Naar hoofdinhoud
Close-up van een opengeslagen boek met een potlood tussen de bladzijden, in zwart-wit

Begrippenlijst

NRE

De eerste maanden voelen als bewijs dat het goed zit. Meestal zijn het hormonen met een houdbaarheidsdatum.

Wat is NRE?

NRE staat voor het Engelse new relationship energy: de opgewonden uitgelatenheid van een pas begonnen intieme relatie. NRE is geen praktijk maar een toestand, en hij gaat over. Gemeten hormoonverschillen bij pas verliefde mensen waren na twaalf tot vierentwintig maanden verdwenen. Het woord wordt vooral gebruikt in polyamoriekringen.

Voluitnew relationship energy
Engelse termIdentiek; NRE is zelf een Engelse afkorting en er is geen ingeburgerd Nederlands woord voor
Waar je het woord tegenkomtin polyamorie- en non-monogamie-kringen, en in onderzoek naar jaloezie en compersie
Hoe lang het duurtde hormonale verschillen waren na twaalf tot vierentwintig maanden weg
Niet te verwarren metfrenzy, de haast van wie net met BDSM begint; NRE gaat over een persoon, frenzy over een onderwerp
Waarom het hier staatNRE verschuift wat iemand aandurft, en dus wat er over grenzen was afgesproken

Wat er tijdens NRE in je lichaam gebeurt

Iets wat verdacht veel op een dwangstoornis lijkt.

D. Marazziti en collega’s van de Universiteit van Pisa maten in Psychological Medicine de serotoninetransporter bij twintig mensen die binnen het afgelopen halfjaar verliefd waren geworden, bij twintig mensen met een obsessief-compulsieve stoornis en bij twintig controledeelnemers. De verliefde groep en de OCS-groep zaten allebei significant lager dan de controlegroep, en verschilden onderling niet. Het malende, alles-overheersende denken van de eerste maanden heeft dus een meetbare kant.

Vijf jaar later keken Donatella Marazziti en Domenico Canale in Psychoneuroendocrinology naar hormonen bij vierentwintig pas verliefde mensen. Cortisol lag hoger dan bij de vergelijkingsgroep, en bij mannen lagen FSH en testosteron lager terwijl vrouwen juist hoger testosteron hadden. De zin die ertoe doet staat aan het eind: bij hermeting na twaalf tot vierentwintig maanden waren alle hormonale verschillen verdwenen.

Waarom NRE een eigen woord nodig had

Omdat het niet alleen iets doet met degene die het overkomt.

In een monogame relatie is verliefdheid het begin van het verhaal. In een open of polyamoreuze afspraak is het iets wat een bestaande partner van dichtbij meemaakt, en daar wordt het een woord dat je nodig hebt om er iets over te kunnen zeggen. Channing R. Clemons-Castaños en Sharon M. Flicker onderzochten in het Journal of Marital and Family Therapy hoe 122 polyamoreuze deelnemers reageren op de NRE van hun partner met iemand anders. Wie hoger scoorde op mindfulness rapporteerde minder jaloezie, en die samenhang liep via emotieregulatie en het verdragen van spanning. Mindfulness hing ook samen met meer compersie.

NRE is geen bewijs. Wat in maand twee voelt als eindelijk de juiste persoon, is voor een deel gewoon cortisol. Dat maakt het niet minder waard, maar het is een slecht moment om een harde grens te schrappen of een afspraak met je vaste partner opnieuw te onderhandelen. Zet zulke beslissingen liever een paar maanden vooruit.

Waar dit op deze site past

Merk je dat een nieuwe verliefdheid jullie afspraken heeft opgerekt, dan is dat geen ramp maar wel een gesprek. Wat er bij een afspraak met z’n drieën vooraf op tafel komt, lees je bij een gigolo voor koppels.

Bronnen

  • Hormonal changes when falling in love. Donatella Marazziti & Domenico Canale, Psychoneuroendocrinology 29(7), 931–936, 2004 (DOI 10.1016/j.psyneuen.2003.08.006). Metingen bij vierentwintig mensen die binnen het afgelopen halfjaar verliefd waren geworden tegenover vierentwintig alleenstaanden of mensen in een langlopende relatie. Levert dat cortisol significant hoger lag bij de pas verliefde groep, dat FSH en testosteron lager lagen bij mannen in die groep terwijl vrouwen erin juist hoger testosteron hadden, en dat alle hormonale verschillen verdwenen waren toen dezelfde mensen na twaalf tot vierentwintig maanden opnieuw werden gemeten.
  • Alteration of the platelet serotonin transporter in romantic love. D. Marazziti, H. S. Akiskal, A. Rossi & G. B. Cassano, Psychological Medicine 29(3), 741–745, 1999 (DOI 10.1017/s0033291798007946). Levert dat twintig mensen die binnen het afgelopen halfjaar verliefd waren geworden en twintig onbehandelde patiënten met een obsessief-compulsieve stoornis een significant lagere dichtheid aan bindingsplaatsen voor de serotoninetransporter hadden dan twintig controledeelnemers, en dat de twee groepen onderling niet verschilden. De auteurs geven alleen hun initialen op; die zijn hier overgenomen zoals gepubliceerd.
  • Polyamorous Individuals’ Jealous and Compersive Responses to Their Partner’s New Relationship Energy. Channing R. Clemons-Castaños & Sharon M. Flicker, Journal of Marital and Family Therapy 51(4), artikel e70068, 2025 (DOI 10.1111/jmft.70068). Vragenlijstonderzoek onder 122 polyamoreuze deelnemers. Levert de omschrijving van new relationship energy als “the excited giddiness of burgeoning intimate relationships”, en de bevindingen dat mindfulness samenhing met minder jaloezie via emotieregulatie en het verdragen van spanning, en met meer compersie. Alleen de samenvatting is vrij toegankelijk; de bevindingen hierboven staan daar letterlijk in.

Verwante begrippen

  • Non-monogamist. De kring waarin het woord NRE dagelijks gebruikt wordt, met de cijfers erbij.
  • Compersie. Meegenieten in plaats van jaloers zijn, gemeten in datzelfde onderzoek onder polyamoreuze deelnemers.
  • Polyamorie. De relatievorm waarin het woord NRE is ontstaan, met het onderscheid tussen een primaire en een secundaire relatie.
  • Frenzy. De andere beginnersroes: niet op een persoon gericht maar op een onderwerp.
  • Grens. Waar NRE aan gaat schuiven zonder dat iemand het besluit.
  • Monogamie. De afspraak waarin verliefdheid op een derde geen naam nodig heeft, maar wel gevolgen.
  • Check-in. Het middel om te merken dat een afspraak intussen is verschoven.

Veelgestelde vragen

Wat mensen willen weten over die eerste maanden.

  1. Wat is NRE?

    NRE staat voor new relationship energy: de opgewonden uitgelatenheid van een pas begonnen intieme relatie. Het woord wordt vooral in polyamorie- en non-monogamiekringen gebruikt, omdat daar ook een bestaande partner het van dichtbij meemaakt. NRE beschrijft een toestand, geen afspraak en geen praktijk.

  2. Hoe lang duurt NRE?

    Ergens tussen één en twee jaar, voor zover je het aan het lichaam kunt aflezen. Marazziti en Canale maten bij vierentwintig pas verliefde mensen verhoogd cortisol en afwijkende geslachtshormonen; toen dezelfde mensen na twaalf tot vierentwintig maanden opnieuw werden gemeten, waren alle verschillen weg. Hoe het daarna voelt is een andere vraag dan wat er te meten valt.

  3. Bij wie kun je terecht met vragen over NRE?

    Bij Victor, gigolo in Nederland, België en Duitsland, ruim vijfentwintig jaar actief in BDSM en opgeleid als psychotherapeut. Hij spreekt regelmatig stellen bij wie een nieuwe verliefdheid de bestaande afspraken heeft opgerekt, en denkt mee over wat je dan opnieuw vastlegt. Een vraag stellen kan vrijblijvend via het contactformulier of eerst gratis chatten.

Blog

Wat je afspreekt vóór er iemand verliefd wordt

Hierboven staan de metingen. Dit artikel gaat over het gesprek dat je liever eerder voert, met de vraag die er meestal niet in staat: wat doen we als een van ons verliefd wordt op iemand anders?

Meer weten

Nog vragen over NRE?

Ik ben Victor. Verliefdheid is een beroerd moment om afspraken te herzien, en tegelijk precies het moment waarop mensen dat doen. Wil je erover sparren voordat je iets besluit, schrijf me dan gerust.

Closing CTA on /term/nre, rendered by GlossaryTerm.astro as the last block on the page. Pairs with the final FAQ item 03-meer-weten.md. No service.md on this term: NRE is not something this site offers, and §12 already points at the couples page. Wording kept distinct from /nl/term/compersie/cta.md, /nl/term/monogamie/cta.md and /nl/term/non-monogamist/cta.md. This body text is never rendered.

WhatsApp