Kettingzweep

Wat is een kettingzweep?

Kettingzweep is een zweep waarvan de slagen uit dunne metalen kettinkjes bestaan in plaats van uit leren strengen of koord. Metaal blijft koel tegen de huid en weegt zwaarder dan leer van dezelfde lengte. In BDSM hoort het instrument bij het zwaardere slagwerk. Het Engelse chain whip is een valse vriend: dat is een Chinees wapen.

Waarom je dit woord nergens terugvindt

Omdat het in twee talen al bezet is.

Sla kettingzweep op in de Nederlandstalige encyclopedie en je krijgt gereedschap van de fietsenmaker: een stalen hefboom met aan het uiteinde een kort stuk fietsketting, bedoeld om grip te houden op de tandwielcassette terwijl je de sluitring losdraait. Zoek het Engelse chain whip op en je komt uit bij de soft whip uit de Chinese vechtkunst: metalen staafjes die met ringen aan elkaar zitten, een handvat aan de ene kant en een metalen punt aan de andere.

Voor het slaginstrument dat hier wordt beschreven bestaat geen lemma. Wie erover leest, leest scene-teksten en verkoopteksten, en dat is de eerlijke stand van zaken.

Wat een kettingzweep anders maakt dan een kat of een flogger

De schakels zitten los aan elkaar, en dat is precies het verschil.

Een flogger smeert de klap uit over tientallen slappe strengen, en een cat o’ nine tails bundelt hem juist in negen geknoopte koorden. Bij een kettingzweep is geen van beide nodig. Het gewicht zit al in het metaal.

De besturing is het echte punt. De beschrijving van het Chinese wapen zegt over precies dezelfde bouw dat het moeilijker te beheersen is dan een leren zweep, omdat de gekoppelde delen lossere scharnieren geven dan één doorlopend stuk. Dat geldt voor elk instrument met schakels: de uiteinden komen later aan dan je pols verwacht, en ze komen niet allemaal tegelijk. Vandaar de waarschuwing dat dit geen beginnersgereedschap is. Waar je bij slagwerk sowieso vanaf blijft, staat op de pagina over impact play.

Waar dit op deze site past

Zwepen neem ik mee, scherp en dof, en metaal zit daar tussen. In mijn stuk over de metalen zweep beschrijf ik het contrast dat me eraan bevalt: leer wordt warm tegen de huid en metaal blijft koel, en waar leer de klap dempt geeft metaal een scherpere, preciezere tik. Op de pagina over de BDSM-date staat hoe we vooraf afspreken hoe ver dat gaat.

Bronnen

• Kettingzweep. Wikipedia (Nederlandstalig). Levert de enige lexicografische betekenis die het woord in het Nederlands heeft: gereedschap van de fietsenmaker, van staal, met aan het uiteinde een kort stuk ketting voor grip op het tandwiel, dat via het hefboomprincipe de cassette tegenhoudt zodat de sluitring los kan.
• Chain whip. Wikipedia (Engelstalig). Levert de betekenis van het Engelse woord: het wushu-wapen ofwel soft whip, opgebouwd uit metalen staafjes die met ringen tot een buigzame ketting zijn verbonden, met een handvat aan de ene en een metalen punt aan de andere kant, plus de vaststelling dat zo’n gekoppelde zweep moeilijker te beheersen is dan een leren of bullwhip omdat de gekoppelde delen lossere scharnieren geven. Het artikel draagt sinds juni 2013 de melding dat het meer bronnen nodig heeft; de twee feiten hierboven zijn beide uit de constructiebeschrijving overgenomen.

Verwante begrippen

• Impact play. De familie waar de kettingzweep gereedschap van is, met de plekken die je vermijdt.
• Ketting. Hetzelfde materiaal, maar dan om iemand mee vast te zetten in plaats van te raken.
• Cat o’ nine tails. De naaste buur qua bouw: ook meerdere staarten aan één handvat, alleen van koord met knopen.
• Flogger. De zachtste van het rijtje, die de klap juist zo breed mogelijk uitsmeert.
• Karwats. Één gevlochten slag in plaats van meerdere schakelstrengen.
• Bullwhip. Het doorlopende stuk leer waar de losse schakels tegen worden afgezet.
• Kat met negen staarten. De touwvariant met negen einden, en waar dat getal vandaan komt.
• Quirt. Ook een korte steel, maar met twee brede leren slagen in plaats van metalen schakels.
• Single tail. De familie met één doorlopende streng, waar de losse schakels van de kettingzweep tegen worden afgezet.
• Strokenzweep. Dezelfde vorm met stroken van leer in plaats van metaal, en het Nederlandse woord voor een flogger.
• Zweep. De verzamelnaam erboven, met alle soorten op een rij.