Topping from the bottom

Wat is topping from the bottom?

Topping from the bottom is het verwijt dat iemand instemt met de onderdanige kant en vervolgens tóch de scène stuurt, tegen de afgesproken verhouding in. Het is geen handeling met een naam maar een beoordeling van een handeling. Bijna niemand zegt het over zichzelf; je hoort het van de ander of van een derde.

Hoe het verwijt in de praktijk valt

Zelden op een moment dat er iets misgaat. Meestal op een moment dat iemand iets zegt. Een gewone gang van zaken: er is afgesproken dat hij de avond bepaalt, en halverwege zegt zij dat ze het tempo te hoog vindt. Dat kan een vraag zijn binnen de afspraak, en dan is er niets aan de hand. Het kan ook zijn dat zij de hele avond stuurt, dat hij dat niet wilde, en dat dit de vijfde keer is. Alleen het tweede is topping from the bottom, en van buitenaf zien ze er hetzelfde uit.

De encyclopedie legt de grens bij de afspraak: het gaat om “trying to control the scene in a way that goes against the negotiated power dynamic”. Niet om sturen, maar om sturen tegen iets in. Dezelfde ingang beschrijft de service top als iemand die precies volgens de aanwijzingen van de bottom werkt: geen topping from the bottom dus, maar de afgesproken vorm ervan. Het verschil zit in wat er vooraf is gezegd.

Waar de frase vandaan komt

Uit de gebruikers, en het spoor is dun en eenzijdig. Wiktionary voert het als werkwoord top from the bottom, omschreven als “to make demands while supposedly in a submissive role”. Twee dingen daarin doen het werk. Er staat make demands, eisen stellen, en niet “de leiding overnemen”. En er staat supposedly, zogenaamd, waarmee het oordeel al in de omschrijving zit: degene over wie het gaat is niet echt onderdanig.

De twee citaten die het woordenboek eronder zet komen allebei uit romans. In K. A. Mitchells Collision Course (2009) staat “Aaron didn’t appreciate being topped from the bottom”, en in Cara Carnes’ Passion’s Training (2012) zegt iemand het als terechtwijzing: “Topping from the bottom is a very bad habit to get into. Perhaps this will break you of it.” Beide vindplaatsen zijn fictie, en in de tweede wordt de frase gebruikt om iemand af te straffen. Green’s Dictionary of Slang kent de uitdrukking niet.

In de vakliteratuur duikt de frase precies één keer op, en dan als titel. Jocelyn DeGroot, Heather Carmack en Margaret Quinlan publiceerden in Sexuality & Culture een artikel dat “Topping from the Bottom” heet, met als ondertitel Relational Convergence of Meaning in Domestic Discipline Relationships. In die titel staat de frase dus voor iets wat twee mensen samen betekenis geven, en niet voor een overtreding.

Waarom het verwijt blijft bestaan

Omdat er een echt probleem onder zit, ook al valt het woord vaak op het verkeerde moment.

• Voor wie de leiding heeft benoemt het iets dat anders niet te benoemen is: dat een afspraak in de praktijk niet loopt en dat het gesprek daarover uitblijft.
• Voor wie de onderdanige kant heeft kan het een spiegel zijn. Iemand die elke scène naar dezelfde drie handelingen buigt, heeft misschien een wenslijst en geen overgave.
• Voor twee mensen samen is het bruikbaar als vraag, niet als etiket: klopt onze afspraak nog, of hebben we hem stilzwijgend veranderd.

Er zit een zware kant aan. Dezelfde frase wordt gebruikt om iemand het zwijgen op te leggen die iets aangeeft, en dat is precies wat de praktijk níét kan hebben. Cara Dunkley en Lori Brotto zetten in Sexual Abuse op een rij wat de literatuur daarover zegt: het gebruik van een stopwoord wordt aangeraden voor Tops én Bottoms, en iedere betrokkene kan zijn toestemming op elk moment intrekken, waarna het spel onmiddellijk stopt. Wie dat gebruikt, doet niet iets wat tegen de afspraak in gaat. Die doet het enige waar de hele afspraak op rust.

Wat het niet is

“Vragen om iets is topping from the bottom.” Nee. Wensen uitspreken hoort in de onderhandeling thuis en is wat een sublijst of een kinklist er is om te verzamelen. Pas als het sturen tijdens de scène gebeurt én tegen de afgesproken verhouding in gaat, dekt het woord de lading.

“Een stopwoord gebruiken is topping from the bottom.” Het omgekeerde. Dunkley en Brotto beschrijven het stopwoord als de voorziening die toestemming doorlopend maakt, aangeraden voor beide rollen. Een scène die zonder dat gereedschap doorloopt is niet strenger, hij is onveiliger.

“Wie stuurt is niet echt onderdanig.” Dat is de aanname die in het woord supposedly zit. Onderdanig zijn is een positie in een afspraak en geen karaktereigenschap, en iemand kan de leiding volledig weggeven en toch precies weten wat ze wil voelen. Dat zijn twee verschillende dingen.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo en psychotherapeut, en ik heb dit verwijt in vijfentwintig jaar één keer terecht horen vallen en heel vaak niet.

Bijna altijd is het het omgekeerde probleem. Vrouwen die zichzelf onderdanig noemen, zeggen te weinig in plaats van te veel, en ze zeggen het te laat. Als ik doorvraag waarom, komt er vaak dezelfde zin uit: ze wilden niet de indruk wekken dat ze het overnamen. Het woord doet schade voordat het ergens op slaat.

Mijn eigen maatstaf is simpel geworden. Ik vraag niet of iemand stuurt, maar of we het erover hebben gehad. Stuurt zij en hebben we dat afgesproken, dan werkt het. Stuurt zij en hebben we het niet afgesproken, dan is dat geen fout van haar maar een gesprek dat ik heb overgeslagen.

Wat je zelf kunt doen

• Spreek vooraf uit wie tijdens de scène mag bijsturen en waarover. “Je mag altijd het tempo aangeven, de rest bepaal ik” is een afspraak; “ik ben dominant” is dat niet.
• Meld wat je voelt in plaats van te vragen wat er gebeurt. “Dit gaat te snel” stuurt niet, het informeert; “doe nu dat andere ding” wel.
• Gebruik het woord niet als etiket maar als vraag. “Klopt onze afspraak nog?” levert een gesprek op, “je topt vanuit de bottom” levert een verdediging op.
• Spreek een stopwoord af voor beide kanten, want de literatuur raadt dat voor Tops en Bottoms aan en het haalt de discussie over sturen helemaal weg.
• Merk je dat je elke scène naar hetzelfde toe buigt, zeg dat hardop, en zet het op de wenslijst in plaats van in de scène.

Meer lezen over topping from the bottom

Binnen deze begrippenlijst staat de afgesproken variant bij service, de rollen zelf bij top en bottom, en het gesprek waar dit hele onderwerp thuishoort bij onderhandelen. Wie het spelvorm ziet in plaats van conflict, leest bratting.

Daarbuiten is het overzichtsartikel van Dunkley en Brotto vrij te lezen en het beste startpunt voor wat er over toestemming binnen BDSM is opgeschreven.

Waar dit op deze site past

Als jij bang bent dat aangeven wat je wilt overkomt als de leiding overnemen, dan is dat precies het gesprek dat bij mij vooraf gaat. Op de pagina over de BDSM-date staat hoe we vastleggen wie waarover gaat, zodat dat woord er nooit bij hoeft te komen.

Bronnen

• top from the bottom. Wiktionary, geraadpleegd 9 augustus 2026. Levert de werkwoordsvorm en de omschrijving “(BDSM) To make demands while supposedly in a submissive role”, plus de twee gedateerde citaten: K. A. Mitchell, Collision Course (2009), p. 97, “Aaron didn’t appreciate being topped from the bottom, but Joey’s voice was so rough Aaron didn’t care who was running the show”, en Cara Carnes, Passion’s Training (2012), p. 71, “Topping from the bottom is a very bad habit to get into. Perhaps this will break you of it.” Beide vindplaatsen zijn fictie. Ter aanvulling de negatieve controle: Green’s Dictionary of Slang geeft nul treffers op deze uitdrukking.
• The Role of Consent in the Context of BDSM. Cara R. Dunkley & Lori A. Brotto, Sexual Abuse 32(6), 657–678, 2020 (DOI 10.1177/1079063219842847). Overzicht van de wetenschappelijke literatuur; volledige pdf gelezen via de universiteitspagina van de tweede auteur. Deze pagina gebruikt eruit uitsluitend twee dingen die op de andere consentpagina’s van deze lijst niet staan: de vaststelling “The use of safewords is encouraged for both Tops and Bottoms”, en de bevinding uit twee kwalitatieve onderzoeken dat elke betrokkene zijn toestemming op elk moment kan intrekken en dat die intrekking het spel onmiddellijk moet doen stoppen. De drie niveaus van consent uit ditzelfde overzicht staan op /nl/term/consent en zijn hier bewust niet herhaald.
• Top, bottom, switch. Wikipedia. Levert de omschrijving van topping from the bottom als “a person agreeing to submit, but trying to control the scene in a way that goes against the negotiated power dynamic”, en het contrast met de service top, “a person who applies sensation or control to a bottom, but does so at the bottom’s explicit instructions”. Door vrijwilligers geschreven; hier alleen voor de begripsafbakening gebruikt, zoals op de andere rolpagina’s van deze lijst.
• “Topping from the Bottom”: Relational Convergence of Meaning in Domestic Discipline Relationships. Jocelyn M. DeGroot, Heather J. Carmack & Margaret M. Quinlan, Sexuality & Culture 19(1), 85–102, 2015 (DOI 10.1007/s12119-014-9247-0; titel, auteurs, jaargang, aflevering en paginering getoetst tegen Crossref). Hier uitsluitend gebruikt voor de vaststelling dat deze frase als titel van een peer-reviewed artikel bestaat en daar aan een proces van gedeelde betekenisvorming is gekoppeld. De tekst zelf was tijdens deze run niet te lezen: Springer stuurt het artikel door naar een inlogpagina, en Crossref en OpenAlex voeren er geen samenvatting bij. Wat er wél uit de samenvatting bekend is, staat op /nl/term/maintenance-spanking, waar die in een eerdere ronde is gelezen.

Verwante begrippen

Topping from the bottom is een oordeel over sturen, en het staat of valt met de vraag of dat sturen is afgesproken.

• Service. De afgesproken versie van precies hetzelfde: sturen vanuit de ontvangende kant, met instemming.
• Bottom. De rol waar het verwijt op slaat, en wat die rol echt inhoudt.
• Top. De kant die het verwijt meestal uitspreekt.
• Bratting. Tegenwerken dat wél is afgesproken, en daarom iets anders.
• Onderhandelen. Het gesprek waarin dit onderwerp hoort te worden opgelost.
• Stopwoord. Het gereedschap dat de discussie over sturen grotendeels overbodig maakt.
• Topping. De handeling waar deze frase naar verwijst, en die op zichzelf niets met het verwijt te maken heeft.