Slavencontract

Wat is een slavencontract?

Een slavencontract (Engels: slave contract) is de schriftelijke vastlegging van een M/s-verhouding: wie waarover gaat, wat er wel en niet gebeurt, en hoe lang de afspraak loopt. Het heeft geen enkele rechtskracht en is geen bijzondere soort contract, maar de zwaarste invulling ervan.

Wat er in een slavencontract staat

Meer over het gewone leven dan over seks. Een contract kan ook één avond dekken; een slavencontract gaat over een periode: huishouden, agenda, geld, de omgang met anderen, en wat er bij ziekte of ontslag gebeurt.

Vier onderdelen komen steeds terug: wat er wordt overgedragen en wat erbuiten valt, de lijst van dingen die nooit gebeuren, de looptijd met een herzieningsdatum, en de uitgang. Wie de afspraak kan beëindigen, hoe, en zonder wiens toestemming.

Dat laatste is het enige punt waarop een slavencontract goed of slecht is. Een document van dertig pagina’s zonder uitgang is slechter dan een half A4 met één zin erover.

Het oudste voorbeeld staat in een roman

En het is een waarschuwing, geen voorbeeld. In Venus im Pelz, de novelle van Leopold von Sacher-Masoch uit 1870, tekent Severin von Kusiemski een overeenkomst met Wanda von Dunajew. De tekst staat er woordelijk in: hij belooft op zijn erewoord haar slave te zijn “until such time that she herself sets him at liberty again”, hij draagt vanaf dat moment de naam Gregor, en zij mag hem straffen, martelen “as the mood may seize her or merely for the sake of whiling away the time” en desgewenst doden. In de laatste bepaling belooft hij bovendien nooit wraak te nemen als zij hem ooit vrijlaat.

Er hoort een tweede document bij, en dat is het punt. Wanda laat hem in zijn eigen handschrift een briefje overschrijven waarin hij verklaart uit vrije wil een einde aan zijn leven te hebben gemaakt. In het verhaal wordt dat met zoveel woorden uitgelegd: met dat papier erbij kan zij hem ook werkelijk doden.

Lees die twee stukken naast elkaar en je ziet wat er gebeurt als er geen uitgang in staat. De overeenkomst kent één manier om te eindigen, zij besluit het, en het tweede document zorgt dat ook die manier niets beschermt. Dit is de oervorm van het genre, zestien jaar vóór het woord masochisme bestond, en hij bevat alles wat een hedendaags contract moet uitsluiten.

Waarom mensen er toch een opstellen

Omdat het opschrijven het gesprek afdwingt dat anders nooit komt.

De aantrekkingskracht zit in de plechtigheid en in de precisie tegelijk. Een afspraak die je uitspreekt kan vaag blijven; een afspraak die je opschrijft moet een getal, een dag of een naam noemen. En het ondertekenen zelf is een markering, meestal gevolgd door een collaring.

• Voor wie de leiding neemt dwingt een slavencontract keuzes af over gebieden waar hij nog nooit over had nagedacht, zoals geld en familie.
• Voor wie zich toevertrouwt is het iets om op terug te vallen als het gevoel wegzakt: er staat zwart op wit wat er is besproken.
• Voor jullie samen brengt het onderwerpen ter tafel die anders wegblijven, zoals ziekte, werk en andere mensen.

Een slavencontract verandert niets aan wat er de volgende dag gewild wordt. Het legt vast waar jullie stonden op de dag van ondertekening, en dat is iets anders dan een afspraak over de toekomst.

Wat de wet ervan vindt

Niets, en dat is geen detail. Artikel 11 van de Grondwet luidt: “Ieder heeft, behoudens bij of krachtens de wet te stellen beperkingen, recht op onaantastbaarheid van zijn lichaam.” Dat recht is niet overdraagbaar. Er bestaat geen handtekening die het bij iemand anders neerlegt, en daarom kan geen enkel slavencontract doen wat het lijkt te doen.

Aan de andere kant staat wat er wél strafbaar is. Artikel 273f van het Wetboek van Strafrecht stelt mensenhandel strafbaar met maximaal twaalf jaar gevangenisstraf, onder meer voor “degene die een ander met een van de onder 1° genoemde middelen dwingt of beweegt zich beschikbaar te stellen tot het verrichten van arbeid of diensten”. Die middelen zijn dwang, geweld, dreiging, afpersing, fraude, misleiding, misbruik van overwicht en misbruik van een kwetsbare positie. In de hele bepaling komt geen document voor. Een papier waarop iemand tekent dat het mag, is dus geen verweer, en dat is precies waarom de uitgang erin hoort.

Misverstanden over het slavencontract

“Met een slavencontract kun je iemand aan iets houden.” Nergens ter wereld. Wat het bindt is niet de handtekening maar de bereidheid van allebei om zich eraan te houden, en die bereidheid mag elke dag opnieuw worden ingetrokken.

“Het is iets anders dan een gewoon bdsm-contract.” Alleen in reikwijdte. Dezelfde vorm, dezelfde waarde, maar over een leven in plaats van over een avond.

“Hoe uitgebreider, hoe serieuzer.” Lengte zegt niets. Wat een slavencontract serieus maakt is dat er een einddatum en een uitgang in staan, en die passen samen op één regel.

“Als het toch niets waard is, kun je het net zo goed niet doen.” Dat is een andere fout. De waarde zit niet in het document maar in de weken ervoor, waarin je onderwerp voor onderwerp langsloopt.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo, ruim vijfentwintig jaar thuis in BDSM en opgeleid als psychotherapeut. Zelf werk ik niet met dit soort documenten, mijn afspraken lopen over een avond, maar de vraag erover krijg ik met enige regelmaat, meestal van iemand die er een heeft gekregen en niet weet wat ze ermee aanmoet.

Zulke stukken gaan bijna altijd over hetzelfde. Ze staan vol handelingen en titels, en ze zwijgen over de dingen waar het in de praktijk op stukloopt: ziekte, een verhuizing, een nieuwe baan. Mijn advies is steevast hetzelfde en het is saai: schrap de helft van de bepalingen en zet er een datum onder.

Wat je zelf kunt doen

• Schrijf eerst op hoe het eindigt, en pas daarna wat er geldt zolang het loopt. Eén regel is genoeg, zolang erin staat dat jij hem alleen kunt gebruiken.
• Geef het een looptijd. Een kwartaal of een jaar valt eerlijk te beoordelen; een afspraak zonder einde kun je alleen breken.
• Benoem geld, werk, familie en gezondheid, ook als het antwoord bij alle vier “hier niet” is. Dat zijn de vier waar het op misgaat.
• Laat het niet ondertekenen op een avond met een sfeer. Wat je onder spanning tekent, lees je de volgende ochtend anders.
• Bewaar het ergens waar jullie het allebei kunnen pakken. Een document dat één van beiden beheert, is geen afspraak maar een bewijsstuk.

Meer lezen over het slavencontract

Op deze site staat het algemene document met het onderzoek erbij op contract, beschrijft M/s de verhouding die zo’n stuk vastlegt met de wetsartikelen erbij, en legt collaring uit wat er op de ondertekening volgt.

Buiten deze site is Venus in Furs bij Project Gutenberg gratis te lezen; de overeenkomst staat in het laatste derde deel en is korter dan deze alinea. En de Grondwet is op dit punt precies één zin lang.

Waar dit op deze site past

Een document als dit hoort bij een periode, en ik werk per avond en zonder papier. Wel praten we vooraf door wat er gebeurt en wat niet; hoe dat gaat lees je bij de BDSM-date.

Bronnen

• Venus in Furs. Leopold von Sacher-Masoch, 1870, Engelse vertaling van Fernanda Savage, Project Gutenberg eBook #6852; volledige tekst gelezen. Levert de overeenkomst tussen Wanda von Dunajew en Severin von Kusiemski woordelijk: dat hij haar slave wordt “until such time that she herself sets him at liberty again”, de naam Gregor, de bepaling dat zij hem mag straffen en martelen “as the mood may seize her or merely for the sake of whiling away the time” en desgewenst doden omdat hij “her unrestricted property” is, en de belofte nooit wraak of vergelding te overwegen. Levert daarnaast het tweede document dat zij hem in zijn eigen handschrift laat overschrijven: “Having since many years become weary of existence and its illusions, I have of my own free will put an end to my worthless life.”
• Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden, artikel 11. Via wetten.overheid.nl, geldende tekst gelezen. Levert de bepaling “Ieder heeft, behoudens bij of krachtens de wet te stellen beperkingen, recht op onaantastbaarheid van zijn lichaam”. De grond waarop dit recht niet bij overeenkomst aan een ander kan worden overgedragen.
• Wetboek van Strafrecht, artikel 273f. Via wetten.overheid.nl, geldende tekst gelezen. Levert de strafbaarstelling van mensenhandel met maximaal twaalf jaar gevangenisstraf, de opsomming van middelen in het eerste lid onder 1° (dwang, geweld of een andere feitelijkheid, dreiging, afpersing, fraude, misleiding, misbruik van uit feitelijke omstandigheden voortvloeiend overwicht, misbruik van een kwetsbare positie) en de formulering onder 4° over wie een ander met die middelen “dwingt of beweegt zich beschikbaar te stellen tot het verrichten van arbeid of diensten”. In de bepaling komt geen enkele verwijzing naar een schriftelijke instemming voor.

Verwante begrippen

• Contract. Hetzelfde document in het algemeen, met het onderzoek naar onderhandelen erbij.
• M/s. De verhouding die zo’n stuk vastlegt, met de wetsartikelen over nietigheid.
• Slaaf. De rol waarnaar het document is vernoemd, en de lading van dat woord.
• Slave. Hetzelfde woord in het Engels, waar de term slave contract vandaan komt.
• Collaring. Het ritueel dat op de ondertekening volgt.
• Consent. De afspraak waar het document een momentopname van is.
• Onderhandelen. Het werk dat vóór het opschrijven gebeurt en waar de waarde zit.
• Domlijst. Dezelfde inventarisatie in de vorm van een ingevulde lijst, zonder plechtigheid.
• 24/7. De tijdsvorm waarin zo’n afspraak meestal wordt geleefd.