Pick-up play

Wat is pick-up play?

Pick-up play is BDSM-spel met iemand die je pas die avond hebt ontmoet, meestal op een feest of een munch, na een kort gesprek ter plekke. Er is geen gedeelde voorgeschiedenis, geen eerder afgesproken kader en geen ervaring met elkaars reacties. Alles wat vaste spelpartners stilzwijgend weten, moet hier hardop.

Hoe pick-up play in de praktijk gaat

Meestal begint het niet met een voorstel maar met kijken.

Twee mensen komen elkaar tegen op een avond, raken aan de praat en merken dat het klikt. Ergens in dat gesprek verschuift het van kennismaken naar onderhandelen: wat doe je graag, wat doe je niet, hoe hard, hoe lang, en wat is het stopwoord. Bij een zorgvuldig stel duurt dat een minuut of tien. Daarna wordt er een hoek gezocht, wordt er gespeeld waar anderen bij zijn, en na afloop zitten er twee mensen naast elkaar die elkaar een uur geleden nog niet kenden.

Wat de omgeving eraan toevoegt is niet niks. Op een feest gelden huisregels, loopt er een DM rond en zijn er getuigen. Precies daarom gebeurt pick-up play vrijwel altijd in het openbaar en zelden bij iemand thuis.

Waar het woord vandaan komt

Uit dezelfde hoek als een potje straatvoetbal.

De Online Etymology Dictionary dateert pick up in de betekenis “iemand aanspreken en meenemen”, uitdrukkelijk ook met een seksuele bedoeling, op de jaren 1690. Als bijvoeglijk naamwoord betekent pick-up vanaf 1859 “samengesteld uit wat er toevallig voorhanden is”, en vanaf 1905 wordt het gebruikt voor een wedstrijd tussen ploegen die ter plekke worden samengesteld. Die tweede betekenis dekt de lading beter dan de eerste: het gaat niet om versieren, het gaat om samenspelen met wie er die avond is.

Waarom mensen aan pick-up play doen

Omdat het lichter is dan het klinkt, en soms omdat er niets anders voorhanden is.

• Voor wie geen vaste partner heeft is dit de enige manier om te spelen. Wachten tot er een verhouding is, betekent jaren wachten.
• Voor wie wel een partner heeft kan het aantrekkelijk zijn juist omdat er geen geschiedenis meesluipt. Niemand weet hoe je vorige maand reageerde.
• Voor beide kanten zit er een prikkel in het onbekende.

Dat er iets tegenover staat, hoort erbij en wordt zelden hardop gezegd: alle informatie waar een vaste spelpartner op vaart, is er niet. Hoe je eruitziet als je wegzakt, of je stil wordt bij pijn of juist harder gaat praten, hoe je eraan toe bent als het klaar is: dat leert iemand pas na een aantal keer.

Wat het onderzoek laat zien

Wat mensen in hun kring normaal vinden, en wat ze met een onbekende daadwerkelijk doen, zijn twee verschillende dingen.

Harris en collega’s legden in Archives of Sexual Behavior een gemengde groep de vraag voor om hun meest recente seksuele ervaring met een nieuwe partner te beschrijven. Van 275 bruikbare verhalen noemde 31 procent een gesprek over toestemming, en voor losse handelingen werd dat maar in 8,49 procent van de gevallen genoemd. Mensen uit de BDSM-gemeenschap vonden expliciete toestemming duidelijk gebruikelijker in hun eigen kring en ervoeren zo’n gesprek als minder verstorend, maar in de verhalen zelf beschreven zij het niet vaker dan de anderen. De norm is er dus wel; het gedrag met een onbekende volgt hem niet vanzelf.

Daar komt bij dat mensen zwaardere handelingen zelf koppelen aan iemand kennen. Conte, Sharman en Douglas vroegen in hetzelfde tijdschrift aan Australiërs van 18 tot 35 wanneer wurgspel volgens hen veilig is. Een terugkerend antwoord: niet met vreemden, niet bij een one-night stand, niet met een nieuwe partner, omdat vertrouwen tijd kost. De auteurs zetten er wel een waarschuwing bij die ook hier geldt. Deelnemers stelden vertrouwen en toestemming gelijk aan veiligheid, en dat is precies waar de redenering wringt: een gesprek maakt iets afgesproken, niet ongevaarlijk.

Misverstanden over pick-up play

“Het is onveiliger dan spelen met je partner.” Niet per se, en op één punt zelfs andersom: op een feest zijn er huisregels, toezicht en getuigen, en thuis niet. Wat ontbreekt is kennis van elkaar, niet toezicht.

“Een goed gesprek betekent dat je elkaar kent.” Dat is de kern van het probleem. Tien minuten praten levert een kader op en geen ervaring. Iemand kan volkomen eerlijk zeggen wat hij wil en toch anders reageren dan hij dacht.

“Onderhandelen doe je één keer, aan het begin.” Bij een onbekende juist niet. Zonder gedeelde signalen is een check-in halverwege het enige wat je hebt.

“Nazorg hoort bij een relatie.” Nazorg hoort bij een scène. Het lastige is dat je bij een onbekende niet weet wat iemand nodig heeft, dus dat moet je vragen voordat je begint en niet erna.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo, vijfentwintig jaar in BDSM en opgeleid als psychotherapeut. Wat ik doe is per definitie spelen met iemand die ik nog niet ken, alleen met een groot verschil: er gaat altijd een gesprek aan vooraf, en dat gesprek is niet tien minuten in een zaal met muziek.

Het gaat mis na afloop, niet tijdens. Tijdens de scène let iedereen op. Daarna zoekt de een een jas en blijft de ander alleen achter met een lichaam dat nog vol adrenaline zit. Wie vooraf niets over het einde heeft afgesproken, spreekt dus af tot en met het spannende deel.

En één ding zeg ik zonder omhaal: wie zegt dat een stopwoord niet nodig is omdat hij “wel voelt wanneer het genoeg is”, kent jou nog niet.

Wat je zelf kunt doen

• Spreek het einde af voordat je het begin afspreekt. Wat gebeurt er als het klaar is, wie blijft er zitten en hoe lang.
• Vraag naar één concreet ding uit iemands verleden, niet naar een lijst. “Wanneer ging het voor jou een keer mis en wat gebeurde er toen” zegt meer dan een ja-nee-lijst.
• Kies een stopwoord dat ook werkt als je niet kunt praten, en spreek een gebaar af. Bij een onbekende kun je niet op stemklank vertrouwen.
• Begin lichter dan je zou willen. De eerste keer is een meting, geen prestatie.
• Speel waar iemand meekijkt. Op een feest is dat de DM; buiten een feest is er niemand.
• Wissel iets uit waarmee je elkaar de dag erna kunt bereiken. Een naam op een profiel is genoeg, maar iets moet er zijn.

Meer lezen over pick-up play

Binnen deze begrippenlijst legt onderhandelen uit hoe zo’n gesprek is opgebouwd, gaat informed consent over wat iemand moet weten voordat toestemming iets waard is, en beschrijft openbaar spel de omgeving waarin dit vrijwel altijd gebeurt. Op de blog gaat de kunst van bondage over beginnen met iemand die je nog aan het leren bent.

Daarbuiten is het onderzoek van Harris en collega’s vrij te lezen en ongemakkelijk verhelderend over het gat tussen wat mensen normaal vinden en wat ze doen.

Waar dit op deze site past

Mijn werk lijkt erop zonder het te zijn. We kennen elkaar niet, maar het gesprek gaat vooraf en er is geen zaal met muziek omheen. Op de pagina over de BDSM-date staat hoe die voorbereiding loopt en wat er van tevoren wordt vastgelegd.

Bronnen

• Sexual Consent Norms in a Sexually Diverse Sample. Emily A. Harris, Thekla Morgenroth, Damien L. Crone, Lena Morgenroth, Isabel Gee & Harry Pan, Archives of Sexual Behavior 53(2), 577–592, 2024 (DOI 10.1007/s10508-023-02741-0; auteurs, jaargang en paginering getoetst tegen Crossref, volledige tekst via Europe PMC). Vragenlijst onder 116 mensen uit de BDSM-gemeenschap, 114 uit een andere seksuele minderheid en 158 uit de meerderheidsgroep, met daarnaast een open vraag over de meest recente seksuele ervaring met een nieuwe partner. Levert dat mensen uit de BDSM-groep expliciete toestemming gebruikelijker vonden in hun eigen kring en zo’n gesprek als minder verstorend ervoeren; dat er geen groepsverschil was in de mate waarin toestemming volgens de deelnemers besproken hóórt te worden; en, van de 275 bruikbare beschrijvingen, dat 31 procent überhaupt een toestemmingsgesprek noemde, dat dit voor afzonderlijke handelingen slechts in 8,49 procent van de gecodeerde gevallen gebeurde, en dat groepslidmaatschap niet samenhing met de kans dat toestemming werd besproken.
• Choking/Strangulation During Sex: Understanding and Negotiating “Safety” Among 18-35 Year Old Australians. Isabella Conte, Leah S. Sharman & Heather Douglas, Archives of Sexual Behavior 54(2), 483–494, 2025 (DOI 10.1007/s10508-025-03097-3; auteurs, jaargang en paginering getoetst tegen Crossref). Kwalitatieve analyse van een Australische enquête uit 2023 onder jongvolwassenen. Levert dat deelnemers vertrouwen als voorwaarde noemen en op grond daarvan vreemden, one-night stands en nieuwe partners uitsluiten voor risicovolle handelingen, met uitspraken als “it takes time, for me, to get to a place of trust and comfort”; en de conclusie van de auteurs dat veel jongvolwassenen druk, toestemming en vertrouwen ten onrechte gelijkstellen aan veiligheid. Het onderzoek gaat over wurgspel en niet over pick-up play; de doorvertaling naar spelen met een onbekende is mijn gevolgtrekking.
• pickup. Online Etymology Dictionary, Douglas Harper, inclusief het gekoppelde lemma pick up (v.). Levert dat pick up in de betekenis “een persoon aanspreken en meenemen”, uitdrukkelijk ook met een seksuele bedoeling, op de jaren 1690 wordt gedateerd; dat pick-up als bijvoeglijk naamwoord vanaf 1859 “samengesteld uit wat er toevallig voorhanden is” betekent; en dat het vanaf 1905 wordt gebruikt voor een wedstrijd tussen ter plekke samengestelde ploegen.

Verwante begrippen

• Slavenveiling. Dezelfde situatie met een bod ertussen: spelen met iemand die je die avond hebt ontmoet.
• Onderhandelen. Het gesprek zelf, met wat er allemaal in hoort.
• Consent. De toestemming waar dat gesprek toe leidt, en waarom die intrekbaar blijft.
• Informed consent. Wat iemand moet weten voordat een ja iets betekent, en precies wat er bij een onbekende ontbreekt.
• Openbaar spel. De omgeving waarin pick-up play vrijwel altijd gebeurt.
• DM. De vrijwilliger die op zo’n avond meekijkt en zo nodig ingrijpt.
• Huisregels. Het kader dat de locatie levert en dat je thuis zelf zou moeten maken.
• Munch. Waar mensen elkaar leren kennen zonder dat er gespeeld wordt.
• No-go. De grens die je bij een onbekende zelf hardop moet noemen.
• Nazorg. Het deel dat het vaakst vergeten wordt zodra er geen relatie omheen zit.
• Play party. De plek waar pick-up play het vaakst gebeurt, met toezicht en huisregels eromheen.
• Protector. Degene die vaak wordt ingeschakeld juist omdat pick-up play zo kort duurt.
• Speelfeest. De avond waarop pick-up play het vaakst gebeurt.
• Speelrelatie. Het tegenovergestelde uiteinde: dezelfde soort band, maar dan met een voorgeschiedenis.