Slavenveiling

Wat is een slavenveiling?

Een slavenveiling (Engels: slave auction) is een spelvorm op een BDSM-feest waarbij deelnemers zichzelf laten veilen: wie het hoogste biedt, krijgt hun gezelschap of een scène voor een afgesproken tijd. De opbrengst gaat meestal naar een goed doel. Wat er wordt geveild is tijd, niet een persoon, en de geveilde bepaalt vooraf wat er binnen die tijd mag.

Hoe een slavenveiling verloopt

Van achter naar voren: eerst de voorwaarden, dan het bieden.

Een gebruikelijke opzet: wie zich laat veilen vult vooraf een kaartje in met hoeveel tijd, welke handelingen wel en welke niet. Die kaart wordt bij het bieden voorgelezen, zodat de zaal weet waar hij op biedt. Het geld gaat naar een goed doel, en na afloop van het blok is de afspraak voorbij.

Dan komt het deel dat er echt toe doet: de onderhandeling. Koper en geveilde spreken ná het bieden nog een keer door wat er gaat gebeuren, want de kaart is een kader en geen script. Bij een goed georganiseerde veiling loopt daar iemand van de organisatie bij, om dezelfde reden waarom een dungeon monitor op de speelvloer staat: de twee kennen elkaar niet.

Waar het Nederlandse woord vandaan komt

Uit de koloniale krant, en niet uit de scene. Het woordenboek helpt hier niet, het Algemeen Nederlands Woordenboek heeft geen lemma slavenveiling en zelfs geen slavenmarkt, maar het krantenarchief van de Koninklijke Bibliotheek wel: 63 treffers voor slavenveiling en 27 voor slavenveilingen.

De oudste is van 2 augustus 1847, in het Algemeen Handelsblad, onder de kop “De hardvochtige broeders” en met het woord gespeld als slaven-veiling. Het verhaal speelt in Weltevreden op Java. Een Franse man, Duval, had vier zonen bij een van zijn slavinnen; drie kregen hun vrijheid, de jongste, Philogène, niet. Bij zijn dood droeg de vader de drie anderen op dat alsnog te doen. Ze beloofden het, en verkochten hun broer daarna op een veiling. Toen de beurt aan hem kwam begon de jongen te huilen en herinnerde hij ze aan die belofte. De aanwezigen waren verontwaardigd, schrijft de krant, “maar de broeders hadden het regt, om den broeder te verkoopen; de wet beschermde hen.” Hij bracht 900 gulden op.

Het tweede spoor loopt naar Amerika: in december 1854 adverteert de Opregte Haarlemsche Courant voor een boekdeel met daarin het hoofdstuk “Een Slavenveiling in Virginia. Uit het Dagboek van een Engelsch Reiziger”. Het Nederlandse woord is dus ouder dan de scene, en het beschrijft in zijn eerste vindplaatsen precies wat een spelvorm niet is: een verkoop waar de verkochte niets over te zeggen had.

Waarom mensen meedoen aan een slavenveiling

Om het publiek. Een zaal vol mensen kijkt naar je terwijl er niets gebeurt wat privé zou moeten blijven, en dat is voor veel mensen precies de juiste dosis.

• Voor wie zich laat veilen is de aantrekkingskracht dat je gewild wordt in het openbaar, terwijl je zelf hebt bepaald waarvoor.
• Voor wie biedt vervalt de gebruikelijke drempel: je hoeft niemand aan te spreken, alleen je hand op te steken.
• Voor de organisatie levert het geld op en een avond waar mensen over napraten.

Bieden is geen kennismaking. De hoogste bieder weet nog niets over wat de ander fijn vindt, en het bedrag maakt de afspraak niet ruimer.

Het probleem zit in de naam

En dat is niet nieuw en niet exclusief voor BDSM. In Sitka, Alaska, hield het Pioneer Bar eenendertig jaar lang een veiling waarbij vrijwilligers hun arbeid lieten verkopen, gras maaien, goten schoonmaken, met de opbrengst voor een goed doel. In 2015 ging er 3.000 dollar naar de vrijwillige brandweer.

Dat jaar wees Wanda Laws, voorzitter van de NAACP-afdeling in Anchorage, publiekelijk op de naam: “extremely inflammatory and insensitive”, zei ze tegen persbureau AP. “You do not glorify the selling of another human being. You just don’t do that.” De organisatie reageerde verongelijkt, een barmedewerker noemde het “a word that just means squat now”, maar veranderde de naam wel, in Alaska Day Auction.

Beide argumenten kloppen. De vorm is onschuldig en het geld gaat naar de brandweer; de naam leent lading van iets waar niemand voor koos. Op een play party is dat niet anders. Wie de vorm wil houden en het bezwaar serieus neemt, noemt het een service- of tijdveiling.

Misverstanden over de slavenveiling

“De koper mag doen wat hij wil.” Nee. Wat er mag staat op de kaart die vóór het bieden is voorgelezen, en de geveilde kan op elk moment stoppen. Het bedrag koopt tijd, geen toestemming.

“Het is een verkapte betaalde sessie.” Ook niet: het geld gaat naar een doel of naar de organisatie en niet naar de geveilde.

“Wie zich laat veilen, is onderdanig.” Vaak wel, maar het hoort er niet bij. Op veel avonden laten ook dominanten zich veilen, en er wordt net zo goed geboden op een uur touwles of een massage.

“Zo’n veiling is een oud scene-ritueel.” Daar is geen bewijs voor. Het woord is Nederlands en negentiende-eeuws, de spelvorm is jong, en geen woordenboek kent hem.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo, ruim vijfentwintig jaar thuis in BDSM en opgeleid als psychotherapeut. Ik doe niet mee aan veilingen, ik werk op afspraak en niet per opbod, maar ik hoor er wel over, meestal van iemand die zich heeft laten veilen en achteraf vertelt dat het anders liep dan gedacht.

Wat daar misgaat is niet het bieden maar het uur erna. De kaart is voorgelezen, iedereen heeft geklapt, en dan sta je met een vreemde in een hoek van de zaal waar de sfeer zegt dat er nu iets moet gebeuren. Mijn advies is onspectaculair: spreek af dat het eerste kwartier alleen praten is. Wie dat vooraf zegt, houdt de regie precies waar die het meest waard is.

Wat je zelf kunt doen

• Vul de kaart in alsof je hem aan een vreemde geeft, want dat doe je ook. Namen van handelingen, geen sfeerwoorden.
• Zet er een eindtijd op en laat die voorlezen. Een blok van dertig of zestig minuten is controleerbaar; “een avond” is dat niet.
• Spreek af dat het gesprek voorafgaat aan de scène, met een kwartier waarin er niets gebeurt.
• Blijf op de locatie van het feest. Meegaan naar een ander adres is een andere afspraak dan de afspraak die geveild is.
• Vraag wie er van de organisatie meekijkt en waar die staat. Je kent je tegenspeler niet, en daarvoor is een dungeon monitor er.
• Regel een safe call als je alleen naar het feest gaat.

Meer lezen over de slavenveiling

Op deze site beschrijft play party de avond waarop zo’n veiling plaatsvindt, en gaat pick-up play over het risico dat erbij hoort: spelen met iemand die je niet kent.

Buiten deze site kun je het woord zelf volgen in het krantenarchief van de Koninklijke Bibliotheek; de vindplaats uit 1847 lees je in vijf minuten. Het bericht uit Sitka geeft in tien alinea’s beide kanten van het naamdebat.

Waar dit op deze site past

Een veiling is een feestvorm, en ik werk op afspraak met een tijd en een prijs die vooraf vaststaan. Hoe zo’n avond wordt voorbereid en waar we het vooraf over hebben, staat op de pagina over de BDSM-date.

Bronnen

• Krantenarchief van de Koninklijke Bibliotheek. Geraadpleegd via de SRU-dienst op de collectie DDD_artikel, 4 augustus 2026. Levert de aantallen 63 treffers voor slavenveiling en 27 voor slavenveilingen, en de twee oudste vindplaatsen. De oudste is Algemeen Handelsblad, 2 augustus 1847, “De hardvochtige broeders”, waarin het woord als slaven-veiling is gespeld; de OCR is woordelijk nagelezen en levert het verhaal uit Weltevreden op Java over de Fransman Duval, zijn vier zonen bij een van zijn slavinnen, de belofte aan de stervende vader, de verkoop van de jongste broer Philogène door zijn drie broers, de zin “maar de broeders hadden het regt, om den broeder te verkoopen; de wet beschermde hen” en de opbrengst van 900 gulden. De tweede is een advertentie in de Opregte Haarlemsche Courant van 26 december 1854 voor een boekdeel met het hoofdstuk “Een Slavenveiling in Virginia. Uit het Dagboek van een Engelsch Reiziger”.
• Algemeen Nederlands Woordenboek. Instituut voor de Nederlandse Taal, opgevraagd 4 augustus 2026. Levert een negatieve uitkomst die op deze pagina wordt gebruikt: er is geen lemma slavenveiling, en ook geen lemma slavenmarkt. Het woord bestaat wel in gebruik, maar heeft geen woordenboekingang.
• Alaska ‘slave auction’ fundraiser to be renamed. Mark Thiessen, Associated Press, via Peninsula Clarion, 20 oktober 2015; ruwe pagina gelezen zodat de citaten op de juiste sprekers staan. Levert de opzet van de veiling in Sitka (bieden op de tijd van vrijwilligers voor klussen als gras maaien en goten schoonmaken), de eenendertig jaar dat het Pioneer Bar hem organiseerde, de 3.000 dollar voor de vrijwillige brandweer, het bezwaar van Wanda Laws, voorzitter van de NAACP-afdeling in Anchorage. “Extremely inflammatory and insensitive” en “You do not glorify the selling of another human being. You just don’t do that.”. De tegenreactie van barmedewerker Rita Ledbetter over “a word that just means squat now”, en de nieuwe naam Alaska Day Auction.

Verwante begrippen

• Play party. De avond waarop zo’n veiling meestal wordt gehouden.
• Fetishfeest. Het andere soort avond waar de vorm voorkomt, met kleding als onderwerp.
• Dungeon monitor. Wie er meekijkt als twee vreemden gaan spelen.
• Pick-up play. Spelen met iemand die je die avond hebt ontmoet, en wat dat vraagt.
• Onderhandelen. Het gesprek dat ná het bieden nog moet gebeuren.
• Safe call. De afspraak die je maakt voordat je alleen naar zo’n avond gaat.
• Objectificatie. Het gevoel waar de vorm mee speelt, uitgelegd zonder veiling.
• Slaaf. Het woord in de naam, en waarom het in Nederland zwaar ligt.
• Munch. De tegenhanger zonder spel, voor wie eerst wil kennismaken.