Penetratie

Wat is penetratie?

Penetratie (Engels: penetration) is het inbrengen van een lichaamsdeel of voorwerp in een lichaamsopening, meestal de vagina, anus of mond, tijdens seks. Dat kan een penis zijn, een vinger, de tong of een seksspeeltje. Penetratie is één vorm van seks, niet de enige, en zeker niet de maat waaraan seks zou moeten voldoen.

Hoe penetratie er in de praktijk uitziet

Penetratie kent meer vormen dan alleen een penis in een vagina. Er is anale en orale penetratie, penetratie met de vingers, en penetratie met een dildo of vibrator; soms is het inbrengen maar heel klein. Wat de vorm ook is, hetzelfde bepaalt of het prettig gaat: opwinding en tempo. Neem een vrouw die bang is dat penetratie altijd zeer doet, omdat het dat een keer deed. Vaak lag dat niet aan haar, maar aan te weinig opwinding vooraf. Thuisarts.nl legt uit dat de ingang van de vagina niet vochtig genoeg wordt als je niet genoeg opgewonden bent, en dat penetratie dan pijn kan doen. Met de tijd nemen en genoeg opwinding verandert dat vaak volledig. Datzelfde geldt na een bevalling of tijdens de overgang, wanneer het lichaam er even anders op reageert en rust en glijmiddel het verschil maken. De vorm van penetratie doet er dan minder toe dan de opbouw ernaartoe.

Hoe penetratie werkt zonder pijn

De volgorde doet er hier het meest toe. Opwinding komt eerst, penetratie daarna, en niet andersom. Thuisarts.nl noemt dat je bij voldoende opwinding vaak geen glijmiddel nodig hebt, al mag het altijd voor extra gemak, en adviseert bij pijn niet door te zetten maar iets anders te doen: strelen, masseren, kussen, likken. Het lichaam ontspant zich niet op commando; het volgt de opwinding. Voor wie het slijmvlies kwetsbaarder is, zoals bij anale seks of na de overgang, wegen glijmiddel en rustig opbouwen extra zwaar.

Waarom penetratie fijn kan zijn, en waar het ophoudt

De aantrekkingskracht van penetratie zit voor veel mensen in het gevoel van samenkomen: de nabijheid, de druk, het idee van iemand echt binnenlaten. Sommige vrouwen genieten van diepe druk of van de g-plek, anderen vooral van de intimiteit eromheen. Voor een stel kan penetratie een moment van echt samenkomen zijn, mits het niet het verplichte hoogtepunt wordt waar de rest naartoe moet werken. Wat penetratie voor de meeste vrouwen niet vanzelf doet, is een orgasme geven. Elizabeth Armstrong en collega’s lieten in American Sociological Review zien dat vrouwen bij heteroseks veel vaker klaarkomen met clitorale stimulatie en langer de tijd nemen dan met penetratie alleen. Penetratie is dus een deel van het geheel, geen eindstation. Wie dat loslaat, merkt vaak dat er meer mogelijk wordt, niet minder.

Wat penetratie niet is

“Echte seks is penetratie, de rest is voorspel.” Nee. Penetratie is één van de seksuele handelingen; strelen, oraal en met de hand zijn evengoed seks, en voor veel vrouwen zelfs bevredigender.

“Dieper of harder is beter.” Niet per se. Wat prettig is, hangt af van opwinding, tempo en wat jij fijn vindt, niet van kracht.

“Als het pijn doet, moet je even doorzetten.” Het tegendeel. Thuisarts.nl adviseert bij pijn te stoppen en iets anders te doen, en bij aanhoudende pijn naar de huisarts te gaan.

“Het draait om grootte en diepte.” Voor de meeste vrouwen zit het gevoel vooral in het eerste deel van de vagina en in de opbouw eromheen, niet in hoe diep of hoe groot. Techniek onder druk doet minder dan aandacht en tempo.

Wat ik ervan zie

In vijfentwintig jaar heb ik geleerd hoeveel druk er op dat ene woord zit. Vrouwen die denken dat er iets mis is met hen omdat penetratie niet vanzelf fijn of vanzelf genoeg is. Bij mij is penetratie nooit het doel dat gehaald moet worden. Ik neem de tijd, ik let op je lichaam, en als het even niet fijn is, doen we iets anders zonder dat het een mislukking wordt. Juist als de lat weg is, ontspant het lijf, en dan gaat er vaak veel meer vanzelf.

Wat je zelf kunt doen

• Laat opwinding voorgaan op penetratie. Zorg dat je lichaam echt zin heeft voordat er iets naar binnen gaat; dat scheelt pijn en maakt het fijner.
• Houd glijmiddel bij de hand. Ook als je nat genoeg bent, maakt glijmiddel op waterbasis het soepeler, en bij anale penetratie is het geen luxe maar een must.
• Stop bij pijn en zeg het. Doorzetten door pijn heen leert je lichaam alleen maar spannen; iets anders doen is geen falen.
• Ga naar de huisarts bij aanhoudende pijn. Blijft penetratie zeer doen, dan kan er iets als dyspareunie of vaginisme spelen, en daar is hulp voor.

Meer lezen over penetratie

Binnen deze begrippenlijst leggen seksuele handelingen het bredere kader uit, en gaan anale seks en orale seks dieper op twee vormen in. Buiten deze site geeft Thuisarts.nl de praktische stappen bij pijn tijdens het vrijen.

Waar dit op deze site past

Wil je penetratie ontdekken of juist herontdekken op een manier waarin niets moet en tempo geen rol speelt, dan lees je bij intiem samenzijn hoe een ontmoeting is opgebouwd. Praten kan altijd eerst, en dat verplicht tot niets.

Bronnen

• Ik heb pijn bij vrijen (vrouw). Thuisarts.nl. Levert dat de ingang van de vagina niet vochtig genoeg wordt bij te weinig opwinding, dat penetratie dan pijn doet, en dat je bij pijn stopt en iets anders doet in plaats van door te zetten.
• Accounting for Women’s Orgasm and Sexual Enjoyment in College Hookups and Relationships. Elizabeth A. Armstrong, Paula England & Alison C. K. Fogarty, American Sociological Review, 77(3), 435-462, 2012. Levert dat vrouwen bij heteroseks vaker klaarkomen met clitorale stimulatie en langer de tijd nemen dan met penetratie alleen.
• Sexual penetration. Wikipedia. Levert de omschrijving van penetratie als het inbrengen van een lichaamsdeel of voorwerp in vagina, anus of mond, en de opsomming van de vormen: vaginaal, anaal, oraal, met de vingers en met een voorwerp.

Verwante begrippen

Penetratie is een van de seksuele handelingen. De begrippen hieronder gaan in op de vormen en de randvoorwaarden.

• Seksuele handelingen. De overkoepelende term voor alles wat mensen seksueel met elkaar doen, waar penetratie er één van is.
• Anale seks. Penetratie van de anus, waar glijmiddel en rustig opbouwen extra belangrijk zijn.
• Orale seks. Seks met de mond, een vorm van seks die geen penetratie hoeft te zijn.
• Glijmiddel. Het middel dat penetratie soepeler en comfortabeler maakt.
• Dyspareunie. Aanhoudende pijn bij het vrijen, waarvoor je bij de huisarts terechtkunt.