Openbaar spel

Wat is openbaar spel?

Openbaar spel (Engels: public play) is BDSM of seksueel spel waarbij anderen aanwezig zijn: op een speelfeest, in een club, of buiten. De aanwezigen kijken toe en doen niet mee. Van alle vormen in deze lijst is dit de enige waarbij het antwoord op de vraag “mag dit” afhangt van de plek en niet van de handeling.

Hoe openbaar spel er in de praktijk uitziet

Verreweg het meeste openbaar spel gebeurt binnen, op een avond waar iedereen wist waar hij naartoe ging. Dat is meteen de reden dat het werkt.

Een gangbare avond ziet er zo uit. Je komt binnen in een ruimte met een bar, een kleedruimte en een speelgedeelte. Daar staan een andreaskruis en een bok; er is één scène bezig en vier mensen kijken op afstand toe. Niemand praat, niemand loopt ertussendoor, en aan de rand loopt een dungeon monitor. Na afloop klapt niemand.

Buiten ligt het anders, en niet alleen juridisch. Er is geen publiek dat ervoor koos en er is geen toezicht. Wie het toch buiten wil, kiest in de praktijk de rand: een afgesloten tuin, een privéterrein. Dat is iets anders dan een park.

Hoe vaak het voorkomt is één keer goed geteld. Jennifer Rehor legde 1.580 vrouwen uit de kinkgemeenschap 126 handelingen voor en publiceerde de uitkomsten in Archives of Sexual Behavior. Van de hele groep had 32,15 procent ooit seks in het openbaar gehad. Binnen de deelgroep die iets met bekeken worden had, was dat 57,27 procent.

Waar de grens tussen openbaar en besloten ligt

Niet bij het aantal mensen dat meekijkt, maar bij de vraag of ze er hadden kunnen wegblijven. De Nederlandse wet trekt die lijn in twee stukken. Artikel 254b van het Wetboek van Strafrecht stelt straf op handelingen die aanstotelijk zijn voor de eerbaarheid, en doet dat op twee plaatsen tegelijk: in het openbaar, én op een niet openbare plaats waar iemand tegen zijn wil aanwezig is. Dat tweede stuk is precies waarom een club geen vrijplaats is en waarom huisregels bestaan: het is de aanwezigheid tegen iemands wil die de strafbaarheid oplevert, niet het gebouw.

Buiten komt er nog een bepaling bij die weinig mensen kennen. Artikel 430a beboet het zich ongekleed bevinden op of aan een voor het openbaar verkeer bestemde plaats, buiten de plekken die de gemeenteraad daarvoor heeft aangewezen. Er hoeft dus niets seksueels te gebeuren om al een overtreding te hebben.

En besloten betekent niet automatisch uit het zicht. De encyclopedie-ingang over seks in het openbaar rekent er ook een besloten plek toe die vanaf openbare grond te zien is: een balkon, een achtertuin, een slaapkamer met de gordijnen open. Het gaat om de blik van buiten, niet om de muur.

Waarom mensen openbaar spelen

Om het kijken, van beide kanten. Dat klinkt als één reden maar het zijn er twee, en ze komen zelden bij dezelfde persoon vandaan.

• Voor wie bekeken wordt is de winst dat er niets meer te verbergen valt. Rehor vond dat 56,14 procent van haar deelnemers iets met bekeken worden deed, wat het van een curiositeit tot een meerderheidservaring maakt.
• Voor wie kijkt blijkt het nog gewoner. In datzelfde onderzoek meldde 86,46 procent van de 1.580 vrouwen dat ze plezier beleefden aan het kijken naar een of meer van de voorgelegde handelingen.
• Voor twee mensen samen verandert er iets in het spel zelf: er is een reden om het mooi te doen, en een reden om af te spreken wat er niet gebeurt.

Een publiek stuurt ook. Wie merkt dat er gekeken wordt, speelt gemakkelijk door tot voorbij het punt waarop hij anders was gestopt, en dat effect is bij een eerste keer het sterkst.

Wat openbaar spel niet is

“Openbaar spel is hetzelfde als exhibitionisme.” Nee. Bij exhibitionisme zit de opwinding in het tonen zelf, vaak juist aan iemand die er niet om vroeg. Bij openbaar spel is het publiek de omgeving en niet het doel, en dat publiek heeft ervoor gekozen aanwezig te zijn.

“In een club mag alles.” Ook niet. De wet kijkt op een besloten plek naar de vraag of er iemand tegen zijn wil bij is, en de huisregels van de zaal doen de rest. Een DM grijpt in bij wat de zaal niet wil zien, ook als de twee spelers het onderling eens waren.

“Als niemand klaagt, is er niets aan de hand.” Bij spel buiten is dat een gok op de aanwezigheid van getuigen, niet op de tekst van de wet. En de mensen die zo’n scène toevallig tegenkomen, hebben nergens voor getekend.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo, sinds 1990 in de BDSM-wereld en opgeleid als psychotherapeut. Van alle wensen die mensen mij voorleggen is deze de wens waar de eerste keer het vaakst tegenvalt, en dat komt zelden door de scène.

Mensen bereiden zich voor op het gezien worden en niet op de rest van de avond. Dat je daarna nog twee uur in dezelfde zaal bent, dat iemand je bij de bar aanspreekt over wat hij zag. Dat stuk komt harder aan dan de scène.

Het tweede is dat een publiek de rem eraf haalt, aan de kant van degene die stuurt net zo goed als aan de andere kant. Daarom spreek ik voor een avond met publiek een strakker plan af dan voor thuis, en geen ruimer.

Wat je zelf kunt doen

• Ga eerst een keer kijken zonder te spelen. Toekijken is op een speelfeest een geldige rol, en één avond aan de zijkant leert je meer over de sfeer dan tien beschrijvingen.
• Lees de huisregels vóór je binnenkomt en vraag aan de deur wat er hier niet mag; dat verschilt per zaal en per avond.
• Spreek een strakker plan af dan thuis, met een eindpunt in handelingen en niet in tijd, juist omdat een publiek de neiging geeft door te gaan.
• Spreek af wie het contact met omstanders doet, zodat dat niet bij de ontvangende kant terechtkomt.
• Speel buiten alleen op besloten terrein waar je toestemming voor hebt, en reken erop dat iets wat vanaf de straat te zien is juridisch geldt als in het openbaar.
• Regel je nazorg vooraf, want de plek waar je normaal naartoe zakt is er op een feest niet en de zaal loopt door.

Meer weten over openbaar spel

Op deze site beschrijft huisregels wat er aan de deur geldt, legt DM uit wie er toezicht houdt, en gaat exhibitionisme over de vorm waarin het bekeken worden zelf het doel is.

Buiten deze site is het onderzoek van Rehor vrij te lezen en het enige dat deze handelingen bij vrouwen uit de scene daadwerkelijk heeft geteld. Wie precies wil weten waar de grens ligt, leest bij artikel 430a hoe weinig er hoeft te gebeuren voordat er buiten al een overtreding is.

Waar dit op deze site past

Wil je een keer naar zo’n avond zonder er alleen naartoe te gaan, dan kan dat samen met mij; wat we vooraf doornemen staat bij de BDSM-date. Wil je eerst weten hoe zo’n zaal werkt, dan is een bericht sturen genoeg.

Bronnen

• Sensual, Erotic, and Sexual Behaviors of Women from the “Kink” Community. Jennifer Eve Rehor, Archives of Sexual Behavior 44(4), 825–836, 2015. Vragenlijstonderzoek onder 1.580 vrouwen uit de kinkgemeenschap over 126 handelingen. Levert dat 32,15 procent van de hele groep ooit seks in het openbaar had, dat 887 deelnemers (56,14 procent) minstens één van de vijf vormen van bekeken worden noemden, dat binnen die deelgroep 57,27 procent seks in het openbaar noemde, en dat 1.366 van de 1.580 deelnemers (86,46 procent) plezier beleefden aan het kijken naar een of meer van de voorgelegde handelingen.
• Wetboek van Strafrecht, artikelen 254b en 430a. Wetten.overheid.nl, geldende tekst per 1 januari 2026. Levert de strafbaarstelling van opzettelijke handelingen die aanstotelijk zijn voor de eerbaarheid, zowel in het openbaar als op een niet openbare plaats waar een persoon zijns ondanks aanwezig is, met ten hoogste zes maanden gevangenisstraf of een geldboete van de derde categorie; en de geldboete van de eerste categorie uit artikel 430a voor wie zich ongekleed bevindt op of aan een voor het openbaar verkeer bestemde plaats buiten de door de gemeenteraad aangewezen plekken voor ongeklede recreatie.
• Public sex. Wikipedia. Levert de omschrijving van seks in het openbaar als seksuele activiteit op een openbare plaats óf op een besloten plaats die vanaf een openbare plaats te zien is, met een achtertuin, een balkon en een slaapkamer met open gordijnen als voorbeelden, en de vaststelling dat half openbare plekken waar het publiek vrij binnen mag er ook onder vallen.

Verwante begrippen

Openbaar spel is de omgeving waarin veel andere begrippen uit deze lijst hun eigen regels krijgen.

• Huisregels. Wat er in de zaal geldt en waarom die regels bestaan.
• DM. De vrijwilliger die tijdens zo’n avond meekijkt en ingrijpt.
• Dungeon. De ruimte die voor dit soort avonden is ingericht.
• Fetishfeest. Het type avond waar openbaar spel het vaakst plaatsvindt.
• Munch. De tegenhanger: samenkomen zonder spel, in gewone kleren.
• Peer rope. Een zaal waar wel getouwd wordt maar niet gespeeld, en waar geen DM rondloopt.
• Pick-up play. Wat er gebeurt als twee mensen elkaar op zo’n avond pas net hebben ontmoet.
• Exhibitionisme. De vorm waarin het bekeken worden zelf het doel is, en waar de wet anders naar kijkt.
• Play party. De gebruikelijkste plek voor openbaar spel, met de opzet van zo’n avond.
• Speelfeest. De meest voorkomende plek waar openbaar spel gebeurt.
• Voyeurisme. De kijkkant van deze ruimtes, met de cijfers en de grens die de wet bij de camera legt.
• Voyeur. Het woord voor wie die rol kiest, en waarom het buiten de scene een verwijt is.