Opwarmen

Wat is opwarmen?

Opwarmen (Engels: warm-up) is de rustige openingsfase van impact play: lichte, ritmische klappen op één plek, meestal met de blote hand, voordat er harder wordt geslagen of een werktuig bij komt. De huid raakt doorbloed en de pijndrempel stijgt mee. Zonder die fase moet je harder slaan voor hetzelfde gevoel.

Hoe opwarmen er in de praktijk uitziet

Als tien minuten die van buitenaf saai lijken en van binnenuit niet.

Neem de gangbaarste vorm, billenkoek over de knie. De eerste klappen zijn nauwelijks klappen: vlakke hand, weinig kracht, ongeveer één tik per seconde, steeds op datzelfde stuk bil ter grootte van twee handpalmen. Na een minuut of twee kleurt de huid roze. Na vijf minuten is die kleur dieper en warmer en verschuift het gevoel van “tik” naar “gloed”. Pas dan komt er kracht bij.

Wat je in die minuten ziet is een gewone huidreactie met een naam. De StatPearls-monografie over dermografisme beschrijft de drietrapsreactie die optreedt zodra je met iets stomps over de huid strijkt: eerst verwijden de haarvaten, dan volgt via een zenuwreflex een bredere rode gloed rondom, en tot slot lekt er vocht in het weefsel. Die reactie is gemiddeld binnen vijf minuten rond en zakt bij een gewone huid binnen tien minuten weer weg.

Vandaar het tempo. Je bouwt iets op dat vanzelf weer wegzakt.

Hoe opwarmen werkt

Er gebeuren twee dingen tegelijk, en alleen het eerste kun je zien.

Het zichtbare deel is doorbloeding: meer bloed in de opperhuid, dus warmte, kleur, en een huid die meegeeft in plaats van te schrikken van elke klap.

Het onzichtbare deel heet gewenning. In de scoping review van van der Miesen en collega’s, die 63 studies naast elkaar legde, is gewenning aan pijn een van de best gedocumenteerde leerprocessen die er zijn: bij herhaalde pijnprikkeling neemt de gerapporteerde pijn af, en op hersenscans zakt de activiteit in de pijnverwerkende gebieden terwijl de prikkel gelijk blijft. Dezelfde tik doet na tien minuten minder dan in de eerste minuut, zonder dat er iets aan de tik veranderd is.

Bij BDSM is dat ook specifiek gemeten. Wuyts en Morrens schrijven in hun systematische review in The Journal of Sexual Medicine dat pijndrempels bij onderdanige deelnemers al hoger liggen dan bij anderen, en dat een BDSM-interactie die drempels verder kan laten stijgen. Opwarmen is het stuk waarin dat gebeurt.

Daar zit het addertje. Je verschuift met opwarmen het meetinstrument, niet de belastbaarheid van het weefsel.

Wat opwarmen oplevert

Ruimte. Wie opwarmt komt op een intensiteit uit waar diezelfde persoon zonder opwarmfase om zou hebben gevraagd te stoppen.

• Voor wie de klappen krijgt verschuift de hele avond naar boven. De scène duurt langer, en de sprong van “dit is leuk” naar “dit is te veel” wordt een helling in plaats van een rand.
• Voor wie slaat is het opwarmen de enige gelegenheid om te lezen wat iemand aankan voordat het ertoe doet. Ademhaling, spierspanning, meebewegen of juist verstijven: dat zie je in minuut drie, niet in minuut vijftien.
• Voor een stel halveert het de kans op de klassieke misser, dat de een uit ongeduld te snel opschaalt en de ander de rest van de avond bezig is dat te verwerken.

Gewenning is geen garantie. De review van van der Miesen benoemt uitdrukkelijk grote individuele verschillen en een sterke invloed van verwachting. Er zijn mensen bij wie herhaalde prikkeling niets zachter maakt. Opwarmen verlengt bij hen de scène, maar verlegt de grens niet.

Hoe mensen opwarmen

Bijna altijd met de hand, op één plek, in oplopend tempo in plaats van oplopende kracht.

Drie vormen kom je tegen. Met de blote hand, de standaard, omdat de klap ook bij de gever aankomt en je zo vanzelf gedoseerd blijft. Met een lichte flogger met veel staarten, waarbij de eerste minuten meer strijken dan slaan zijn. En de variant met kleding aan, waarbij de stof het eerste kwartier verzacht.

Wat de zorgvuldige uitvoering van de slordige scheidt is niet de techniek maar de klok. Slordig opwarmen duurt twee minuten en is ongeduld met een nette naam.

Wat opwarmen niet is

“Opwarmen is voorspel.” Nee. Voorspel bouwt opwinding op, opwarmen bouwt doorbloeding en gewenning op. Ze vallen vaak samen, maar je kunt keurig opgewarmd zijn zonder een spoor van opwinding, en bij een scène met een strafkader is dat ook de bedoeling.

“Opwarmen is tijd die je verliest.” Omgekeerd. Wat je aan het begin niet aan tijd neemt, moet je later in kracht inhalen, en kracht is de knop met de kleinste marge.

“Opwarmen laat de endorfine op gang komen.” Dat is het verhaal dat overal staat, ook in oudere teksten op deze site, en het is niet gemeten. Wuyts en collega’s namen bèta-endorfine wél mee in hun onderzoek onder 35 Vlaamse BDSM-koppels, maar in de uitkomsten komt het niet terug: daar staan cortisol en endocannabinoïden. Zie endorfine voor waarom dat verschil uitmaakt.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo, vijfentwintig jaar bezig met BDSM en opgeleid als psychotherapeut. Opwarmen is het deel van mijn werk waar het vaakst ongeduld op zit, en zelden van mijn kant.

Voordat er een voorwerp bij komt doe ik altijd hetzelfde: tien minuten met de hand. Niet omdat het protocol is, maar omdat ik in die tien minuten leer wat iemand aankan. Er zit meestal een moment in waarop iemand ophoudt met wachten op de volgende klap en begint mee te ademen. Dat is het sein.

Na afloop hoor ik bijna zonder uitzondering hetzelfde, meestal met verbazing: het einde van de avond was harder dan waar ze aan het begin ja tegen zeiden. Geen overrompeling. De opwarmfase die zijn werk deed.

Wat je zelf kunt doen

• Trek er tien minuten voor uit en kijk op de klok, want zonder klok worden het er drie.
• Blijf tijdens het opwarmen op het vlezige deel van de billen en verken nog geen andere plekken.
• Bouw op in tempo, niet in kracht. Meer tikken op hetzelfde niveau brengen iemand verder dan een paar harde klappen erdoorheen.
• Vraag halverwege één keer hoe het voelt, en let daarbij meer op de ademhaling dan op het antwoord.
• Ga niet uit van wat er halverwege mogelijk voelt. De pijndrempel stijgt tijdens een scène; de nieren en het staartbeen doen niet mee met die stijging.
• Warm bij een tweede ronde opnieuw op, ook na een korte pauze, want de huidreactie zakt binnen tien minuten weg.

Meer lezen over opwarmen

Op deze site staat de volgorde waar opwarmen de eerste stap van is bij impact play, en beschrijft het artikel over de kunst van het zwepen hoe een zweepsessie van licht naar zwaar wordt opgebouwd.

Buiten deze site is de scoping review van van der Miesen en collega’s vrij te lezen en het beste overzicht van wat gewenning aan pijn wel en niet doet, en de StatPearls-monografie over dermografisme legt in vier zinnen uit waarom een huid rood en warm wordt van slaan.

Waar dit op deze site past

Wil je impact play proberen zonder zelf te moeten bedenken hoe lang je opwarmt, dan staat op de pagina over de BDSM-date hoe zo’n avond is opgebouwd.

Bronnen

• Habituation to pain: self-report, electroencephalography, and functional magnetic resonance imaging in healthy individuals. A scoping review and future recommendations. Maite M. van der Miesen, Elbert A. Joosten, Amanda L. Kaas, David E. J. Linden, Judith C. Peters & Catherine J. Vossen, PAIN 165(3), 500–522, 2024. Scoping review over 63 studies; levert dat herhaalde pijnprikkeling de gerapporteerde pijn verlaagt en de activiteit in pijnverwerkende hersengebieden zichtbaar doet afnemen, en dat verwachting en individuele verschillen daarbij een grote rol spelen.
• The Biology of BDSM: A Systematic Review. Elise Wuyts & Manuel Morrens, The Journal of Sexual Medicine 19(1), 144–157, 2022. Levert de bevinding dat pijndrempels bij onderdanige deelnemers hoger liggen dan bij anderen en dat een BDSM-interactie die drempels verder kan laten stijgen.
• Dermatographism. Timothy Nobles, Mikel E. Muse & George J. Schmieder, StatPearls, herzien 20 februari 2023. Levert de drietrapsreactie van de huid na strijken of druk (verwijding van de haarvaten, een bredere rode gloed via een zenuwreflex, en vochtlekkage), het gegeven dat die reactie gemiddeld binnen vijf minuten compleet is, en dat een gewone huidreactie binnen tien minuten weer wegzakt.
• Between Pleasure and Pain: A Pilot Study on the Biological Mechanisms Associated With BDSM Interactions in Dominants and Submissives. Wuyts, De Neef, Coppens, Fransen, Schellens, Van Der Pol & Morrens, The Journal of Sexual Medicine 17(4), 784–792, 2020. Vijfendertig Vlaamse BDSM-koppels gemeten tijdens een echte scène; levert dat cortisol, bèta-endorfine en endocannabinoïden alle drie zijn gemeten en dat alleen cortisol en endocannabinoïden in de uitkomsten terugkomen.

Verwante begrippen

• Impact play. De familie waar opwarmen de eerste fase van is.
• Billenkoek. De vorm waarbij vrijwel iedereen leert opwarmen.
• Flogger. Het enige werktuig dat regelmatig al tijdens de opwarmfase wordt gepakt.
• Endorfine. De stof die het opwarmen volgens de overlevering zou verklaren, en wat daar wel en niet van klopt.
• Aftercare. De spiegel van het opwarmen: de afbouw aan het eind van de scène.
• Lijfstraf. Het geval waarin opwarmen soms bewust wordt overgeslagen, en wat dat betekent.
• Grens. Wat er niet meestijgt met de pijndrempel.
• Pijngrens. Het punt dat door het opwarmen verschuift, en hoe je het meet.
• Overknee. De houding waarin dat opwarmen bijna altijd gebeurt.
• Slapper. Het instrument dat in deze fase het vaakst wordt gepakt, omdat het harder klinkt dan het aankomt.
• Spanking. De vorm waarbij deze fase het vaakst wordt overgeslagen.