Erotische blauwdruk

Wat is een erotische blauwdruk?

Erotische blauwdruk (Engels: erotic blueprint) is een indeling in vijf erotische types die beschrijft hoe iemand het liefst opgewonden raakt. Het is een zelfhulpmodel van de Amerikaanse somatisch sekstherapeut Jaiya, geen wetenschappelijke theorie. De vijf types zijn energetisch, sensueel, seksueel, kinky en shapeshifter.

De vijf types in de praktijk

Een erotische blauwdruk is een kaart van je opwinding. De wellnessuitgave mindbodygreen omschrijft het als “een arousal-kaart naar je primaire seksuele stijl”: welke soorten plezier je fijn vindt, wat je aan- en afzet, en wat je klaar laat komen. Jaiya zelf noemt de blauwdrukken “een taal” om je eigen erotiek en die van een ander te lezen.

De vijf types kort:

• Energetisch. Aangezet door ruimte, spanning en plagen. Denk aan lichte, zwevende aanraking, oogcontact en adem, soms opwinding zonder aanraking.
• Sensueel. Aangezet door de zintuigen en de sfeer: licht, muziek, geur, textuur. Haast is hier de vijand.
• Seksueel. Aangezet door wat de cultuur meestal seks noemt, zegt Jaiya: naaktheid, geslachtsdelen, penetratie. Vaak snel warm.
• Kinky. Aangezet door het taboe: machtsspel, fantasie, rollenspel, en de grens opzoeken.
• Shapeshifter. Aangezet door dat alles door elkaar, hunkerend naar variatie.

Een gewone situatie: zij is energetisch, hij is seksueel. Hij gaat recht op de kern af, zij heeft juist opbouw en ruimte nodig, en allebei denken ze dat de ander niet genoeg wil. Het model geeft daar een woord voor, en dat woord haalt de schuld eruit.

Waar het model vandaan komt

De erotische blauwdruk komt van één persoon, niet uit een laboratorium. Somatisch sekstherapeut Jaiya bedacht het model op basis van twee decennia werk met cliënten rond opwinding en plezier. Ze bracht het naar een breed publiek met een online quiz en met haar boek Your Blueprint for Pleasure (2023), waarin ze de vijf types uitwerkt. De vergelijking die ze zelf maakt, is die met de vijf talen van de liefde: net zo goed een handig raamwerk als een bewezen typologie.

Dat is meteen de eerlijke lijn onder deze pagina. Er is geen onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek dat de vijf types bevestigt. Het is een zelfhulpmodel, geen erkende diagnose, en je scoort meestal op twee of drie types tegelijk in plaats van op precies één.

Waarom mensen er iets aan hebben

De aantrekkingskracht zit in herkenning. Wie jaren dacht “met mij klopt iets niet”, leest ineens dat zijn manier van aangaan gewoon een type is, geen gebrek. Dat lucht op nog voor er iets verandert.

• Voor jou levert het taal op voor wat je eigenlijk al voelde. Weten dat je energetisch bent, verklaart waarom snelle seks je koud laat en waarom spanning vooraf je juist aanzet.
• Voor een stel samen levert het een neutrale manier op om over verschil te praten. “Ik ben sensueel en jij bent seksueel” ligt makkelijker dan “jij doet het verkeerd”.
• Voor wie vastzit kan het een startpunt zijn om iets nieuws te proberen dat past bij hoe je in elkaar zit, in plaats van bij wat je hoort te willen.

Wat het niet doet: het lost een dood bed of een dieper conflict niet op. Een type is een beschrijving, geen recept. En zodra je jezelf of je partner in een hokje duwt (“jij bént nu eenmaal niet kinky”), werkt het je tegen in plaats van voor je.

Misverstanden over de erotische blauwdruk

“Het is wetenschappelijk bewezen.” Nee. Jaiya spreekt van jarenlang klinisch werk, maar dat is iets anders dan peer-reviewed onderzoek. Er is geen onafhankelijke studie die de vijf types toetst. Gebruik het als taal, niet als bewijs.

“Je bent één type.” Meestal niet. De meeste mensen scoren op twee of drie blauwdrukken, en je zwaartepunt kan met de tijd en de partner verschuiven. De shapeshifter is daar zelfs het hele idee van: aangezet door van alles wat.

“Het is hetzelfde als je libido.” Nee. Libido gaat over hoevéél zin je hebt, de blauwdruk over waaráán je aangaat. Twee mensen met evenveel zin kunnen totaal verschillende blauwdrukken hebben, en juist daar ontstaat het misverstand tussen stellen.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo, ruim vijfentwintig jaar bezig met BDSM en met een achtergrond als psychotherapeut. Ik gebruik het woord blauwdruk zelden hardop, maar het idee erachter klopt met wat ik zie: mensen raken op heel verschillende manieren aan.

Wat me het vaakst opvalt, is hoeveel vrouwen zichzelf voor “moeilijk” of “koud” houden terwijl ze gewoon niet seksueel maar energetisch of sensueel aangaan. Zet je de haast eruit en bouw je op, en er verandert iets wat geen techniek voor elkaar krijgt.

En dit: het type is een begin, geen eindstation. Ik let liever op wat er in het moment gebeurt dan op welk hokje iemand vooraf voor zichzelf koos. De kaart is handig, maar de reis zelf leest anders. Die opbouw zonder haast is precies wat een intiem samenzijn mogelijk maakt.

Meer lezen over de erotische blauwdruk

Op deze site sluit seksuele responscyclus er het dichtst op aan: die beschrijft de fasen van opwinding waar een blauwdruk de smaak van kleurt. Discrepant verlangen gaat over wat je doet als twee mensen niet gelijk opgaan, en erotische intelligentie over hoe je verlangen levend houdt.

Buiten deze site is Jaiya’s eigen boek Your Blueprint for Pleasure de bron zelf, waarin ze de vijf types uitwerkt.

Bronnen

• Your Blueprint for Pleasure: Discover the 5 Erotic Types. Jaiya, 2023. De originele bron: Jaiya benoemt de vijf types energetisch, sensueel, seksueel, kinky en shapeshifter en vergelijkt ze met de vijf talen van de liefde.

Verwante begrippen

• Seksuele responscyclus. De fasen van opwinding waar een blauwdruk de persoonlijke smaak van invult.
• Erotische intelligentie. Verlangen levend houden, een broer van dit model uit dezelfde hoek.
• Erotische vergelijking. Waarom spanning en obstakels opwinden, wat vooral het energetische type herkent.
• Discrepant verlangen. Wat je doet als twee blauwdrukken botsen in bed.
• Libido. Hoeveel zin je hebt, iets anders dan waaraan je aangaat.
• Kink. Het type dat op het taboe aangaat, een van de vijf blauwdrukken.