Asfyxiofilie

Wat is asfyxiofilie?

Asfyxiofilie (Engels: asphyxiophilia, ook hypoxyphilia) is seksuele opwinding die voortkomt uit zuurstoftekort. Het is het klinische woord voor wat in de scene ademcontrole of breath play heet. Waar de scene het over een spelvorm heeft, gaat de literatuur over een voorkeur, en over de risico’s die eraan gekoppeld zijn.

Wat het woord toevoegt aan “ademcontrole”

Twee woorden voor bijna hetzelfde, met een verschil dat er toe doet. Ademcontrole beschrijft wat er gebeurt: iemand beperkt de ademhaling van een ander. Asfyxiofilie beschrijft waar de opwinding vandaan komt: uit het zuurstoftekort zelf.

Waarom dit om een professionele aanpak vraagt

Dit is geen onderwerp waar je gaandeweg achter komt hoe het werkt. Er is in het verleden met deze praktijk weleens iets misgegaan, en het patroon daarin is telkens hetzelfde: iemand deed het alleen, en er was niets of niemand die op tijd kon ingrijpen.

Daar volgt de hele aanpak uit. Wie hier iets mee wil, doet dat met iemand erbij die weet wat hij doet, spreekt vooraf af wanneer er wordt gestopt, en gebruikt niets wat blijft zitten. Wat er bij mensen gebeurt die het samen en zorgvuldig doen, is een ander vraagstuk, en dat gaat over hersenletsel dat je niet ziet.

Waarom het gevaar niet te voelen is

Het probleem met zuurstoftekort is dat het zichzelf uitwist. Dugan en collega’s beschrijven in The Journal of Emergency Medicine dat anoxisch hersenletsel per minuut 1,9 miljoen neuronen en 14 miljard synapsen kost, en dat de hippocampus er extra gevoelig voor is.

Belangrijker nog is hun bevinding over wat mensen ervan merken: van de patiënten met geheugenverlies wist 49 procent niet meer dat ze buiten bewustzijn waren geweest. Wie op zijn eigen waarneming afgaat, gebruikt dus een meetinstrument dat juist bij deze schade uitvalt.

• Voor wie het alleen doet is er geen enkele veilige uitvoering; precies daar is het in het verleden misgegaan.
• Voor wie het met iemand anders doet verschuift het risico van acuut naar sluipend: hersenschade die niemand als zodanig herkent.
• Voor een stel is de bruikbaarste afspraak dat er gestopt wordt bij twijfel in plaats van bij zekerheid.

Dit is de enige term in deze lijst waarbij “voorzichtig doen” het risico niet wegneemt maar alleen verkleint.

Misverstanden over asfyxiofilie

“Het is een stoornis.” Een voorkeur wordt pas een stoornis als iemand er zelf onder lijdt of als een ander erdoor geschaad wordt. Het woord asfyxiofilie beschrijft de voorkeur, niet automatisch een diagnose.

“Het is hetzelfde als een hand op de keel.” Nee. Een hand zonder druk is machtsuitwisseling. Asfyxiofilie gaat per definitie over het zuurstoftekort zelf, en dat is een andere categorie.

“Je hoort er zelden iets over, dus het valt wel mee.” Wat er naar buiten komt gaat vrijwel altijd over mensen die het alleen deden. Over hersenschade bij mensen die het samen doen, hoor je niets, en dat is nu juist het risico dat blijft liggen.

Wat ik er zelf van zie

Breath en choke play doe ik al vijfentwintig jaar, en juist daardoor ben ik er strenger in geworden in plaats van losser.

De lichte en de zware variant lopen bij veel mensen door elkaar: iemand vond een hand op haar keel spannend en vraagt om hetzelfde maar harder, zonder te weten dat “harder” hier een andere categorie is en geen hogere stand. En wat ik van vrouwen hoor en nergens lees: de aantrekkingskracht zit bijna altijd in de hand, niet in het zuurstoftekort.

Wat je zelf kunt doen

• Doe dit nooit alleen. Wat hier ooit is misgegaan, gebeurde in situaties zonder iemand die kon ingrijpen.
• Gebruik nooit iets dat blijft zitten, ook niet los: geen touw, riem, band of kledingstuk om de hals.
• Spreek een stopsignaal af dat zonder stem werkt, bijvoorbeeld twee keer tikken.
• Ga naar een arts na bewustzijnsverlies of een gat in het geheugen, ook als iemand zegt dat het meeviel.
• Praat de volgende dag na. Wat iemand zich niet herinnert, is de informatie die telt.

Meer lezen over asfyxiofilie

Op deze site staat ademcontrole uitgebreider uitgewerkt, met de prevalentiecijfers en het onderscheid tussen de twee mechanismen, en gaat het artikel over de verborgen gevaren van choke play over wat er in de praktijk misgaat.

Buiten deze site is het artikel van Dugan en collega’s vrij te lezen en het beste startpunt om te begrijpen waarom zuurstoftekort zo makkelijk over het hoofd wordt gezien.

Bronnen

• Anoxic Brain Injury: A Subtle and Often Overlooked Finding in Non-Fatal Intimate Partner Strangulation. Dugan, Patch, Hoang & Anderson, The Journal of Emergency Medicine, 2024. Levert het tempo waarin zuurstoftekort hersenweefsel kost en de bevinding dat 49 procent van de patiënten met geheugenverlies zich het bewustzijnsverlies niet herinnerde.

Verwante begrippen

• Ademcontrole. Het scenewoord voor dezelfde handeling, met de cijfers over hoe vaak het voorkomt en hoe het werkt.
• Smothering. De vorm waarbij het bedekken van mond en neus de opwinding draagt, en niet het zuurstoftekort zelf.
• Ademreductie, autobondage, edgeplay en chokeplay zijn de andere naaste buren.