PRICK

Wat betekent PRICK?

PRICK staat voor Personal Responsibility, Informed Consensual Kink: kinky spel waarin beide deelnemers zelf verantwoordelijk zijn voor hun eigen keuze en waarin die keuze op kennis van de risico’s berust. Het acroniem legt het gewicht bij de persoon in plaats van bij de handeling. Nederlands heeft er geen vertaling voor.

Hoe PRICK er in de praktijk uitziet

Als een verschuiving in wie de vraag moet beantwoorden.

Bij de oudere kaders ligt de nadruk op de handeling: is dit veilig, ken je het risico. PRICK draait dat om en vraagt aan allebei de deelnemers of ze de gevolgen van hun eigen keuze dragen. De Engelstalige encyclopedie omschrijft het zo: PRICK legt de nadruk op het nemen van persoonlijke verantwoordelijkheid voor je daden, én op een geïnformeerde analyse van de risico’s.

In een gesprek klinkt dat concreet. Niet “is dit veilig?”, maar: weet jij wat er kan gebeuren, en kun jij daarmee leven. Wie een halsband omdoet is zelf verantwoordelijk voor het feit dat ze hem omdoet; wie hem vastmaakt is zelf verantwoordelijk voor wat hij doet zolang hij vastzit. Twee verantwoordelijkheden naast elkaar, niet één die van de ene naar de andere schuift.

Daar zit ook de zwakke plek. “Eigen verantwoordelijkheid” is een prima zin om jezelf mee vrij te pleiten: jij wilde het, dus jouw probleem. Die omkering bedoelt het acroniem niet, en tegenhouden kan het hem evenmin.

Waar PRICK vandaan komt

Van niemand in het bijzonder, en dat is het opvallendste eraan.

SSC en RACK hebben allebei een bedenker, een jaartal en een vindplaats, en dat verhaal staat bij RACK op zijn eigen pagina. PRICK heeft dat niet. De encyclopedie noemt het onder “variaties” en verwijst voor de herkomst naar twee webpagina’s zonder auteur, waarvan er één inmiddels offline is. Er is geen essay, geen maillijstbericht, geen oprichtingsmoment.

Ook de naam zelf staat niet vast. Ayesha Kaak, promovenda aan de Australian National University met een proefschrift over het onderhandelen van toestemming in BDSM, zet in haar overzicht van de scene-acroniemen vijf leuzen naast elkaar en spelt PRICK uit als Personal Responsibility in Consensual Kink. Dezelfde letters, een andere zin.

Een acroniem zonder auteur en met twee lezingen zegt iets over hoe deze kaders werken: ze zijn geen regels maar leuzen, en leuzen worden onderweg herschreven.

Waarom mensen PRICK gebruiken

Omdat het als enige uitspreekt dat de persoon die ja zegt zelf iemand is.

De aantrekkingskracht zit in het volwassen worden van het gesprek. Wie PRICK aanhoudt, kan niet volstaan met “hij is ervaren, dus het komt goed”. Je moet zelf weten waar je aan begint, en dat is bevrijdender dan het klinkt. Wat het oplevert, ligt bij ieder anders:

• Voor jou betekent PRICK dat je mag vragen wat je wil, ook als het naïef klinkt, want zonder die kennis kun je de verantwoordelijkheid niet dragen die het kader je toebedeelt.
• Voor de ander betekent het dat “zij wilde het zelf” nooit het einde van een gesprek is; hij blijft verantwoordelijk voor wat hij doet.
• Voor jullie samen levert het een gesprek op dat over risico’s gaat in plaats van over geruststelling.

PRICK regelt niets. Het is een leus van vier letters, en D J Williams en collega’s schrijven in hun artikel over de 4C’s dat de bestaande kaders weliswaar nuttig zijn om nieuwkomers wegwijs te maken, maar dat ze forse praktische en conceptuele beperkingen hebben. Hun scherpste punt gaat over de gemakzucht die eronder zit: er wordt zo luchtig over toestemming gesproken dat de ingewikkeldheid ervan verdwijnt, precies zoals bij “nee is nee” en “ja is ja”.

Wat PRICK juridisch niet doet

Niets. In Nederland heeft geen van de veiligheidsacroniemen enige status.

Artikel 300 van het Wetboek van Strafrecht stelt mishandeling strafbaar met ten hoogste drie jaar gevangenisstraf, oplopend tot vier jaar als er zwaar lichamelijk letsel op volgt en verder bij nog ernstiger gevolgen. Het vierde lid stelt opzettelijke benadeling van de gezondheid daarmee gelijk. Wat er in dat artikel níet staat, is een uitzondering voor vooraf gegeven toestemming.

Een afspraak tussen jullie tweeën blijft dus een afspraak tussen jullie tweeën. Dat elke blauwe plek daarmee strafbaar zou zijn, volgt er trouwens niet uit; of het openbaar ministerie vervolgt hangt van veel meer af. PRICK verplaatst verantwoordelijkheid binnen jullie afspraak, niet daarbuiten.

Misverstanden over PRICK

“PRICK is de opvolger van RACK.” Nee, ze bestaan naast elkaar. Volgens de encyclopedie houden veel mensen zich sowieso niet aan één kader, en gebruiken ze bijvoorbeeld het ene tegenover buitenstaanders en het andere binnen de scene.

“Eigen verantwoordelijkheid betekent dat de ander vrijuit gaat.” Precies andersom. PRICK legt de verantwoordelijkheid bij béide deelnemers en maakt die van de sturende partij niet kleiner, maar zichtbaar.

“Als we het kader afspreken, zijn we ergens door gedekt.” Een acroniem is geen contract en geen verzekering. Williams en collega’s noemen juist dit soort korte leuzen de reden dat het gesprek over toestemming vaak oppervlakkig blijft.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo, vijfentwintig jaar actief in BDSM en opgeleid als psychotherapeut. Van de drie letterwoorden is dit het enige dat ik vrouwen zie gebruiken om iets van zichzelf terug te pakken.

Wie PRICK noemt, heeft meestal al een keer meegemaakt dat iemand anders voor haar besliste wat verstandig was. Het aantrekkelijke aan dit kader is niet het risico maar het eigenaarschap.

Tegelijk hoor ik het woord ook uit de andere hoek, en dan klinkt het anders. “Ze wist waar ze aan begon” is een zin die ik meer dan eens heb horen zeggen door iemand die zijn eigen aandeel aan het wegschrijven was. Daar houdt eigen verantwoordelijkheid op en begint gewoon slordigheid.

Wat je met PRICK kunt afspreken

• Vraag wat er mis kan gaan voordat je ja zegt, en vraag door tot je het in je eigen woorden kunt navertellen; zonder die kennis is de eigen verantwoordelijkheid die PRICK je geeft leeg.
• Zeg hardop welk risico jij níet neemt. Dat is bij dit kader jouw taak en niet die van de ander.
• Spreek af wie wat doet als er iets misgaat, inclusief de vraag of er een arts bij komt en wat je die vertelt.
• Laat “je wist waar je aan begon” nooit het einde van een gesprek zijn. Bespreek achteraf wat er gebeurde, ook als het volgens de afspraak was.
• Schrijf de afspraak op als het om iets zwaars gaat. Niet omdat het juridisch iets oplevert, maar omdat opschrijven de vaagheid eruit haalt.

Meer weten over PRICK

Op deze site staat bij de 3V’s de Nederlandse tegenhanger van het oudste kader, legt informed consent de I van dit acroniem uit met de wettelijke informatieplicht erbij, en beschrijft onderhandelen het gesprek waar elk kader alleen de aanleiding voor is.

Buiten deze site is het artikel van Williams en collega’s het beste stuk over de vraag waarom die letterwoorden tekortschieten, en geeft de encyclopedie-ingang over RACK het kortste overzicht van de kaders die naast elkaar bestaan.

Waar dit op deze site past

Wil je weten hoe zo’n gesprek er voor een echte BDSM-date uitziet, dan staat dat op de pagina over toestemming: wat ik vooraf met je doorneem, en wat er gebeurt als je halverwege iets anders wilt.

Bronnen

• Wetboek van Strafrecht, artikel 300. Nederlandse wetgeving via wetten.overheid.nl, geldende tekst 1 januari 2025. Levert de strafmaat voor mishandeling van ten hoogste drie jaar gevangenisstraf, oplopend bij zwaar lichamelijk letsel en bij ernstiger gevolgen, en de bepaling in het vierde lid dat opzettelijke benadeling van de gezondheid met mishandeling wordt gelijkgesteld. De vaststelling dat de wettekst geen uitzondering voor vooraf gegeven toestemming bevat, berust op die tekst zelf.
• From “SSC” and “RACK” to the “4Cs”: Introducing a new Framework for Negotiating BDSM Participation. D J Williams, Jeremy N. Thomas, Emily E. Prior & M. Candace Christensen, Electronic Journal of Human Sexuality 17, 2014. Gelezen via het webarchief; ejhs.org is offline. Levert de vaststelling dat SSC en RACK nuttig zijn geweest voor het wegwijs maken van nieuwkomers maar grote praktische en conceptuele beperkingen hebben, en het argument dat er over toestemming zo luchtig wordt gesproken dat de ingewikkeldheid ervan verdwijnt, met “nee is nee” en “ja is ja” als voorbeelden van dat soort leuzen.
• Risk-aware consensual kink. Engelstalige Wikipedia. Levert de uitschrijving van PRICK als Personal Responsibility, Informed Consensual Kink en de omschrijving dat het acroniem de nadruk legt op het nemen van persoonlijke verantwoordelijkheid voor je daden én op een geïnformeerde analyse van de risico’s, plus de vaststelling dat niet iedereen zich aan één kader houdt en dat sommigen het ene kader tegenover buitenstaanders gebruiken en het andere binnen de gemeenschap. De twee bronnen die het lemma voor PRICK aanhaalt zijn een commerciële begrippensite en een inmiddels verdwenen handout, waarmee de herkomst van dit acroniem niet is gedocumenteerd. PRICK heeft geen eigen encyclopedische ingang en geen eigen Wikidata-item; het staat alleen als variatie in het lemma over RACK. Dat is de reden dat deze pagina geen sameAs draagt.
• B&D, S&M, D&S, RACK, PRICK, SSC… An entrée of acronym soup and kink. Ayesha Kaak, Australian National University, presentatie 13 mei 2016, gelezen via het webarchief. De auteur is promovenda met een proefschrift over het onderhandelen van toestemming in BDSM. Levert de opsomming van vijf naast elkaar circulerende kaders (SSC, RACK, PRICK, CCC en de 4C’s) en de afwijkende uitschrijving van PRICK als Personal Responsibility in Consensual Kink.

Verwante begrippen

• 3V’s. De Nederlandse tegenhanger van SSC, met de bedenker en zijn eigen terugblik erbij.
• Consent. Het begrip waar alle vier de kaders om draaien.
• Informed consent. De I uit dit acroniem, met de Nederlandse informatieplicht als vergelijking.
• Onderhandelen. Het gesprek dat een kader hooguit aankondigt, en het 4C’s-alternatief.
• Grens. Waar de eigen verantwoordelijkheid uit PRICK concreet wordt.
• Harde grens. Het deel van die grens dat niet ter discussie staat.
• Edgeplay. Het spel waarvoor deze afweging het scherpst is.
• Consent violation. Wat er gebeurt als het kader wordt gebruikt om iemands aandeel weg te schrijven.
• Huisregels. Hetzelfde idee voor een hele zaal in plaats van voor twee mensen.
• RACK. Het kader waar PRICK een variatie op is, met een bedenker, een jaartal en een postlijst erachter.
• SSC. Het oudste van de drie letterwoorden, en het enige met een aanwijsbaar document erachter.