Open huwelijk

Wat is een open huwelijk?

Open huwelijk (Engels: open marriage) is een huwelijk waarin beide partners afspreken dat seksueel of romantisch contact met anderen is toegestaan. Het is de huwelijksvorm van de bredere open relatie. Opvallend is dat de term uit een boek uit 1972 komt en toen iets veel ruimers betekende dan seks buiten de deur.

Hoe een open huwelijk er in de praktijk uitziet

Neem een echtpaar dat al jaren getrouwd is en merkt dat de trouwbelofte knelt op één punt: seksuele exclusiviteit. In plaats van te scheiden of stiekem te gaan, kiezen ze ervoor om het bespreekbaar te maken en samen regels te bedenken. Wie mag wat, met wie wordt het besproken, en wat blijft van hen samen. Het huwelijk zelf, met alles wat er juridisch en sociaal aan vastzit, blijft staan. Wat verandert is de afspraak over exclusiviteit. Dat maakt een open huwelijk anders dan losse ontrouw: de kern is dat beiden het weten en ermee instemmen.

Waar de term open huwelijk vandaan komt

De naam heeft een duidelijke bron, en die zorgt voor een hardnekkig misverstand. In 1972 verscheen het boek Open Marriage: A New Life Style for Couples van Nena en George O’Neill bij uitgeverij M. Evans. Het ging voor het overgrote deel over het opfrissen van een huwelijk via vertrouwen, gelijkwaardigheid, ruimte voor eigen groei en betere communicatie. Slechts één hoofdstuk, getiteld “Love Without Jealousy”, besteedde twintig bladzijden aan de gedachte dat een open huwelijk óók seks met anderen zou kunnen omvatten. Door optredens van de O’Neills op televisie en in tijdschriften verschoof de betekenis in het publieke bewustzijn, en “open marriage became a synonym for sexually non-monogamous marriage”. Nena O’Neill nam later zelfs afstand van die uitleg. De term die nu vooral aan seks doet denken, was oorspronkelijk dus veel breder bedoeld.

Waarom paren voor een open huwelijk kiezen

De aantrekkingskracht zit in het combineren van twee dingen die op het eerste gezicht botsen: de zekerheid en het gedeelde leven van een huwelijk, en de ruimte om verlangen of nieuwsgierigheid niet weg te hoeven stoppen. Voor de een is dat lucht na jaren van hetzelfde, voor de ander een manier om eerlijk te zijn over wat er tóch al speelde. Wat het een echtpaar kan opleveren is dat een verschil in behoefte niet meer als bedreiging op tafel ligt, maar als iets waarover je afspraken maakt. De eerlijke keerzijde: openheid neemt jaloezie niet vanzelf weg, en zonder duidelijke afspraken en veel praten loopt het vast. Het is geen reparatie voor een huwelijk dat al op omvallen staat, en dat is precies waar het misgaat als paren het als laatste redmiddel inzetten.

Wat een open huwelijk niet is

“Open huwelijk betekende altijd al seks met anderen.” Niet volgens de bron. Het boek van de O’Neills ging grotendeels over groei en communicatie; de seksuele uitleg is er later overheen gegroeid.

“Een open huwelijk is hetzelfde als vreemdgaan.” Het tegendeel. Bij ontrouw ontbreken medeweten en instemming, terwijl een open huwelijk juist op die twee dingen is gebouwd.

“Een open huwelijk eindigt vanzelf in een scheiding.” Dat is een aanname, geen gegeven. Of het werkt hangt af van de afspraken en het gesprek, niet van het label alleen.

Wat ik ervan zie

Vrouwen die getrouwd zijn en mij schrijven, hebben het huwelijk zelf vaak niet ter discussie staan. Ze houden van hun partner en willen daarnaast iets wat thuis niet is. Verrassend vaak verloopt zo’n open afspraak juist rustiger dan mensen verwachten, precies omdat alles is uitgesproken. Ik ben geen relatietherapeut en ga niet over jullie afspraken. Wel merk ik dat het verschil zit in de voorbereiding: wie het samen heeft doordacht, komt heel anders binnen dan wie het stiekem doet.

Meer lezen over het open huwelijk

Binnen deze begrippenlijst legt open relatie de bredere, niet aan een huwelijk gebonden vorm uit, en ethische non-monogamie het hele veld eromheen.

Buiten deze site is het oorspronkelijke boek Open Marriage van Nena en George O’Neill na te lezen via het Internet Archive, en beschrijft de encyclopedische ingang over het boek hoe de betekenis is verschoven.

Waar dit op deze site past

Koppelaar of relatietherapeut ben ik niet. Wat ik doe is een getrouwde vrouw ontmoeten die met instemming van haarzelf, en binnen haar eigen afspraken, ruimte zoekt voor aandacht die thuis ontbreekt. Discretie hoort daar vanzelf bij. Wil je weten hoe zo’n afspraak verloopt, kijk dan bij mijn diensten. Een eerste bericht is vrijblijvend.

Bronnen

• Open Marriage (book). Encyclopedische ingang over Nena en George O’Neill, Open Marriage: A New Life Style for Couples, M. Evans & Company, 1972. Levert dat het boek grotendeels over vertrouwen, communicatie en persoonlijke groei ging, dat hoofdstuk 16 “Love Without Jealousy” twintig bladzijden aan seks met anderen wijdde, en dat “open marriage became a synonym for sexually non-monogamous marriage”.
• Open Marriage: A New Life Style for Couples. Nena O’Neill & George O’Neill, M. Evans & Company, 1972, via het Internet Archive. De oorspronkelijke bron van de term.
• Prevalence of Experiences With Consensual Nonmonogamous Relationships. M. L. Haupert, Amanda N. Gesselman, Amy C. Moors, Helen E. Fisher & Justin R. Garcia, Journal of Sex & Marital Therapy, 43(5), 424–440, 2017. Levert dat ruim een op de vijf Amerikaanse alleenstaanden (21,9 en 21,2 procent in twee steekproeven) ooit een consensueel non-monogame relatie had.

Verwante begrippen

Het open huwelijk is de huwelijksvorm van een breder verschijnsel. De begrippen hieronder zetten het in dat veld.

• Open relatie. Dezelfde afspraak zonder dat er een huwelijk aan vastzit, de overkoepelende vorm.
• Ethische non-monogamie. Het hele veld van meerdere relaties of contacten met ieders instemming.
• Swingen. De recreatieve, vaak als stel beleefde variant, met een eigen scene.
• Polyamorie. Meerdere liefdesrelaties tegelijk, waar een open huwelijk zich meestal op seks richt.
• DADT. De don’t ask, don’t tell-afspraak die sommige open huwelijken hanteren over de details.