Vixen

Wat is een vixen?

Een vixen (Nederlands: geen eigen woord) is de vrouw die met instemming van haar partner seks heeft met andere mannen, in een afspraak waar geen vernedering bij zit. Het woordenboek omschrijft haar als een echtgenote die met toestemming van haar man met anderen naar bed gaat. Haar partner heet stag.

Waar het woord vixen vandaan komt

Van de vos, en via een belediging. Etymonline herleidt het tot het Oudengelse fyxen, de vrouwelijke vorm van fox, en noemt het de enige Engelse overlevende van het Germaanse vrouwelijke achtervoegsel -en. Vanaf de jaren 1570 stond het voor een kwaadaardige of ruziezoekende vrouw, en pas veel later, met foxy vanaf 1895 en fox vanaf de jaren veertig, kantelde de vos naar aantrekkelijk.

Dat is precies de bocht waar deze rolnaam op leunt. Een woord dat vierhonderd jaar als scheldwoord dienstdeed, wordt hier door de vrouw zelf gekozen. En het is de enige rolnaam in dit hoekje die niets over haar burgerlijke staat zegt: hotwife en cuckoldress dragen allebei een echtgenoot in zich, vixen niet.

In het Nederlands bestaat het woord niet. Het krantenarchief van de Koninklijke Bibliotheek levert 2.395 treffers op, maar dat zijn schepen die Vixen heten in de scheepvaartberichten van de negentiende eeuw, en tussen 1974 en 1976 de bioscoopadvertenties voor de film Vixen! van Russ Meyer.

Waarom vrouwen liever vixen zeggen

Omdat de naam over haar gaat en niet over een huwelijk. Wie hotwife leest, leest een vrouw die aan iemand toebehoort en daarnaast iets doet. Wie vixen leest, leest een dier dat zelf op pad gaat. Voor een deel van de vrouwen die deze afspraak maken is dat verschil de reden om de ene naam te gebruiken en de andere niet.

• Voor de vixen zelf haalt de naam het accent weg bij wiens vrouw ze is en legt het bij wat ze doet.
• Voor haar partner verandert er iets in de toon: bij stag en vixen staan er twee dieren naast elkaar in plaats van een echtgenote en een toeschouwer.

Een ander woord verandert de afspraak alleen niet. Of dit goed uitpakt hangt af van wie er koos, niet van hoe de rol heet, en wat daarover bekend is staat bij hotwife en hotwifing.

Waar dit op deze site past

De vraag die hier het zwaarst weegt is of jij dit zelf wilt, en die verdwijnt makkelijk onder de planning. Wil je weten hoe dat eerste gesprek eruitziet als de derde persoon een professional is, dan staat dat bij cuckolding met een professionele bull. Het woord cuckold hoeft daar van niemand te vallen.

Bronnen

• vixen. Engelstalige Wiktionary. Geeft “a wife who has sex with other men with her husband’s consent” als aparte, als spreektalig gemarkeerde betekenis, naast de drie andere betekenissen van het woord: de wijfjesvos, de kwaadaardige of ruziezoekende vrouw sinds het late zestiende-eeuwse Engels, en de seksueel aantrekkelijke vrouw. Bij deze laatste betekenis staat stag als verwante term genoemd.
• Vixen. Online Etymology Dictionary, Douglas Harper, geraadpleegd 10 augustus 2026. Levert de herleiding tot het Oudengelse fyxen als vrouwelijke vorm van fox, de vaststelling dat dit het enige Engelse woord is waarin het Germaanse vrouwelijke achtervoegsel -en heeft overleefd, de figuurlijke betekenis “ill-tempered woman” vanaf de jaren 1570, en bij het lemma fox de betekenis “sexually attractive woman” vanaf de jaren veertig met foxy al vanaf 1895.
• Krantenarchief van de Koninklijke Bibliotheek (Delpher). Bevraagd via de SRU-dienst op de collectie krantenartikelen, 10 augustus 2026. Levert dat vixen 2.395 artikelen oplevert en dat twee steekproeven daaruit geen enkele treffer in deze betekenis geven: van vóór 1946 zijn het er 1.681, en de zes gelezen records daaruit gaan over schepen met die naam, zoals het Rotterdamsch nieuwsblad van 16 juli 1896 over “het schip Vixen, kapt. Prettyman, met phosphaat van Antwerpen naar Garston bestemd”. Tussen 1974 en 1976 staan er 234, en die gaan over de bioscoopvertoningen van de film Vixen!.

Verwante begrippen

Een vixen is dezelfde vrouw als de hotwife; daar staat wat de rol van haar vraagt en wat het onderzoek erover zegt.

• Stag. Haar partner, en het hert waar de hoorns van de cuckold vandaan komen.
• Hotwife. Precies dezelfde vrouw, met de cijfers, de valkuilen en de vraag wat de rol van haar vraagt.
• Cuckoldress. Haar tegenhanger in de opzet waar kleinmaken juist het punt is.
• Hotwifing. De afspraak eromheen, in vijf stappen en met het onderzoek naar jaloezie.
• Bull. De man met wie zij afspreekt, en waarom zij hem het beste zelf uitzoekt.
• Compersie. Het gevoel dat aan de andere kant van deze afspraak hoort te ontstaan.
• Swingen. De vorm waarmee deze rol het vaakst wordt verward, en waarin allebei de partners meegaan.