Begrippenlijst
Sissy
Een woord dat begon als koosnaam voor je zusje en onderweg een scheldwoord werd.
Wat is een sissy?
Sissy is in het Engels een scheldwoord voor een jongen of man die als niet-mannelijk wordt gezien. In BDSM is het de aanduiding voor wie binnen sissificatie de vrouwelijk gemaakte rol op zich neemt, meestal met vernedering als middel. Het woord houdt daarbij zijn angel: dat ís de bedoeling.
| Herkomst | Amerikaans-Engels, verkort uit sis, dat weer uit sister komt |
| Oudste betekenis | zus, 1768 |
| Als scheldwoord | vanaf 1873 voor een verwijfde man |
| Nederlands | geen vertaling in gebruik; de scene zegt sissy |
| Tegenhanger | tomboy, en die twee wegen niet even zwaar |
| In de scene | de rol binnen sissificatie en forced feminization |
Waar het woord vandaan komt
Van een zusje. Etymonline dateert sissy op 1768 in de betekenis “sister”, als uitgerekte spreektaalvorm van sis, dat vanaf 1659 als afkorting van sister voorkomt en in het Amerikaans-Engels vanaf 1859 breed voor meisjes en jonge vrouwen werd gebruikt. In de negentiende eeuw was Sissy ook gewoon een meisjesnaam, kort voor Cecilia of Priscilla.
Dickens gebruikt hem nog zo: in Hard Times heet een van de hoofdstukken “Sissy’s Progress”, naar het personage Cecilia. Pas vanaf 1873 tekent hetzelfde woordenboek de betekenis “verwijfde man” op, met het bijvoeglijk naamwoord vanaf 1891. Ruim honderd jaar lag er tussen de koosnaam en de belediging.
Wat het woord doet
Hij snijdt scherper dan zijn tegenhanger. De encyclopedie beschrijft sissy als het mannelijke spiegelbeeld van tomboy, maar met veel negatievere lading: onderzoek uit 2015 laat zien dat de twee woorden niet even zwaar wegen, want sissy is vrijwel altijd afkeurend en veel harder, terwijl tomboy zelden zorgen oproept. Op schoolpleinen gold het woord als “relentlessly negative”.
Wat het toeschrijft is een lijstje van wat er zou ontbreken: moed, kracht, sportiviteit, coördinatie, testosteron, libido, onaandoenlijkheid. Vanaf eind jaren tachtig begonnen sommige mannen het woord voor zichzelf terug te nemen, en dat is de beweging waar het scenegebruik op meelift.
Waarom de scene het woord houdt
Omdat een neutraal woord hier niet zou werken. In sissificatie is het benoemen zelf het instrument: dezelfde encyclopedie noteert dat de vrouwelijk gemaakte partij sissy wordt genoemd “as a form of erotic humiliation”. Een vriendelijker woord zou de scène leeghalen.
Daar zit meteen de reden om er zorgvuldig mee om te gaan. Een woord dat binnen een afgesproken scène opwindend is, is buiten die scène gewoon een belediging. Voor de persoon zelf en voor iedereen die het per ongeluk opvangt. Dat onderscheid maak je niet met een woordenboek maar met een afspraak: wie het woord mag gebruiken, waar, en wanneer het weer uit staat.
Waar dit op deze site past
Deze rol bied ik niet aan; ik sta aan de gevende kant en hier is de man degene die het ondergaat. Wel komt het woord langs in gesprekken, meestal met de vraag hoe je zoiets bespreekbaar maakt zonder dat het meteen groot wordt. Zulke gesprekken horen bij de BDSM-date.
Bronnen
- sissy. Online Etymology Dictionary, Douglas Harper. Levert de datering 1768 voor de betekenis “sister” als uitgerekte spreektaalvorm van sis, de datering 1873 voor “effeminate man” en 1891 voor het bijvoeglijk naamwoord in die betekenis, het gebruik als meisjesnaam in de negentiende eeuw als verkorting van Cecilia of Priscilla, en via het lemma sis de datering 1659 voor die afkorting van sister en 1859 voor het algemene Amerikaans-Engelse gebruik voor meisjes en jonge vrouwen.
- Sissy. Wikipedia. Levert de omschrijving als pejoratief voor een jongen of man die geen mannelijke eigenschappen toont, de opsomming van wat het woord ontkent (moed, kracht, atletiek, coördinatie, testosteron, libido, stoïcisme), de verhouding tot tomboy met de vaststelling uit Compton en Knox’ bijdrage aan The International Encyclopedia of Human Sexuality (2015) dat de twee woorden asymmetrisch zijn in hun stigmatiserende kracht, de kwalificatie “relentlessly negative” voor het gebruik op school uit Thornes Gender Play (1993), het terugnemen van het woord door sommige mannen vanaf eind jaren tachtig (Pronger, 1990), het gebruik als koosnaam voor Cecilia met het hoofdstuk “Sissy’s Progress” uit Dickens’ Hard Times, en de vaststelling dat de vrouwelijk gemaakte partij binnen forced feminization sissy wordt genoemd “as a form of erotic humiliation”.
Verwante begrippen
- Sissificatie. Het proces waar deze rol in bestaat, met de opbouw en de literatuur.
- Forced feminization. Dezelfde praktijk onder haar Engelse naam, met de vraag wat “forced” er doet.
- Degradatie. Waarom afwaarderen kan opwinden, en waar dat omslaat in schade.
- Humiliation. De bredere praktijk van vernedering als prikkel.
- Scene name. De andere manier waarop mensen zich in de scene een naam geven.
- Dollification. Een rol die ook om omvormen draait, maar dan naar pop in plaats van naar vrouw.
- D/s. De verhouding waarbinnen zo’n rol betekenis krijgt.
Veelgestelde vragen
Wat mensen nog vragen over sissy.
Wat is een sissy?
In het Engels is sissy een scheldwoord voor een jongen of man die als niet-mannelijk wordt gezien. In BDSM duidt het de rol aan van wie binnen sissificatie vrouwelijk wordt gemaakt, meestal met vernedering als middel. Het woord blijft daarbij expres een scheldwoord: dat is precies waar de scène op draait.
Waar komt het woord sissy vandaan?
Van sister. Etymonline dateert sissy op 1768 als spreektaalvorm van sis, de afkorting van sister die vanaf 1659 is opgetekend. In de negentiende eeuw was Sissy ook een gewone meisjesnaam, kort voor Cecilia. Pas vanaf 1873 tekent hetzelfde woordenboek de betekenis “verwijfde man” op, ruim honderd jaar na de koosnaam.
Bij wie kun je terecht met vragen over sissy?
Bij Victor, gigolo met vijfentwintig jaar ervaring in BDSM en een achtergrond als psychotherapeut. Deze rol biedt hij zelf niet aan, hij staat aan de gevende kant, maar over de vraag hoe je zo’n wens van je partner bespreekt, valt goed te praten. Je kunt hem vrijblijvend een bericht sturen of eerst gratis chatten.
Meer weten
Nog vragen over sissy?
Ik ben Victor. Als je partner hiermee is gekomen en je weet niet goed wat je ermee moet, ben je niet de eerste die dat vraagt. Wil je er rustig over praten? Stuur me een bericht. Geen verplichting, ik app je op je gemak terug.