Blackmail play

Wat is blackmail play?

Blackmail play is rollenspel waarin de onderdanige partij “compromitterend” materiaal afstaat, waarmee gehoorzaamheid wordt afgedwongen. Foto’s, een bekentenis, een opname. Het is fantasie: beide partijen weten dat er niets mee gebeurt. Echte chantage is een misdrijf en heeft hier niets mee te maken.

Hoe het werkt

Het aantrekkelijke zit in het gevoel van geen uitweg hebben. Een dreiging waarvan je weet dat hij niet echt is, doet toch iets, precies zoals een achtbaan werkt terwijl je weet dat je vastzit.

Dat maakt blackmail play familie van consensual non-consent: het spel doet alsof toestemming er niet is, terwijl toestemming juist de basis is. De encyclopedische omschrijving van BDSM beschrijft dat mechanisme algemeen: spel wordt zo opgezet dat de instemmende partner zijn toestemming op elk moment kan intrekken, bijvoorbeeld met een vooraf afgesproken stopwoord. Bij blackmail play is dat niet een detail maar de hele constructie.

Waarom mensen het aantrekkelijk vinden

De aantrekkingskracht loopt via het idee van geen keuze meer hebben, en dat is precies wat toestemming zo tegenstrijdig maakt bij deze vorm.

• Voor wie het materiaal afstaat zit de winst in de opluchting: je hoeft niet meer te beslissen of je wilt, want dat is je uit handen genomen. Voor sommige mensen is dat de enige route naar iets waar ze zich anders schuldig over zouden voelen.
• Voor wie het aanneemt ligt de winst in de verantwoordelijkheid die dat met zich meebrengt. Er is iets van iemand anders in jouw handen gelegd, en dat is een positie die vraagt om zorgvuldigheid in plaats van om macht.
• Voor een stel is de opbrengst dat het gesprek erover dwingt tot uitspreken wat er allemaal níet gaat gebeuren.

Dit is de vorm met het grootste verschil tussen hoe het aanvoelt en wat het juridisch is. Wie het spel voortzet buiten de afgesproken context, doet iets strafbaars, ongeacht wat er ooit is afgesproken.

Wat je vooraf afspreekt

Bij deze vorm is de onderhandeling zwaarder dan het spel. Vier dingen horen er in elk geval in.

Wat het materiaal is, en of het echt of verzonnen is. Waar het bewaard wordt en hoelang. Wanneer het vernietigd wordt, met een concreet moment in plaats van “ooit”. En hoe de fantasie stopt: een woord, en wat er daarna gebeurt.

Wat de zorgvuldige van de roekeloze uitvoering scheidt is of dat laatste ook echt geoefend is. Een stopwoord dat nooit is gebruikt, werkt in een spel dat over dwang gaat minder goed dan mensen denken, juist omdat het spel erop draait dat stoppen niet zou kunnen.

Waar het spel ophoudt

Hier hoort een grens die harder is dan bij vrijwel elke andere term in deze lijst. Dunkley en Brotto vatten in Sexual Abuse samen dat het kenmerk dat BDSM onderscheidt van misbruik de aanwezigheid is van wederzijdse geïnformeerde toestemming van alle betrokkenen. Bij een spel dat dwang naspeelt, is dat het enige dat het onderscheid maakt.

Praktisch betekent dat: het materiaal blijft van de persoon zelf, er wordt van tevoren afgesproken wat er mee gebeurt en wanneer het verdwijnt, en de fantasie stopt op het moment dat iemand dat zegt. Zodra iemand werkelijk niet meer terug kan, is het geen spel meer maar een strafbaar feit.

Een praktische vuistregel die dat vertaalt: gebruik liever verzonnen of onschuldig materiaal dan echt materiaal. De fantasie werkt op de dreiging, niet op de inhoud. Wie dat te braaf vindt klinken, mist het punt: bij deze vorm is de kunst juist om iets te laten voelen als onomkeerbaar terwijl het dat aantoonbaar niet is.

Misverstanden over blackmail play

“Als het is afgesproken, mag alles.” Toestemming die vooraf is gegeven, dekt niet wat er later gebeurt. Zodra iemand zegt dat het stopt, stopt het, ook als er ooit iets anders is afgesproken.

“Het materiaal moet echt zijn, anders werkt het niet.” In de praktijk werkt de dreiging en niet de inhoud. Veel mensen die dit doen gebruiken verzonnen of onschuldig materiaal, en merken geen verschil in de beleving.

“Dit is een grijs gebied.” Juist niet. Het verschil tussen dit spel en een misdrijf is precies aan te wijzen: of er wederzijdse, intrekbare toestemming is. Grijs is het alleen voor wie die afspraak niet heeft gemaakt.

Bronnen

• The Role of Consent in the Context of BDSM. Dunkley & Brotto, Sexual Abuse 32(6), 657–678, 2020. Levert het onderscheid tussen BDSM en misbruik via wederzijdse geïnformeerde toestemming van alle betrokkenen.
• BDSM. Wikipedia. Levert de vaststelling dat BDSM-spel doorgaans zo is opgezet dat de instemmende partner zijn toestemming op elk moment kan intrekken.

Verwante begrippen

• Ontvoeringsscène. Het andere scenario waarin het nagespeelde misdrijf ook echt in het wetboek staat.

• BDSM. De paraplu, met de rol die toestemming daarin speelt.

• 3V’s. Het kader dat precies deze vraag adresseert: veilig, verstandig en vrijwillig.

• Outing. Waar blackmail play mee speelt en wat het nooit mag worden: bekendmaking zonder toestemming.

• Rollenspel. De paraplu waar chantagespel een scenario binnen is.

• Vernedering. De naaste buur, en de plek waar staat wanneer dit soort spel geen spel meer is.

• CNC. De afspraak waarin verzet vooraf is toegestaan, en het kader waar blackmail play meestal onder valt.