Rope space

Wat is rope space?

Rope space is het Engelse scenewoord voor de toestand waarin iemand tijdens touwspel terechtkomt: traag denken, weinig woorden, en een aandacht die tot het touw en het eigen lichaam krimpt. Het woord kiest een plaatsbeeld: je gáát ergens naartoe en je komt er weer uit. Het Japanse nawa yoi beschrijft dezelfde toestand als dronkenschap.

Waarom het een “space” heet

Omdat het woord een plek van een gevoel maakt, en daar hangt een hele familie aan.

De socioloog Zoey Jones zet in de woordenlijst van haar proefschrift aan Carleton University headspace neer als “an altered state of mind, a mood, or an emotion, depending on the person”, met de aantekening dat mensen er preciezere namen aan hangen naargelang de rol die ze hadden: subspace, topspace, en zo verder. Rope space is het lid van die familie dat het materiaal in de naam zet in plaats van de rol.

Dat beeld stuurt hoe mensen erover praten. Je zakt er in weg, je komt er uit, iemand haalt je er zachtjes uit. Het Japanse woord zet de toestand juist neer als roes: iets wat je overkomt en waar je van bijkomt. Twee heel verschillende plaatjes van hetzelfde verschijnsel.

Hoe rope space van binnen wordt beschreven

Aan de vertellingen ontbreekt het niet. Angel, een van de drieëntwintig touwbeoefenaars die Jones sprak, beschreef het zo: “I become one with the rope. There’s something about it … I can get into that pain of the rope, and I can lose myself in it.” En even later, preciezer:

“I just kind of lose contact with reality. You know, I’m not asleep. I can respond if somebody’s checking in on me. … But I’m not aware of what all’s going on around me other than what… the only thing I’m really aware of is the rope.”

Let op wat daar staat. Ze is aanspreekbaar en ze antwoordt als er gecheckt wordt, maar alles wat niet touw is, is uit beeld verdwenen. Geen bewusteloosheid dus, wel een blikveld ter grootte van je eigen huid.

Dat het meestal de gebonden kant overkomt, heeft een prozaïsche reden. Dulcinea Pitagora wijst er in het Journal of Positive Sexuality op dat degene die de scène uitvoert nu eenmaal de bewaker is: die moet blijven kijken. Wie gebonden is, hoeft dat niet, en kan de eigen waakhond loslaten bij iemand die zij vertrouwt. Datzelfde artikel omschrijft de toestand als een lichamelijk-psychische samenloop van een geactiveerd sympathisch zenuwstelsel, adrenaline en endorfines, gevolgd door een woordeloze, diepe ontspanning, soms met een tijdelijk gevoel van vervreemding van jezelf en je omgeving.

Het woord dat iedereen gebruikt en niemand uitlegt

Hier zit de aardigheid. Jones noemt ropespace als voorbeeld van de gedeelde taal waaraan deze wereld zichzelf herkent, maar zodra ze deelnemers vroeg wat zo’n woord betekent, liep het vast. Serena, gevraagd naar subspace: “I’ll have to think about it for a second, because I actually have no idea. This is a word I use without actually knowing what it means.”

De woordenboeken helpen niet. Wiktionary heeft wel een lemma voor topspace, met citaten uit een nieuwsgroep van 2001, maar voor rope space bestaat er geen ingang. En de wetenschappelijke literatuur die er wél is, staat onder een andere naam: wie erover leest, leest over subspace.

Wat rope space oplevert, en waar het ophoudt

De aantrekkingskracht is dat het denken uitgaat zonder dat je er iets voor hoeft te doen. Niet niks, voor wie een hoofd heeft dat de hele dag aanstaat.

Pitagora’s overzichtsartikel “No pain, no gain?” zet de opbrengst in twee dingen: minder lichamelijke en emotionele stress bij de ontvangende partij, en meer nabijheid tussen de mensen die het samen doen.

Twee eerlijke grenzen. De eerste: dat zijn conclusies uit een literatuurstudie, geen meting bij touwbeoefenaars, en bestellen kun je de toestand niet. De tweede weegt zwaarder. Jones tekent in een voetnoot op dat touwmensen zelf betwijfelen of iemand in subspace of touwdronken nog vrij en geïnformeerd toestemming kan geven, en ze legt daar de vergelijking naast die de wet tussen dronkenschap en toestemming maakt. Wat je erin wilt doen, spreek je dus af vóórdat het begint.

Rope space, nawa yoi of een zaal met matjes

“Rope space en nawa yoi zijn twee woorden voor precies hetzelfde.” Voor dezelfde toestand wel, maar niet met hetzelfde beeld. Nawa yoi is scene-Japans en betekent letterlijk touwdronken; rope space is Engels en denkt in plaatsen. De een raak je kwijt zoals je een avond kwijtraakt; de ander verlaat je zoals je een kamer verlaat.

“Rope space is gewoon subspace.” Bijna. Subspace hoort bij de onderdanige rol in BDSM in het algemeen; rope space koppelt de toestand aan het materiaal en overkomt ook mensen die zichzelf niet onderdanig noemen.

“Een rope space is een toestand.” Niet altijd. In dezelfde studie duikt rope spaces ook op als gewone aanduiding voor de zalen en clubs waar mensen touwen: fysieke ruimtes, met matjes en ophangpunten. Aan de meervoudsvorm hoor je meestal welke van de twee bedoeld wordt.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo, opgeleid als psychotherapeut en al ruim vijfentwintig jaar met BDSM bezig. Rope space is het deel van een avond waarvan ik vooraf nooit beloof dat het komt.

Het gaat bijna altijd mis op de terugweg. Iemand ligt een uur in touw, komt eruit, kleedt zich aan en gaat naar huis, en pas in de auto merkt ze dat ze niet goed oplet. Dat is de reden dat ik na het losmaken niets meer plan. Water, een deken, een half uur waarin niets hoeft.

En de vraag die vrouwen me hierover het vaakst stellen is niet hoe het voelt, maar of het erg is dat het bij hen niet gebeurde. Nee. Er zijn mensen bij wie het nooit komt en die touw prachtig blijven vinden.

Wat je hiermee kunt doen

• Spreek alles af voordat het touw eraan gaat. Wat er wel en niet gebeurt, hoort vast te liggen op het moment dat je nog scherp bent.
• Vraag om een check die doorloopt. Een korte vraag om de paar minuten, ook als het duidelijk goed gaat, houdt de verbinding open zonder de toestand te breken.
• Plan niets na afloop. Geen afspraak, geen trein die je moet halen, en de eerste dertig minuten niet zelf rijden.
• Laat iemand op de klok letten die niet zelf in het touw hangt, want tijd is precies het eerste wat verdwijnt.
• Meet je avond er niet aan af. Rope space is geen prestatie en geen bewijs dat het goed ging.

Meer lezen over rope space

• Nawa yoi geeft de Japanse kant van dezelfde toestand, met de herkomst van het woord in de woordenboeken.
• Aftercare gaat over wat er nodig is op het moment dat iemand terugkomt, en dat is de kant waar het in de praktijk misgaat.
• Het onderzoek van Zoey Jones bevat hele bladzijden waarin beoefenaars proberen te beschrijven wat touw met hun hoofd doet; dat leest anders dan welke definitie ook.

Waar dit op deze site past

Of het komt weet je vooraf niet, maar je kunt de avond er wel op inrichten: genoeg tijd, en iemand die blijft kijken. Hoe ik zo’n avond opbouw, lees je bij de BDSM-date.

Bronnen

• Pleasure, Community, and Marginalization in Rope Bondage: A qualitative investigation into a BDSM subculture. Zoey Jones, proefschrift Sociologie, Carleton University, Ottawa, 2020. Kwalitatief onderzoek met drieëntwintig diepte-interviews; volledige tekst gelezen. Hieruit komen: de woordenlijstingang “Headspace: An altered state of mind, a mood, or an emotion, depending on the person. May be referred to as ‘subspace’, ‘topspace’, and other more specific words that identify the position of the person experiencing it”; de vermelding van “ropespace” als voorbeeld van de gedeelde taal van deze wereld, naast “friction”; de twee citaten van Angel over één worden met het touw, zichzelf verliezen en het contact met de werkelijkheid kwijtraken terwijl ze wél kan antwoorden als iemand incheckt; Serena’s antwoord op de vraag wat subspace is, “I actually have no idea. This is a word I use without actually knowing what it means”; de voetnoot waarin beoefenaars subspace en “rope drunk” als bewustzijnstoestanden bespreken waarbinnen het geven van geïnformeerde en niet-gedwongen toestemming beïnvloed kan zijn, met een vergelijking met de juridische relatie tussen dronkenschap en toestemming; en het gebruik van “rope spaces” voor de fysieke zalen waar mensen touwen.
• No Pain, No Gain?: Therapeutic and Relational Benefits of Subspace in BDSM Contexts. Dulcinea Pitagora (Widener University), Journal of Positive Sexuality 3(3), 44–54, november 2017, Center for Positive Sexuality (DOI 10.51681/1.332). Overzichtsartikel van de sociaalwetenschappelijke literatuur, geen eigen meting; de volledige pdf is gelezen. Hieruit komen: de omschrijving van subspace als een psychofysische toestand binnen een BDSM-interactie, “often characterized by activation of the sympathetic nervous system, the release of epinephrine and endorphins, and a subsequent period of non-verbal, deep relaxation”, die tijdelijke gevoelens van depersonalisatie en derealisatie kan omvatten welke in deze context als prettig worden ervaren; de redenering dat de gevende partij doorgaans belast is met het bewaken en beschermen van de ander, waardoor juist de ontvangende partij beter in staat is die toestand te bereiken en haar eigen interne bewaker los te laten bij een partner die zij vertrouwt; en de conclusie dat het bereiken ervan kan leiden tot minder lichamelijke en emotionele stress bij de onderdanige partner en tot meer intimiteit tussen de deelnemers. Let op: Crossref en OpenAlex vermelden bij dit artikel géén auteur; de naam Dulcinea Pitagora staat op de titelpagina van de pdf zelf. De uitgever blokkeert geautomatiseerde verzoeken, dus de link geeft bij een script een 403 en in een browser de pdf.
• topspace. Wiktionary. Levert het bestaan van een woordenboekingang voor het buurwoord, omschreven als “the psychological state of the dominant or top during sadomasochistic activity”, met een citaat uit een nieuwsgroep van 8 oktober 2001, en daarmee ook de vaststelling dat er voor rope space geen enkele ingang bestaat.

Verwante begrippen

Rope space is de toestand die hoort bij shibari en touwbondage in het algemeen.

• Domspace. Wat er aan de andere kant van het touw gebeurt.
• Aftercare. Het halfuur waarin iemand terugkomt, en waarom dat halfuur er is.
• Drop. De dip die uren of dagen later kan volgen.
• Rope bottom. Degene bij wie dit het vaakst optreedt, en wat zij tijdens de scène blijft melden.
• Subspace. De bredere naam voor dezelfde toestand, en wat er werkelijk over gemeten is.