Facesitting

Wat is facesitting?

Facesitting (Engels: identiek, ook queening of kinging) is een positie waarin de ene partner over het gezicht van de ander zit. Het dient twee doelen die los van elkaar bestaan: orale bevrediging, en het beperken van de ademhaling door de mond en neus te bedekken. Wie zit kan met het gezicht in beide richtingen staan.

Wat facesitting in de praktijk is

Twee heel verschillende scènes onder één woord, en het verschil zit in of de neus vrij blijft.

In de eerste vorm gaat het om orale bevrediging waarbij de positie het werk doet. De encyclopedie beschrijft dat een hurkende of zittende houding de bekkenbodemspieren laat ontspannen, waardoor de labia minora blootkomen en de vagina en anus makkelijker bereikbaar zijn. Voor dat doel bestaat aparte apparatuur: een queening stool is een lage zitting met een opening erin, die over het gezicht van de onderliggende partij past.

In de tweede vorm is juist het bedekken de bedoeling. Datzelfde artikel noemt de smotherbox, een variant van de queening stool waarin het hoofd wordt vastgezet met de nek in een opening, als bij een schandblok, en met de binnenkant vaak gevoerd. Wat daarbij aantrekt is volgens de encyclopedie de combinatie van gewicht, geur, warmte en donker, plus het niet meer weg kunnen.

Een typisch verloop van die tweede vorm: wie zit begint met het gewicht op de knieën en niet op het gezicht, laat de neus vrij, en gaat pas na een afgesproken signaal verder. De duur wordt vooraf in seconden afgesproken en niet op gevoel bepaald, precies omdat degene eronder er niets over kan zeggen.

Waarom facesitting een eigen risicoprofiel heeft

Omdat het een andere vorm van adembeperking is dan wurgen. Sauvageau en Boghossian ordenden in Journal of Forensic Sciences de vormen van asfyxie in vier categorieën: suffocation, strangulatie, mechanische asfyxie en verdrinking. Smothering, het bedekken van mond en neus, valt onder suffocation. Halscompressie valt onder strangulatie. Dat zijn dus twee verschillende dingen, en de waarschuwingen bij ademcontrole over de bloedvaten in de hals gelden hier niet.

Er is een tweede mechanisme dat mensen bij facesitting over het hoofd zien: gewicht. Dezelfde indeling plaatst positionele en traumatische asfyxie onder mechanische asfyxie, waarbij niet de luchtweg maar de beweging van de romp het probleem is. Campbell en collega’s legden in Scientific Reports zeventien gezonde mannen na inspanning vijf minuten op de buik met 35 procent van hun lichaamsgewicht aan zandzakken op de rug. Hun functionele residuele capaciteit, de lucht die na een gewone uitademing in de longen blijft, nam met 13 tot 14 procent af.

Dat onderzoek gaat over politiegeweld en niet over seks: de deelnemers lagen op hun buik, met het gewicht op de schouderbladen. Wat het wel laat zien is dat een deel van het lichaamsgewicht van één persoon genoeg is om meetbaar aan longreserve te kosten, en dat de luchtweg daarvoor niet dicht hoeft te zitten.

Waarom mensen facesitting doen

Om een positie waarin de rolverdeling in het lichaam zit in plaats van in een afspraak.

Voor de bovenliggende partij zit de aantrekkingskracht in de omkering. Wie normaal degene is die iets doet, ligt hier stil te wachten, en wie normaal wacht bepaalt nu de hoek, de druk en de duur. Voor de onderliggende partij is de trek eerder het verlies van overzicht: geen zicht, gedempt geluid, en één zintuig dat alles overneemt.

Wat het per betrokkene kan opleveren:

• Voor wie zit verdwijnt de noodzaak om iets te presteren. Facesitting is een van de weinige posities waarin ontvangen letterlijk het enige is dat er van je gevraagd wordt.
• Voor wie onderligt is de winst dat een rol die anders in woorden moet worden neergezet, hier vanzelf klopt. Er valt niets te overtuigen.
• Voor een stel samen legt facesitting een gesprek op over duur en signalen, en dat is een concreter gesprek dan het over macht praten in het algemeen.

Geen van deze opbrengsten is gemeten, ze komen uit wat mensen erover vertellen. En de vorm met adembeperking hoort in de categorie waar het risico blijft bestaan hoe zorgvuldig je ook werkt.

Misverstanden over facesitting

“Als de neus vrij is, kan er niets gebeuren.” De luchtweg is niet het enige. Gewicht op de romp beperkt de longinhoud ook bij een open luchtweg; dat is het mechanisme dat in de indeling van Sauvageau en Boghossian onder mechanische asfyxie valt.

“Een stopwoord dekt dit af.” Niet in deze positie. Wie een mond bedekt heeft, kan geen woord zeggen. Facesitting vraagt daarom een signaal dat niet van spraak afhangt: knijpen in een been, tikken, of iets in de hand houden dat valt zodra de hand verslapt.

“Het is hetzelfde als chokeplay.” Andere categorie. Smothering hoort bij suffocation, wurgen bij strangulatie, en dat zijn in de forensische indeling twee gescheiden mechanismen met andere risico’s.

“Facesitting is illegaal.” In Nederland niet. De verwarring komt uit het Verenigd Koninkrijk, waar de Audiovisual Media Services Regulations van 2014 het in beeld brengen van onder meer facesitting in online porno verboden. Dat raakte de productie van video’s en niet wat mensen privé doen, en in 2019 werd die regel teruggedraaid.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo, vijfentwintig jaar in BDSM en opgeleid als psychotherapeut. Facesitting komt bij mij vrijwel altijd in de eerste vorm langs, dus als positie voor orale bevrediging binnen een intiem samenzijn, en zelden om de adem te beperken.

De aarzeling springt eruit, en die gaat nooit over veiligheid. Vrouwen zijn bang te zwaar te zijn. Dat is de vraag die ik het vaakst krijg en zelden hardop: kun je dit wel houden. Zodra dat één keer is uitgesproken, verandert de hele positie van karakter.

Het tweede: het gaat vaker mis met de duur dan met de druk. Wie boven zit heeft geen zicht op het gezicht eronder en overschat hoeveel tijd er voorbij is. Ik spreek daarom liever een aantal seconden af dan een gevoel.

Wat je zelf kunt doen

• Spreek een signaal af dat niet van spraak afhangt voordat je begint, bijvoorbeeld twee keer knijpen in een been, want een stopwoord werkt niet als de mond bedekt is.
• Begin met het gewicht op je knieën en breng dat pas over als de ander dat aangeeft.
• Laat de neus vrij zolang adembeperking niet uitdrukkelijk de bedoeling is.
• Spreek de duur in seconden af en laat iemand meetellen, want wie boven zit ziet het gezicht eronder niet.
• Doe dit niet met iemand die alleen is met jou en bij bewustzijnsverlies niemand anders heeft, en stop bij twijfel in plaats van bij zekerheid.
• Zeg het hardop als je je afvraagt of je te zwaar bent, want dat is de vraag die anders de hele scène blijft bepalen.

Meer lezen over facesitting

Op deze site staan de risico’s van adembeperking uitgebreid bij ademcontrole, staat de categorie waarin dit spel valt bij edgeplay, en gaat de blogcategorie over de gevaren van BDSM er in gewone taal over.

Buiten deze site is het overzichtsartikel van Sauvageau en Boghossian het beste vertrekpunt om te begrijpen waarom smothering en wurgen niet door elkaar gebruikt moeten worden. Wie wil weten wat gewicht op de romp doet, kan het artikel van Campbell en collega’s vrij lezen.

Bronnen

• Classification of asphyxia: the need for standardization. Sauvageau & Boghossian, Journal of Forensic Sciences 55(5), 1259–1267, 2010. Levert de indeling van asfyxie in suffocation, strangulatie, mechanische asfyxie en verdrinking, de onderverdeling van suffocation in smothering, choking en besloten ruimtes, en het gegeven dat mechanische asfyxie zowel positionele als traumatische asfyxie omvat.
• Thoracic weighting of restrained subjects during exhaustion recovery causes loss of lung reserve volume in a model of police arrest. Campbell, Dakin, Stowe, Burton, Raven, Mapani, Dawson & Adler, Scientific Reports 11, 15166, 2021. Levert dat bij zeventien gezonde mannen, na inspanning vijf minuten op de buik met 35 procent van hun lichaamsgewicht aan zandzakken op de rug, de functionele residuele capaciteit met 13 tot 14 procent afnam. Het onderzoek betreft politie-aanhoudingen en niet seksuele posities.
• Facesitting. Wikipedia. Levert de omschrijving als positie waarin de ene partner over het gezicht van de ander zit met de mogelijkheid van oraal-genitaal of oraal-anaal contact, de synoniemen queening en kinging, dat de zittende partij beide richtingen op kan kijken, de queening stool met opening en de smotherbox waarin de nek wordt vastgezet, de ontspanning van de bekkenbodemspieren in die houding, de genoemde aantrekkingskracht van gewicht, geur, vocht en donker, en dat de Britse Audiovisual Media Services Regulations van 2014 het in beeld brengen van facesitting in online porno verboden en in 2019 werden teruggedraaid. De sectie over de onderdelen draagt sinds augustus 2024 zelf de melding dat er meer bronnen nodig zijn.

Verwante begrippen

• Ademcontrole. De overkoepelende praktijk van adembeperking, met de risico’s en de vuistregels.
• Edgeplay. De categorie waarin een risico blijft bestaan hoe zorgvuldig je ook werkt.
• Breath control. De Engelse naam voor adembeperking, en waarom dat woord misleidt.
• Deprivatie. Het wegnemen van zicht en geluid, dat bij facesitting vanzelf gebeurt.
• Dienstbaarheid. De hoek waarin de onderliggende rol bij facesitting meestal wordt geplaatst.
• Forniphilia. De vorm waarin het lichaam meubilair wordt, met de tijd in plaats van het gewicht als risico.
• Meubelstuk. Het Nederlandse woord daarvoor, met de knie als plek waar het misgaat.
• Queening. De variant waarin het bedekken van mond en neus de bedoeling is, met de herkomst van het woord en het meubilair.
• Trampling. Gewicht op een lichaam via de voet in plaats van via het zitvlak, met dezelfde vraag over ademhaling.
• Smothering. De handeling zelf, met de medische literatuur over waarom je er achteraf niets aan ziet. De smotherbox krijgt géén eigen ingang: dat is geen apart begrip maar de queening stool hierboven, met een sluiting om de nek erbij.
• Orale seks. De categorie waar facesitting onder valt, met de Nederlandse cijfers.