ingang over hojojutsu het beknoptste overzicht in het Engels.

Waar dit op deze site past

Wie hierover schrijft, wil meestal geen cursus volgen maar het gewoon een keer meemaken. Dat kan: touw hoort bij wat ik aanbied, in echt hennep, en hoe zwaar of licht het wordt bepaal jij. Wat er in zo’n avond gebeurt en wat we van tevoren doornemen, staat op de pagina over de BDSM-date.

Bronnen

• Rope Bondage and Affective Embodiments: A rhizomatic analysis. Iris Carmina Ordean & Heath Pennington, Corpo Grafías: Estudios críticos de y desde los cuerpos 6(6), 63–78, 2019 (Universidad Distrital Francisco José de Caldas). Levert de vaststelling dat touwbondage, ook bekend als shibari of kinbaku, doorgaans onder BDSM wordt geschaard terwijl BDSM- en seksualiteitsdiscours niet in de praktijk zelf besloten liggen, plus de beschrijving van flow-achtige toestanden met verminderd zelfbewustzijn en niet-lineair beleefde tijd, en van gemeenschapsvorming op basis van gedeeld gevoel in plaats van identiteit.
• Hojōjutsu. Wikipedia. Levert de omschrijving van hojojutsu als de traditionele Japanse krijgskunst om iemand met koord vast te zetten als voorloper van de handboei, het Japanse woord nawa voor touw, de tweedeling tussen de hayanawa van drie tot vier millimeter voor de aanhouding en de honnawa van zes millimeter of meer en tot vijfentwintig meter lang die door minstens vier man werd aangebracht, het gegeven dat een nog niet veroordeelde verdachte zonder knopen werd gebonden om hem publieke schande te besparen terwijl de agent het losse eind vasthield, en het anatomische principe van het wegnemen van hefboomwerking.
• Gote or takatekote?. Osada Steve, Osada-ryu, Tokio. De bron is de leider van een Japanse touwschool en daarmee een gezaghebbende stem over de terminologie zelf, niet over medische uitkomsten. Levert dat gote en takatekote allebei worden gebruikt voor dezelfde box tie, dat de eerste wikkel om het kote-deel van de onderarmen hoort en niet om de polsen, en de waarschuwing dat er een wetenschap achter een veilige gote schuilgaat en dat wie die niet kent iemand verwondt.
• Japanese bondage. Wikipedia. Hier alleen gebruikt voor één materiaaleigenschap: dat vezels van plantaardig touw zo in elkaar haken dat wikkels en bochten een binding op hun plek houden, waardoor eenvoudige knopen volstaan of zelfs achterwege blijven.

Verwante begrippen

• Shibari. Dezelfde praktijk onder het woord dat de scene gebruikt, met de geschiedenis en de onderzoekscijfers.
• Bondage. De paraplu waar Japanse bondage een stroming binnen is.
• Asanawa. Het natuurvezeltouw waar het allemaal op draait, met de maten.
• Gote shibari. De vorm die vrijwel iedereen als eerste leert, met de twee namen die ervoor rondgaan.
• Karada en hishi. Het touwharnas en het ruitpatroon erin.
• Floorwork. Touwwerk op de vloer, waar het meeste van deze stijl zich afspeelt.
• Handboeien. De westerse tegenhanger, en het duidelijkste contrast in werkwijze.
• Kinbaku. Het Japanse woord voor de erotische tak, met de herkomst van de term.
• Nawashi. De titel voor wie er beroepsmatig mee werkt.