Naar hoofdinhoud
Close-up van een opengeslagen boek met een potlood tussen de bladzijden, in zwart-wit

Begrippenlijst

Flashback

Geen herinnering die je ophaalt, maar een verleden dat zich als heden opdringt.

Wat is een flashback?

Een flashback (ook in het Nederlands zo genoemd) is een plotseling, meestal heftig herbeleven van een vervelende of ingrijpende gebeurtenis, alsof die op dit moment opnieuw plaatsvindt. Een flashback komt onvrijwillig, wordt vaak uitgelokt door een prikkel die aan het voorval doet denken, en hoort bij trauma en posttraumatische stress.

Engelse termIdentiek: flashback is een Engels leenwoord dat onvertaald in het Nederlands wordt gebruikt
Wat het ishet onvrijwillig herbeleven van een nare gebeurtenis alsof die nu gebeurt
Hoort bijtrauma en stress; zie vecht-of-vluchtreactie en complex trauma
Uitgelokt dooreen trigger: een geur, geluid of beeld dat aan het voorval doet denken
Niet te verwarren meteen gewone herinnering, die je als verleden ervaart en niet als nu
Waar je terechtkuntje huisarts, en Thuisarts.nl

Hoe een flashback werkt

Een flashback is een traumaherinnering die zich afspeelt met een gevoel van nu in plaats van toen. Psychiater Chris Brewin beschrijft in European Journal of Psychotraumatology (2015) dat het herbeleven bij posttraumatische stress opvalt door zijn onvrijwillige en oncontroleerbare karakter, de sterke zintuiglijke indrukken, en het gevoel van “nowness”, alsof de gebeurtenis in het heden plaatsvindt. Meestal zet een trigger het in gang: een geur, een geluid, een aanraking die op het oude voorval lijkt.

Flashback of gewone herinnering?

Het verschil zit in dat gevoel van nu. Een gewone herinnering ervaar je als iets van vroeger, je haalt hem op en legt hem weer weg. Een flashback dringt zich op. Volgens de encyclopedie gaat het om een plotseling, meestal krachtig herbeleven van een eerdere ervaring of delen daarvan. Je kiest er niet voor, en je kunt hem niet zomaar afzetten.

Waar je terechtkunt

Een flashback hoort in de spreekkamer, niet op een begrippenlijst. Herken je dit bij jezelf, dan is je huisarts de eerste stap. Thuisarts.nl legt uit dat gesprekken met een psycholoog of psychotherapeut en behandelingen als EMDR helpen om het meegemaakte te verwerken. Ik ben gigolo, geen behandelaar, en niets op deze pagina vervangt dat gesprek. Wat ik wel ken, is hoe een flashback intimiteit kan overvallen, en hoe rust en tempo dan verschil maken.

Bronnen

Verwante begrippen

Een flashback hoort bij de vecht-of-vluchtreactie, de stressreactie die na trauma ontregeld kan raken.

  • Vecht-of-vluchtreactie. De pijler: het alarmsysteem dat een flashback mee in werking zet.
  • Complex trauma. De vorm van trauma waarbij flashbacks een van de kernklachten zijn.
  • Trigger. De prikkel die een flashback in gang zet.
  • Co-regulatie. Hoe de rust van een ander je zenuwstelsel helpt kalmeren nadat een flashback is losgegaan.

Veelgestelde vragen

Wat mensen nog vragen over flashbacks.

  1. Wat is een flashback?

    Een flashback is het onvrijwillig, meestal heftig herbeleven van een nare of ingrijpende gebeurtenis alsof die op dit moment opnieuw gebeurt. Een flashback hoort bij trauma en posttraumatische stress en wordt vaak uitgelokt door een prikkel die aan het voorval doet denken. Je kiest er niet voor en je kunt hem niet zomaar afzetten.

  2. Wat is het verschil tussen een flashback en een gewone herinnering?

    Een gewone herinnering ervaar je als iets van vroeger, terwijl een flashback aanvoelt alsof het nú gebeurt. Bij een flashback komen sterke zintuiglijke indrukken mee en overvalt het je onvrijwillig, in plaats van dat je het rustig ophaalt. Dat gevoel van nu is precies wat een flashback onderscheidt van gewoon terugdenken.

  3. Bij wie kun je terecht met vragen over flashbacks?

    Voor een flashback zelf is je huisarts de eerste stap, want dit hoort in de spreekkamer. Wil je erover praten in het kader van intimiteit, dan kun je terecht bij Victor, gigolo met ongeveer vijfentwintig jaar ervaring in BDSM en een achtergrond als psychotherapeut. Hij is geen behandelaar, maar denkt vrijblijvend met je mee over rust en tempo. Stel je vraag via het contactformulier of eerst gratis chatten.

Blog

Artikelen over trauma en nabijheid

Deze pagina geeft de term. In deze artikelen staat hoe trauma meespeelt in intimiteit, en wat rust en tempo daarin doen.

Meer weten

Nog vragen over flashbacks?

Ik ben Victor, gigolo met een achtergrond als psychotherapeut. Voor een flashback zelf is je huisarts de plek. Wil je weten hoe intimiteit rustig en veilig blijft als trauma meespeelt, stel je vraag vrijblijvend, ik app je op je gemak terug.

WhatsApp