Frenzy

Wat is frenzy?

Frenzy (Engels: identiek; in de scene meestal sub frenzy) is de roes waarin iemand die net begint met BDSM alles tegelijk wil: nu een partner vinden, nu van alles uitproberen, nu meteen. Frenzy is geen praktijk maar een gemoedstoestand, en de haast die erbij hoort is het risico. Het overkomt ook mensen die na jaren opnieuw beginnen.

Hoe frenzy er in de praktijk uitziet

Frenzy herken je aan het tempo, niet aan de inhoud.

Het gangbare verloop is dit. Iemand leest weken lang, maakt een profiel aan, en heeft binnen een paar dagen drie gesprekken lopen. De vragenlijst die ze zorgvuldig had ingevuld, blijft ongebruikt omdat het gesprek al bij het afspreken is. Een afspraak bij iemand thuis, deze week nog, voelt niet als een risico maar als eindelijk. Wie er van buitenaf naar kijkt ziet iets anders: alles wat normaal weken kost, gebeurt in vier dagen.

Frenzy is niet hetzelfde als veel willen. Het onderscheid zit in wat er wegvalt: het navragen, en dat tweede gesprek. Precies de dingen die tijd kosten en waar niets spannends aan is.

Waarom frenzy juist bij beginners toeslaat

Omdat er jarenlang een deksel op zat en die er in één keer af gaat.

De naam komt uit de scene zelf en niet uit een woordenboek of een onderzoek. Er is geen bedenker aan te wijzen, en er is geen wetenschappelijk artikel te vinden dat het verschijnsel onder deze naam beschrijft. Wat er wél is, gaat over het mechanisme eronder.

Wat er niet onder ligt is een stoornis. Wismeijer en Van Assen vergeleken in The Journal of Sexual Medicine 902 BDSM’ers met 434 anderen en vonden een gunstiger profiel: minder neurotisch, meer open voor nieuwe ervaringen, hoger welbevinden. Hun conclusie is dat BDSM eerder een vorm van vrijetijdsbesteding is dan de uiting van iets pathologisch. De honger onder frenzy is dus gewoon honger. Het tempo is het probleem, niet de wens.

Wat frenzy oplevert, en wat het kost

De roes doet ook iets goeds, en dat is de reden dat niemand hem meteen wil afremmen.

Frenzy geeft moed. Mensen die jaren niets durfden zeggen, zeggen in die weken hardop wat ze willen, schrijven het op en gaan ergens naartoe. Die energie is bruikbaar, en zonder dat zetje blijft het bij lezen.

• Voor wie net begint levert frenzy de duw op die het verschil maakt tussen weten wat je wilt en het uitspreken.
• Voor een partner die meeleest maakt frenzy in één keer zichtbaar wat er al jaren onder zat, wat een gesprek oplevert dat anders niet kwam.
• Voor wie terugkomt na een breuk is de energie herkenbaar en de blinde vlek groter, want de ervaring van vroeger voelt als bescherming.

Wat het kost staat in de cijfers. In de enquête van de NCSF onder 4.598 BDSM’ers, samengevat door Dunkley en Brotto in Sexual Abuse, meldde 24 procent dat vooraf afgesproken grenzen tijdens een sessie waren overschreden en 13 procent dat hun stopwoord niet was gerespecteerd. Van die groep zei één op de vier dat het gebeurde vóórdat zij bij de BDSM-gemeenschap betrokken waren. Dat is precies het venster waarin frenzy valt.

Hoe frenzy meestal verloopt

In golven, en zelden in één rechte lijn.

1. De ontdekking. Lezen, kijken, herkennen. Nog niets buiten je hoofd.
2. De versnelling. Profiel aangemaakt, gesprekken open, ergens een adres. Hier gaat het van weken naar dagen, en hier valt de voorbereiding weg.
3. De botsing of de landing. Ofwel er gebeurt iets dat niet klopt, ofwel iemand remt af. In het eerste geval volgt vaak een periode waarin niets meer hoeft.

Wie er zonder kleerscheuren doorheen komt, kijkt er meestal met plaatsvervangende schaamte op terug. Dat is jammer, want de wens was in orde.

Wat frenzy niet is

“Ik ben gewoon enthousiast.” Dat kan, en het onderscheid is te maken. Enthousiasme overleeft uitstel; frenzy niet. Wie een afspraak twee weken later ook nog wil, zat niet in de roes.

“Ervaren mensen hebben er geen last van.” Frenzy komt ook na een pauze, een breuk of een lange periode waarin een bestaande relatie niets bood.

“Als ik de regels ken, ben ik veilig.” Regels bewegen mee met wie je tegenover je hebt. Tarleton, Mackenzie en Sagarin legden 202 BDSM’ers voor hoe consentgesprekken zouden moeten lopen, en vonden dat de normen breed worden onderschreven maar in bestaande relaties soepeler mogen zijn dan bij mensen die elkaar net kennen. Voor een beginner geldt dus de strengste variant: alles bespreken, en geen alcohol bij dat gesprek. Dunkley en Brotto stellen hetzelfde vast vanuit de andere kant, namelijk dat de omvang van het voorgesprek meebeweegt met hoe goed spelers elkaar kennen en hoe risicovol de activiteit is.

“Frenzy is hetzelfde als een dip.” Nee. Drop is de terugslag achteraf. Frenzy zit ervoor, en de twee wisselen elkaar bij dezelfde persoon vaak af.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo, vijfentwintig jaar actief in BDSM en opgeleid als psychotherapeut. Frenzy is het patroon dat ik het vaakst zie en dat vrouwen het minst vaak bij naam kennen. Het bericht dat ik krijg is zelden “ik wil dit uitproberen” maar bijna altijd “ik wil dit nú”.

Het gaat bijna nooit over seks. Het gaat over jaren waarin iemand er niet over sprak, en die jaren komen er in twee weken uit.

Wat werkt is niet afremmen maar vertragen met een reden. Ik stel voor om eerst één keer alleen te praten. Wie dat een verspilling vindt, zit in de roes; wie het een opluchting vindt, zit er alweer uit.

Wat je zelf kunt doen

• Leg een week tussen het besluit en de afspraak. Wil je het dan nog steeds, dan is het je wens en niet je tempo.
• Voer het voorgesprek nuchter en apart, dus niet op de avond zelf en niet met een glas erbij.
• Vertel één iemand waar je heen gaat en met wie, en spreek een tijd af waarop je laat weten dat je thuis bent.
• Begin met het lichtste dat je kunt bedenken, ook al voelt dat als tijdverlies. Wat je overslaat aan het begin, kom je later tegen.
• Wees wantrouwig bij haast van de ander. Wie geen tijd wil nemen voor een voorgesprek, geeft daarmee de belangrijkste informatie die je krijgt.

Meer weten over frenzy

Op deze site staat bij check-in hoe je tussentijds toetst, en gaat het artikel over BDSM voor beginners over een eerste keer zonder haast.

Buiten deze site geeft het overzicht van Dunkley en Brotto de beste beschrijving van wat er misgaat en waarom, en laat het onderzoek van Wismeijer en Van Assen zien dat de nieuwsgierigheid eronder niets is om je voor te schamen.

Waar dit op deze site past

Zit je in dit patroon en wil je een eerste keer die niet afhangt van een onbekende met haast, dan is een gesprek de logische eerste stap. Op de pagina over de BDSM-date staat hoe zo’n avond wordt voorbereid en wat er vooraf wordt doorgenomen.

Bronnen

• The Role of Consent in the Context of BDSM. Cara R. Dunkley & Lori A. Brotto, Sexual Abuse 32(6), 657–678, 2020. Levert de NCSF-enquête onder 4.598 BDSM’ers met 24 procent overschreden grenzen en 13 procent genegeerde stopwoorden, de vaststelling dat één op de vier van die groep het meemaakte vóór betrokkenheid bij de gemeenschap, en dat de omvang van het voorgesprek meebeweegt met bekendheid tussen spelers en met het risico van de activiteit.
• Consent Norms in the BDSM Community: Strong But Not Inflexible. Tarleton, Mackenzie & Sagarin, Archives of Sexual Behavior 54(2), 549–559, 2025. Levert de 202 deelnemers, de brede onderschrijving van strenge consentnormen, de grotere soepelheid in langer lopende relaties dan bij mensen die elkaar net kennen, en dat drank bij zo’n gesprek eerder aanvaardbaar wordt gevonden in een bestaande relatie dan bij een nieuw contact.
• Psychological characteristics of BDSM practitioners. Wismeijer & Van Assen, The Journal of Sexual Medicine 10(8), 1943–1952, 2013. Levert de vergelijking van 902 BDSM’ers met 434 anderen, hun lagere neuroticisme, grotere openheid voor nieuwe ervaringen en hoger welbevinden, en de conclusie dat BDSM eerder recreatieve vrijetijdsbesteding is dan psychopathologie.

Verwante begrippen

• Consent. De afspraak die als eerste sneuvelt wanneer het tempo wint.
• Check-in. Het gereedschap dat een te snel gemaakte afspraak alsnog kan bijstellen.
• Drop. De terugslag achteraf, die bij mensen in frenzy harder aankomt omdat er niets is opgebouwd.
• Aftercare. Het deel dat in de haast als eerste wordt overgeslagen.
• NRE. Dezelfde haast, maar dan gericht op één nieuwe persoon, en met hormoonmetingen erbij.
• Subdrop. De dip na afloop, die met de roes vooraf wordt verward.
• Subspace. De toestand tijdens de scène, die er ook mee wordt verward.
• Topdrop. De terugslag aan de uitvoerende kant, met de vergelijking uit de sport erbij.