Naar hoofdinhoud
Close-up van een opengeslagen boek met een potlood tussen de bladzijden, in zwart-wit

Begrippenlijst

Eenzaamheid

Waarom je je met mensen om je heen toch eenzaam kunt voelen, en wat aanraking daar wel en niet aan verandert.

Wat is eenzaamheid?

Eenzaamheid (Engels: loneliness) is de onprettige ervaring die ontstaat wanneer je contact met anderen minder of minder diep is dan je nodig hebt. Het draait om het verschil tussen de verbondenheid die je wilt en die je voelt, niet om het aantal mensen om je heen. Je kunt je eenzaam voelen met mensen erbij.

Engelse termloneliness
Wat het iseen beleving: het gevoel van te weinig of te oppervlakkig contact
Niet te verwarren metaanraakarmoede en sociaal isolement, de meetbare situatie; eenzaamheid is de beleving ernaast
Vormenemotionele eenzaamheid, een gemis aan één vertrouwd iemand, en sociale eenzaamheid, een gemis aan een kring
Waar het mee samenhangtin onderzoek met een hoger sterfterisico, vergelijkbaar met gevestigde risicofactoren
Waar je terechtkuntje huisarts als het lang aanhoudt; dit is een begrip, geen diagnose

Hoe eenzaamheid ontstaat

Eenzaamheid komt uit een verschil, niet uit een aantal. De encyclopedie omschrijft eenzaamheid als een onprettige emotionele reactie op ervaren of werkelijk sociaal isolement, en als een discrepantie tussen het contact dat je nodig hebt en het contact dat je krijgt. Daarom kan iemand met een volle agenda zich diep eenzaam voelen, terwijl iemand die veel alleen is dat vaak niet is. Het gevoel volgt de gemiste verbinding. De hoofdtelling doet er weinig toe.

Wat eenzaamheid met je doet, en waar aanraking binnenkomt

Langdurige eenzaamheid raakt meer dan je humeur. In een meta-analyse van Holt-Lunstad en collega’s hing eenzaamheid samen met een 26 procent hoger sterfterisico, en de onderzoekers noemen die invloed vergelijkbaar met gevestigde risicofactoren voor sterfte. Aanraking speelt daarin een rol. Een overzichtsstudie van Noone en McKenna-Plumley concludeert dat de aanwezigheid, afwezigheid en soort aanraking de beleving van eenzaamheid kunnen beïnvloeden, en dat aanraking een onderbelicht onderwerp is in eenzaamheidsonderzoek. Dat verklaart waarom huidhonger en eenzaamheid zo vaak samen opkomen.

Wat gezelschap en aanraking niet doen: het gemis aan één vertrouwd iemand oplossen. Een warme avond haalt de scherpte er even af. De verbinding die eenzaamheid voedt, vraagt meer dan aanwezigheid alleen.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo. De meeste vrouwen die mij boeken noemen zichzelf niet eenzaam, en toch komt het gesprek er vaak op. Het gaat dan zelden over alleen zijn. Het gaat over gemist worden. Wat me telkens opvalt: een avond met echte aandacht haalt de kou er even uit, alleen verandert dat niets aan wat overdag ontbreekt. Daar ben ik eerlijk over. Ik ben gezelschap, geen oplossing. Hoe zo’n avond met aandacht en nabijheid eruitziet, lees je op de pagina over de boyfriend experience.

Bronnen

  • Loneliness and social isolation as risk factors for mortality: a meta-analytic review. Holt-Lunstad, Smith, Baker, Harris & Stephenson, Perspectives on Psychological Science, 2015. Levert het cijfer dat eenzaamheid samenhangt met een 26 procent hoger sterfterisico, en de vaststelling dat die invloed vergelijkbaar is met gevestigde risicofactoren.
  • Lonely for Touch? A Narrative Review on the Role of Touch in Loneliness. Noone & McKenna-Plumley, Behaviour Change, 2022. Levert de conclusie dat aanwezigheid, afwezigheid en soort aanraking de beleving van eenzaamheid kunnen beïnvloeden, en dat aanraking onderbelicht is in eenzaamheidsonderzoek.
  • Loneliness. Wikipedia. Levert de definitie van eenzaamheid als een onprettige reactie op ervaren of werkelijk sociaal isolement, en het onderscheid tussen eenzaam zijn en alleen zijn.

Verwante begrippen

  • Huidhonger. De verwante hoofdterm in deze lijst: het lichamelijke verlangen naar aanraking dat vaak samen met eenzaamheid opkomt.
  • Aanraakarmoede. Het meetbare tekort aan aanraking, waar eenzaamheid de beleving naast is.
  • Hechtingsstijl. Waarom dezelfde eenzaamheid bij de een hard aankomt en bij de ander nauwelijks.
  • Co-regulatie. Hoe de rust van een ander je zenuwstelsel kalmeert, precies wat bij eenzaamheid ontbreekt.
  • Dead bedroom. Eenzaamheid binnen een relatie, waar twee mensen naast elkaar leven zonder elkaar te raken.

Veelgestelde vragen

Wat mensen nog vragen over eenzaamheid.

  1. Wat is eenzaamheid?

    Eenzaamheid is de onprettige ervaring die ontstaat wanneer je contact met anderen minder of minder diep is dan je nodig hebt. Het draait om het gemis, niet om het aantal mensen om je heen. Je kunt je eenzaam voelen in een volle kamer en tevreden zijn alleen op de bank.

  2. Kun je je eenzaam voelen terwijl je niet alleen bent?

    Ja. Eenzaamheid is een beleving en geen hoofdtelling: ze ontstaat uit het verschil tussen de verbondenheid die je nodig hebt en die je voelt. Iemand met een partner, vrienden en een volle agenda kan zich diep eenzaam voelen als niemand weet hoe het echt met hem gaat. Dat heet vaak emotionele eenzaamheid.

  3. Bij wie kun je terecht met vragen over eenzaamheid?

    Bij Victor, gigolo met ongeveer vijfentwintig jaar BDSM-ervaring en een achtergrond als psychotherapeut. Hij is regelmatig het gezelschap dat de scherpste kou er even afhaalt, en hij is er eerlijk over dat hij geen oplossing voor eenzaamheid is; houdt eenzaamheid lang aan, dan hoort dat bij je huisarts. Je kunt hem vrijblijvend een vraag stellen via het contactformulier of eerst gratis chatten.

Blog

Artikelen over eenzaamheid

Deze pagina geeft de term. In deze artikelen gaat het over eenzaamheid van binnenuit, van eenzaam zijn met een partner tot de warmte van een avond met echte aandacht.

Meer weten

Nog vragen over eenzaamheid?

Ik ben Victor, gigolo. Ik ben vaak het gezelschap dat de scherpste kou er even afhaalt, en ik ben er eerlijk over dat ik geen oplossing voor eenzaamheid ben. Wil je praten over wat je precies mist, stel je vraag vrijblijvend, ik app je op je gemak terug.

WhatsApp