Begrippenlijst
Oxytocine
Het komt vrij bij aanraking en bij een orgasme. De bijnaam knuffelhormoon klopt maar half.
Wat is oxytocine?
Oxytocine (Engels: oxytocin) is een hormoon en neuropeptide dat je hersenen aanmaken en dat vrijkomt bij aanraking, seks, een orgasme, de bevalling en borstvoeding. Het speelt een rol bij binding en ontspanning. De bijnaam “knuffelhormoon” vat dat aardig samen, maar simplificeert wat het bewijs werkelijk laat zien.
| Engelse term | oxytocin |
| Ook bekend als | het knuffelhormoon, een versimpelde bijnaam |
| Categorie | een hormoon dat meespeelt in de seksuele responscyclus |
| Waar het vandaan komt | aangemaakt in de hypothalamus, afgegeven via de hypofyse |
| Komt vrij bij | aanraking, seks en orgasme, de bevalling en borstvoeding |
| Belangrijke nuance | de “vertrouwenshormoon”-claim is wetenschappelijk zwak onderbouwd |
Wat oxytocine bewezen doet
Een deel van het verhaal staat stevig. Oxytocine wordt aangemaakt in de hypothalamus en via de hypofyse afgegeven, en het zet onder meer de weeën en de toeschietreflex bij borstvoeding in gang. Bij seks speelt het ook mee: Marie Carmichael en collega’s maten al in 1987 dat het oxytocinegehalte in het bloed tijdens de menselijke seksuele respons stijgt, met een piek rond het orgasme. Dat maakt oxytocine een van de stoffen die de ontspanning en het gevoel van verbondenheid ná seks kleuren, naast bijvoorbeeld endorfine.
Waarom je de folklore met een korrel zout neemt
De populaire versie schiet door. Oxytocine wordt vaak “het liefdes-” of “vertrouwenshormoon” genoemd, alsof een spray je verliefd of goedgeloviger maakt. Zo simpel is het niet. Gideon Nave, Colin Camerer en Michael McCullough concludeerden na een kritische review dat het bewijs dat oxytocine bij mensen het vertrouwen verhoogt, zwak en weinig robuust is. Wat overblijft is nuchterder: oxytocine hoort bij aanraking, seks en zorg, maar het is geen knop voor liefde of vertrouwen. Wie meer wil weten over de fysiologie, kan bij de huisarts of betrouwbare medische bronnen terecht; deze pagina legt een begrip uit en is geen medisch advies.
Waar dit op deze site past
Dat aanraking en nabijheid iets in je losmaken, is geen verkooppraatje maar deels gewoon fysiologie. Ik beloof je geen hormoonkick, wel tijd en aandacht waarin ontspanning de ruimte krijgt. Meer over de behoefte aan aanraking staat bij huidhonger.
Bronnen
- Plasma Oxytocin Increases in the Human Sexual Response. Marie S. Carmichael, Richard Humbert, Jean Dixen, Glenn Palmisano e.a., The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 64(1), 1987. Levert dat het oxytocinegehalte in het bloed tijdens de menselijke seksuele respons stijgt, met een piek rond het orgasme.
- Does Oxytocin Increase Trust in Humans? A Critical Review of Research. Gideon Nave, Colin Camerer & Michael McCullough, Perspectives on Psychological Science, 10(6), 772–789, 2015. Levert dat het bewijs dat oxytocine bij mensen het vertrouwen verhoogt zwak en weinig robuust is.
- Oxytocin. Encyclopedische ingang. Levert dat oxytocine in de hypothalamus wordt aangemaakt en via de hypofyse wordt afgegeven, en meespeelt bij de bevalling, borstvoeding en sociale binding.
Verwante begrippen
Oxytocine is een van de stoffen die bij seks en aanraking meespelen. De begrippen hieronder liggen ernaast.
- Seksuele responscyclus. Het model van de fasen waarin oxytocine rond het orgasme piekt.
- Endorfine. Een andere lichaamseigen stof die de ontspanning na seks kleurt.
- Adrenaline. Het hormoon van de spanning en opwinding, tegenpool van de rust van oxytocine.
- Huidhonger. De behoefte aan aanraking, waarbij oxytocine een rol speelt.
- Libido. De zin in seks, waar het hormoonverhaal omheen ligt.
Veelgestelde vragen
Vragen over deze term
Wat is oxytocine?
Oxytocine is een hormoon en neuropeptide dat je hersenen aanmaken en dat vrijkomt bij aanraking, seks, een orgasme, de bevalling en borstvoeding. Het speelt een rol bij binding en ontspanning. De bijnaam knuffelhormoon vat dat samen, maar simplificeert het.
Is oxytocine echt het knuffel- of liefdeshormoon?
Maar half. Oxytocine komt aantoonbaar vrij bij aanraking, seks en een orgasme, en speelt mee bij de bevalling en borstvoeding. Maar de populaire claim dat het je vertrouwen verhoogt, is volgens een kritische review van Nave en collega’s zwak onderbouwd. Het is geen knop voor liefde of vertrouwen.
Bij wie kun je terecht met vragen over oxytocine?
Voor de medische kant van hormonen zijn je huisarts en betrouwbare medische bronnen het juiste adres. Zelf ben ik Victor, gigolo en psychotherapeut van achtergrond, geen arts. Over hoe aanraking en nabijheid ontspanning geven, denk ik vrijblijvend mee, via het contactformulier of eerst gratis chatten.
Meer weten
Nog vragen over oxytocine?
Ik ben Victor. Ik beloof geen hormoonkick, wel tijd en aandacht waarin ontspanning de ruimte krijgt. Vraag gerust wat je bezighoudt, geen verplichting, ik app je op je gemak terug.