Medical play zonder witte jas: het onderzoek is de scène
De meest gespeelde vorm van medical play gebruikt geen enkel instrument. Wat er dan gebeurt, waarom stilliggen werkt, en waar de wet begint.
Begrippenlijst
Enthousiaste toestemming
Toestemming als een gewild ja waar je op kunt bouwen, niet als de stilte waarin een nee ontbreekt.
Wat is enthousiaste toestemming?
Enthousiaste toestemming (Engels: enthusiastic consent) is toestemming die een actief, vrij gegeven ja is, en niet het simpele uitblijven van een nee. Het draait om een duidelijk, gewild ja, met woorden of met lichaamstaal die geen twijfel laat. Zwijgen, bevriezen of niet tegenstribbelen telt hier niet als toestemming.
| Engelse term | enthusiastic consent, nauw verwant aan affirmative consent en aan het idee “yes means yes” |
| Categorie | een vorm van consent, de bredere afspraak over toestemming |
| Kern | een actief, gewild ja, niet het ontbreken van een nee |
| Ezelsbruggetje | FRIES: freely given, reversible, informed, enthusiastic, specific |
| Niet te verwarren met | meegaan omdat nee zeggen lastig voelt; dat is geen enthousiaste toestemming maar een gemis eraan |
| Geldt voor | elk seksueel of intiem contact, elke keer opnieuw |
Hoe enthousiaste toestemming er in de praktijk uitziet
Enthousiaste toestemming herken je aan een ja die je niet hoeft te ontcijferen. De ander wil het, laat dat merken, en jij hoeft niet te raden. De Universiteit van Sydney zegt het zo: waar toestemming draait om “ja” zeggen, draait enthousiaste toestemming om het enthousiasme in dat ja.
Een gewone situatie: je overweegt een eerste date met een gigolo en je twijfelt of je verder wilt dan praten. Bij enthousiaste toestemming spreken we dat vooraf uit. Ik vraag wat je wel wilt en wat zeker niet, jij zegt het, en pas als er een echt ja ligt gaat er iets gebeuren. Loopt dat ja halverwege leeg, dan stopt het, zonder dat je dat hoeft uit te leggen.
Waar het misgaat, is bij de stilte. Dezelfde bron noemt het rijtje op waar geen toestemming uit te lezen valt: zwijgen, bevriezen, wegkijken, of het gewoon laten gebeuren zonder dat er verzet komt. Precies daar zet enthousiaste toestemming een streep. Geen tegenstribbelen is niet hetzelfde als een ja.
Waar het FRIES-model vandaan komt
De mechaniek achter enthousiaste toestemming zit in vijf voorwaarden. Volgens Wikipedia bedacht de Amerikaanse voorlichtingsorganisatie Planned Parenthood in augustus 2016 het ezelsbruggetje FRIES om de kern van toestemming samen te vatten. De Universiteit van Californië in Santa Barbara zet de vijf op een rij: freely given, reversible, informed, enthusiastic, specific.
Vertaald: vrij gegeven, dus zonder druk, dwang of drank die de keuze maakt. Herroepbaar, dus je mag je ja op elk moment terugnemen. Geïnformeerd, dus je weet waar je ja over gaat. Enthousiast, dus het is een gewild ja en geen plichtmatig knikje. En specifiek, want ja tegen het een is geen ja tegen het ander. De E is waar deze term zijn naam aan dankt. Zonder die vier andere blijft er van dat enthousiasme weinig over.
Waarom enthousiaste toestemming de moeite waard is
De aantrekkingskracht is rust. Wie weet dat er alleen gebeurt wat allebei echt willen, hoeft niet op zijn hoede te blijven, en juist dan komt er ruimte om iets te voelen.
- Voor jou betekent het dat je ja iets waard is en je nee vanzelfsprekend. Je hoeft niet beleefd mee te bewegen met iets waar je eigenlijk niet achter staat.
- Voor mij is een duidelijk ja het verschil tussen gokken en weten. Ik hoef niet te interpreteren wat je bedoelt, en dat maakt me een betere gezelschapspartner, niet een voorzichtiger.
- Voor ons samen levert het een avond op die lichter voelt dan verwacht, omdat de spanning van “mag dit wel” er niet meer bij hoeft.
Wat enthousiaste toestemming niet doet: het haalt de spontaniteit er niet uit, al is dat de angst die mensen erbij hebben. En het lost geen ongemak op dat dieper zit. Voel je je onder druk gezet door de situatie zelf, dan is een keurig uitgesproken ja nog steeds geen vrije ja.
Misverstanden over enthousiaste toestemming
“Als ze geen nee zegt, is het goed.” Onjuist, en dit is de kern. De Universiteit van Sydney stelt uitdrukkelijk dat stilte, bevriezen of het ontbreken van een nee geen toestemming inhoudt. Een ja moet er zijn. Een uitblijvende nee is niet genoeg.
“Enthousiaste toestemming maakt seks een contract.” Nee. Het gaat om een gewild ja dat ook zonder woorden kan bestaan. Wikipedia omschrijft affirmative consent als instemmen via duidelijke woorden of via lichaamstaal en gebaren. Een blik, een beweging naar je toe, een hand die de mijne pakt: dat kan het net zo goed zijn.
“Eén keer ja is altijd ja.” Ook niet. De R en de S van FRIES zeggen het tegendeel: toestemming is herroepbaar en specifiek. Je mag halverwege stoppen, en ja tegen zoenen is geen ja tegen meer.
Wat ik er zelf van zie
Ik ben Victor, gigolo, ruim vijfentwintig jaar bezig met BDSM en met een achtergrond als psychotherapeut. Toestemming is niet het formulier dat ik afvink voordat het leuk wordt. Het is het leukste deel.
Wat me telkens opvalt: vrouwen die net durven te zeggen wat ze willen, ontspannen binnen een paar minuten zichtbaar. Niet omdat er dan meer mag, maar omdat ze merken dat hun nee ook echt blijft staan. Een ja is pas iets waard als de nee ernaast even zwaar weegt.
En het omgekeerde zie ik ook. Een ja dat te snel komt, te gretig om aardig te zijn, klopt vaak niet. Dan wacht ik liever, en vraag ik nog een keer. Liever een trage ja waar je achter staat dan een vlotte die je later terugneemt in je hoofd.
Meer lezen over enthousiaste toestemming
Op deze site legt consent de bredere afspraak over toestemming uit waar enthousiaste toestemming een vorm van is, gaat informed consent over het geïnformeerd zijn dat de I in FRIES bedoelt, en beschrijft consent violation wat er gebeurt zodra die grens wordt overschreden. Hoe ik toestemming op een date in de praktijk breng, staat op mijn pagina over toestemming.
Buiten deze site geeft het Wikipedia-artikel over seksuele toestemming de herkomst van het FRIES-model en het onderscheid met “no means no”, en legt de Universiteit van Sydney in gewone taal uit waar je enthousiaste toestemming aan herkent.
Bronnen
- Sexual consent. Wikipedia. Levert de omschrijving van affirmative consent (“yes means yes”) en de vaststelling dat Planned Parenthood in augustus 2016 het FRIES-model bedacht om de kern van toestemming samen te vatten.
- What enthusiastic consent actually looks like. University of Sydney, 2022. Levert de omschrijving dat enthousiaste toestemming draait om het enthousiasme van het ja, en dat stilte, bevriezen of het ontbreken van een nee geen toestemming inhoudt.
- Consent. University of California, Santa Barbara, Health & Wellness. Levert de vijf elementen van het FRIES-model voluit: freely given, reversible, informed, enthusiastic, specific.
Verwante begrippen
- Consent. De bredere afspraak over toestemming, waar enthousiaste toestemming de meest gewilde vorm van is.
- Informed consent. Het geïnformeerd zijn dat de I in FRIES bedoelt: weten waar je ja over gaat.
- Consent violation. Wat het wordt zodra een ja ontbreekt of wordt genegeerd.
- Nazorg. De zorg na afloop, waar dezelfde aandacht voor hoe het echt met je gaat centraal staat.
- Affirmative consent en “yes means yes” zijn naaste verwanten van deze term; ze hebben op deze lijst nog geen eigen pagina en staan daarom hier onder consent.
Veelgestelde vragen
Wat mensen nog vragen over enthousiaste toestemming.
Wat is enthousiaste toestemming?
Enthousiaste toestemming is een actief, vrij gegeven ja op seksueel of intiem contact, en niet het uitblijven van een nee. Het gaat om een gewild ja, met woorden of met duidelijke lichaamstaal. Zwijgen of niet tegenstribbelen telt niet als enthousiaste toestemming.
Hoe geef je enthousiaste toestemming?
Enthousiaste toestemming geef je door duidelijk te maken wat je wel en niet wilt, met woorden of met lichaamstaal die geen twijfel laat. Je mag je ja op elk moment terugnemen. Ja tegen het een is bij enthousiaste toestemming geen ja tegen het ander.
Waarom is enthousiaste toestemming belangrijk?
Enthousiaste toestemming is belangrijk omdat het ontbreken van een nee geen ja is, en alleen een gewild ja rust geeft aan allebei. Het maakt jouw nee vanzelfsprekend en jouw ja iets waard. Dat haalt de spanning van “mag dit wel” weg.
Bij wie kun je terecht met vragen over enthousiaste toestemming?
Bij Victor, gigolo met ongeveer vijfentwintig jaar BDSM-ervaring en een achtergrond als psychotherapeut. Hij begint elke afspraak bij een echt ja en de ruimte om te stoppen, en legt je vrijblijvend uit hoe hij dat vooraf met je regelt. Je kunt hem een vraag stellen via het contactformulier of eerst gratis chatten.
Blog
Artikelen over grenzen en toestemming
Deze pagina geeft de term. In deze artikelen staat hoe grenzen aangeven en veilig stoppen er in de praktijk uitzien, van het eerste gesprek tot na afloop.
Je eerste keer op een speelfeest: wat je kunt verwachten
Wat er op een speelfeest gebeurt, wie de DM is, hoe de huisregels werken en waarom kijken de normaalste bezigheid van de avond is.
BDSM-fantasie en je partner wil niet: hoe ga je ermee om
Je hebt een BDSM-fantasie en je partner voelt er niets voor. Wat je wel en niet kunt doen, hoe je het gesprek voert, en waarom aandringen averechts werkt.
Als je afspraak met een gigolo niet verloopt zoals gepland
Wat je doet als het niet klikt, als je van gedachten verandert of als er iets misgaat tijdens een afspraak. Wat je rechten zijn en wat het je kost.
Is een gigolo boeken vreemdgaan? Zo zit het echt
Of het vreemdgaan is hangt niet af van de handeling maar van of je partner het weet en wil. Waarom half weten geen toestemming is.
Meer weten
Nog vragen over enthousiaste toestemming?
Ik ben Victor, gigolo. Elke afspraak begint bij een echt ja en de ruimte om op elk moment te stoppen. Wil je weten hoe ik dat vooraf met je regel, stel je vraag vrijblijvend, geen verplichting, ik app je op je gemak terug.