Opnieuw beginnen na een nare ervaring: intimiteit toelaten

Er is iets gebeurd, en sindsdien is aanraking niet meer wat het was. Misschien schrik je van een hand in je nek. Misschien voelt seks als iets wat je doorstaat in plaats van meemaakt. Misschien merk je vooral dat je er niet meer bij bent, alsof je vanaf een meter afstand toekijkt.

Dat is geen aanstellerij en het is geen zwakte. Het is wat een lichaam doet nadat het een keer niet veilig was.

Eerst het belangrijkste

Wat hieronder staat gaat over kleine stappen en over wat helpt. Het is geen behandeling en het vervangt er ook geen. Speelt er een echt trauma, of merk je dat het diep zit, dan is professionele hulp de goede stap. Denk aan herbelevingen, paniek, dissociatie, of een leven dat eromheen is gaan draaien. Je huisarts, een psycholoog, een seksuoloog of Slachtofferhulp kunnen je daarbij verder helpen.

Ik ben psychotherapeut van beroep en dat merk je aan hoe ik werk, maar ik genees geen misbruik en ik behandel geen trauma. Als ik denk dat er iets speelt waarvoor je beter iemand anders kunt spreken, zeg ik dat.

Waarom praten alleen vaak niet genoeg is

Veel vrouwen die hiermee zitten, hebben er al over gepraat. Soms jaren. Ze begrijpen precies wat er is gebeurd en waarom hun lijf reageert zoals het reageert, en het verandert niets.

Dat komt doordat het geen kennisprobleem is. Je hoofd weet allang dat je nu veilig bent; je lichaam gelooft het nog niet. En een lichaam overtuig je niet met argumenten maar met ervaringen: nieuwe ervaringen die anders aflopen dan de oude.

Daar zit ook meteen de valkuil: je kunt die ervaringen niet forceren. Wie zichzelf dwingt om er maar overheen te stappen, levert het lichaam precies het bewijs dat het al had.

Wat wel helpt

Klein beginnen, en klein mag echt klein zijn. Naast elkaar zitten. Een hand op je rug die daar gewoon blijft liggen. Voor sommige vrouwen is een half uur samen op een bank de eerste stap, en dat is geen mislukte afspraak maar precies de goede.

Vooraf weten wat er gebeurt. Verrassing is prettig als je je veilig voelt en het tegenovergestelde als dat niet zo is. Ik vertel wat ik ga doen voordat ik het doe, en ik check onderweg. Dat klinkt onromantisch tot je merkt hoeveel spanning het wegneemt.

Weten hoe je stopt. Eén woord, en alles houdt op, zonder uitleg en zonder ongemakkelijk gesprek erna. Alleen al weten dat die uitgang er is, maakt dat je hem meestal niet nodig hebt.

Geen doel. Er hoeft niets te gebeuren en er hoeft niets te lukken. Er is ook niets af te maken. Zodra er een resultaat in het spel komt, gaat het over presteren, en presteren is precies waar dit niet over gaat.

Wat averechts werkt

Doorzetten omdat het nu eenmaal geboekt is, of omdat de ander moeite heeft gedaan. Dat is de oude reflex, en die versterk je ermee.

Jezelf een termijn opleggen. “Ik moet er dit jaar overheen zijn” doet niets behalve druk toevoegen aan iets dat juist minder druk nodig heeft.

Alcohol om de rem eraf te halen. Dat werkt op de avond zelf en het maakt de dag erna zwaarder, omdat je lichaam iets heeft meegemaakt waar je niet echt bij was.

Waarom sommige vrouwen hiervoor bij een professional uitkomen

Niet omdat het beter is dan met iemand van wie je houdt. Wel omdat er drie dingen wegvallen die het thuis ingewikkeld maken.

Er is geen tweede persoon die ook iets wil. De hele avond gaat één kant op, en dat scheelt de helft van de spanning.

Er is geen geschiedenis. Geen partner die zich zorgen maakt, geen blik die je moet interpreteren, geen gesprek de dag erna over hoe het ging.

En er is geen toekomst. Als de afspraak voorbij is, is hij voorbij. Voor wie moeite heeft met loslaten na aanraking, is dat soms juist de reden dat het kan.

Hoe het praktisch loopt

We appen of bellen eerst, en dan zeg je wat je zeker níet wilt. Dat is nuttiger dan een verlanglijstje en meestal ook makkelijker op te schrijven. Wil je het niet uitspreken, stuur het dan; ik kom er in het gesprek niet op terug als je dat liever niet hebt.

Een eerste afspraak duurt minimaal twee uur en bij dit soort vragen plan ik liever langer, juist zodat het eerste uur op mag gaan aan wennen. Er is geen programma.

Achteraf loopt de nazorg door in de dagen erna, want de reactie komt vaak pas als je alleen bent.

Meer over hoe ik dit begeleid staat bij Ontmaagding en eerste keren. En wil je eerst gewoon een vraag stellen: dat kost niets en verplicht je tot niets.

En heb geduld met de volgorde. Bijna niemand gaat van niets naar alles; wat er gebeurt is dat er een keer iets goed afloopt, en dan nog een keer, en dat je lichaam op een gegeven moment iets nieuws heeft om op terug te vallen. Dat kost tijd en het gaat met terugval. Dat is geen mislukking maar hoe het werkt.