Smothering

Wat is smothering?

Smothering is het afsluiten van mond en neus met een lichaam, een hand of iets zachts zoals een kussen. Het woord is Engels en blijft in het Nederlands onvertaald. Forensisch valt het onder verstikking en niet onder wurging: er wordt niets in de hals dichtgeknepen, alleen de ingang van de luchtweg bedekt.

Hoe smothering er in de praktijk uitziet

Meestal is het kort, zacht en niet dramatisch. Een dij over je gezicht, een hand losjes over je mond, een kussen dat een paar tellen blijft liggen. Er komt weinig kracht aan te pas; wat het doet is dat je even niets kunt. De vorm die je het vaakst tegenkomt is facesitting, en in de variant die queening heet is het bedekken juist het doel.

Bij al die vormen mis je één ding: je kunt niet praten. Een safeword dat je moet uitspreken werkt hier per definitie niet, dus het stopteken is een gebaar of het is er niet.

Waarom smothering geen wurgen is

Twee mechanismen, en het onderscheid is niet academisch.

Bij wurgen wordt de bloedtoevoer naar de hersenen afgeknepen, en dat werkt in seconden. Bij smothering blijft de hals vrij en wordt alleen de lucht tegengehouden, dus de waarschuwingen over de bloedvaten in de hals bij ademcontrole gelden hier niet.

Dat betekent niet dat er tijd te over is. Prinsen en collega’s citeren in Forensic Science International het standaardwerk Forensic Pathology van DiMaio en DiMaio: een vertraagde hartslag kan al na dertig seconden optreden en het hartfilmpje vlakt na ongeveer negentig seconden af, sneller als iemand zich verzet en daardoor veel zuurstof verbruikt.

Datzelfde artikel is eerlijk over de cijfers die je hierover overal tegenkomt. De tijdsduren die op internet circuleren, ontlenen zij aan drie niet-medische boeken en aan wat zij letterlijk “web and dark web sources” noemen. Met andere woorden: de getallen waarop mensen zich baseren, zijn niet onderbouwd, en dat is op zichzelf een reden om hier voorzichtig en professioneel mee om te gaan.

Waarom mensen smothering doen

Om het gewicht en het donker.

Wat vrouwen mij hierover vertellen gaat vrijwel nooit over ademnood. Het gaat over bedekt zijn: warm, zwaar, geen zicht, geen geluid, en iemand die daarboven beslist hoe lang dat duurt. Een heel andere ervaring dan een hand om je keel, ook al staan ze op dezelfde checklist.

• Voor wie eronder ligt valt de buitenwereld in één keer weg, en die opbrengst is er al voordat er iets met je ademhaling gebeurt.
• Voor wie erboven zit is het een oefening in tellen; de verleiding is te wachten op een reactie, en juist die reactie is hier het probleem.
• Voor twee mensen samen is dit vaak het eerste onderwerp waarbij “ik merk het wel aan haar” hardop onvoldoende blijkt.

Smothering geeft je niet minder risico dan de rest van deze hoek, alleen een ander soort.

Waarom je er niets aan ziet

Dat komt uit de medische literatuur, en het is de kern van deze pagina.

De vuistregel die daar geldt is dat smothering weinig of geen letsel achterlaat zolang degene die het ondergaat zich niet verzet. Wat er aan schaafwondjes en puntbloedingen te vinden is, komt van het tegenstribbelen en niet van het smoren zelf, en het is duidelijker bij handen dan bij een kussen.

Draai dat om. De zichtbare sporen van smothering komen van het verzet. In een scène is verzet nu juist wat vooraf is weggeregeld: je ligt stil omdat dat de afspraak is. De omstandigheid die in de literatuur bepaalt dat er niets te zien valt, is hier met opzet gemaakt.

Prinsen en collega’s noemen smothering met een zacht voorwerp dan ook in één adem de meest gebruikte en de moeilijkst vast te stellen vorm. Voor een scène betekent dat maar één ding: je kunt achteraf niet aan iemand aflezen hoe ver het is gegaan, en je kunt er tijdens ook niet op varen. Dat is precies waarom dit een zorgvuldige, ervaren aanpak vraagt.

Hoe hard is hard

Minder hard dan je denkt, en dat is geen geruststelling.

Op Lowlands in 2016 lieten Prinsen en collega’s 181 festivalbezoekers een pop met een kussen smoren, met een krachtmeter onder het hoofd. De drempel was 150 newton, ongeveer vijftien kilo. Die waarde kwam uit één voorproef op één gezonde man van 1,74 meter en 70 kilo, die een metalen staaf liet zakken zodra hij geen adem meer kreeg; de onderzoekers noemen hem zelf tamelijk willekeurig en anders bij ouderen en kinderen.

Wie meer had gedronken drukte harder, net als wie drugs had gebruikt en wie langer was. Het werkte bovendien het best met beide handen op het hoofd en het zwaartepunt er recht boven: precies de houding waarin je niet meer voelt hoeveel je doet.

Alcohol staat dus aan twee kanten van dit onderwerp. Het maakt degene bovenop harder en degene eronder trager, en juist mensen die door drank of medicijnen traag zijn geworden gelden in deze literatuur als de typische slachtoffers.

Wat mij hierin opvalt

Ik ben Victor, gigolo, ruim vijfentwintig jaar in BDSM en opgeleid als psychotherapeut. Adembeperking staat op mijn ja-lijst; smothering is daarbinnen het onderdeel waar ik het strengst in ben.

Vrouwen die dit willen beginnen bijna altijd over het gevoel van bedekt zijn en nooit over ademnood. Dat is bruikbaar, want dat gevoel krijg je al bij een houding die de neus vrijlaat. En het gaat mis op tijd, niet op kracht: iemand raakt de tel kwijt en vindt achteraf dat het “een paar seconden” was.

Daarom tel ik hardop. Niet romantisch, wel controleerbaar, en je hoort meteen hoe lang het echt duurt.

Wat je zelf kunt doen

• Spreek een stopteken af dat zonder stem werkt en oefen het als er nog niets aan de hand is: twee keer tikken, of een voorwerp laten vallen zoals de proefpersoon met zijn metalen staaf.
• Laat de neus vrij als je het licht wilt houden. Het gevoel van bedekt zijn heb je ook zonder dat de luchtweg dichtgaat.
• Tel hardop, en spreek vooraf af tot hoe ver je telt. Niemand schat achteraf goed hoe lang iets duurde.
• Drink niet als smothering op het programma staat. Wie gedronken heeft drukt harder zonder het te merken, en komt zelf ook trager overeind.
• Reken er niet op dat je het ziet. Puntbloedingen en schaafwondjes horen bij verzet, en verzet is precies wat er in een scène niet is.

Meer lezen over smothering

Op deze site staat de brede uitleg bij ademcontrole, met de prevalentiecijfers en de twee mechanismen naast elkaar. Facesitting behandelt de houding waarin smothering het vaakst voorkomt, en de verborgen gevaren van breath en choke play gaat over wat er in de praktijk misgaat. Daarbuiten: het onderzoek van Prinsen en collega’s staat onder een CC BY-licentie online en is verrassend leesbaar.

Waar dit op deze site past

Smothering doe ik, binnen wat we vooraf afspreken en met een teken dat zonder stem werkt. Hoe zo’n avond wordt opgebouwd en wat we van tevoren vastleggen, staat op de pagina over de BDSM-date.

Bronnen

• Lethal smothering with a pillow. How 181 music festival visitors tried to kill a dummy. Prinsen, van Dijke, Horeman-Franse, van de Berg & Loeve, Forensic Science International 316, artikel 110521, november 2020 (DOI 10.1016/j.forsciint.2020.110521, PMID 33120318; auteursnamen, tijdschrift, jaargang en artikelnummer getoetst tegen Crossref). Open access onder CC BY, volledige tekst gelezen. Levert de omschrijving van smothering als verstikking door afsluiting van de luchtweg; de vaststelling dat smothering met een zacht voorwerp zowel de meest gebruikte als de moeilijkst vast te stellen vorm is, met sporen die doorgaans subtiel zijn; het experiment op Lowlands in Biddinghuizen in 2016 met 181 deelnemers en een vaste impuls van 45 seconden maal 150 newton; de herkomst van die drempel uit één voorproef op één gezonde man van 1,74 meter en 70 kilo die een metalen staaf liet zakken zodra hij geen adem kreeg, met de eigen kanttekening van de auteurs dat de drempel “rather arbitrary” is en anders kan liggen bij ouderen, kinderen en mensen met astma of allergie; de bevinding dat hogere alcoholconsumptie, druggebruik en lichaamslengte samengingen met meer kracht, en dat beide handen op het hoofd met het zwaartepunt erboven het effectiefst was. Uit hun verwijzing naar DiMaio & DiMaio, Forensic Pathology (CRC Press, 2001), komen de bradycardie na dertig seconden en het afvlakkende hartfilmpje na ongeveer negentig seconden. Uit dezelfde tekst komt ook de vaststelling dat de tijden die hierover circuleren steunen op drie niet-medische boeken en op “web and dark web sources”.

Verwante begrippen

Smothering is een vorm van ademcontrole; daar staan de cijfers over hoe vaak adembeperking voorkomt en wat zuurstoftekort met hersenweefsel doet.

• Ademcontrole. De overkoepelende praktijk, met de twee mechanismen naast elkaar.
• Facesitting. De houding waarin smothering het vaakst voorkomt, met de meubels die erbij horen.
• Queening. De variant waarin het bedekken zelf de bedoeling is.
• Ademreductie. Knijpen op de ademhaling zonder afsluiten, en waarom gedeeltelijk niet gedoseerd betekent.
• Asfyxiofilie. De klinische naam voor opwinding die uit het zuurstoftekort zelf komt.
• Edgeplay. De hoek waar dit onder valt, met de afspraken die daarbij horen.