Naspel

Wat is naspel?

Naspel (Engels: afterplay) is alles wat je na de seks samen doet: naliggen, praten, strelen, zoenen. Waar het voorspel naar de seks toe werkt, bouwt het naspel de verbinding erna verder op. Het is een handeling en geen gemoedstoestand, en dat onderscheidt naspel van de nagloed waarin het plaatsvindt.

Hoe naspel er in de praktijk uitziet

Naspel begint op het moment dat de seks voorbij is en niemand meteen opstaat. Een typisch beeld: twee mensen die blijven liggen, een arm die blijft hangen, een gesprek dat traag op gang komt over niets in het bijzonder. Precies dat losse napraten blijkt zwaarder te wegen dan het lijkt. In een dagboekstudie onder honderdéén stellen vonden Amy Muise en collega’s dat een langere duur van genegenheid na de seks samenhing met meer seksuele tevredenheid, en via die weg met meer tevredenheid over de relatie. Het gaat dus niet om een grootse afsluiting, maar om de minuten die je erbij neemt.

Waar het idee vandaan komt

Als apart begrip is naspel jong. De psychologen James Halpern en Mark Sherman brachten het in 1979 onder de aandacht met hun boek Afterplay: A Key to Intimacy, waarin ze betoogden dat de tijd na de seks net zo goed bij het vrijen hoort als de rest. Daarvoor ging vrijwel al het schrijven over seks over de opbouw ernaartoe. Het woord afterplay is bewust gevormd als spiegel van foreplay: als het voorspel telt, waarom het naspel dan niet.

Waarom naspel ertoe doet

De aantrekkingskracht van naspel zit in de ontlading: de prestatie is voorbij, er hoeft niets meer, en juist in die openheid komen mensen dichter bij elkaar. Wat het oplevert, is voor beide mensen iets anders. Voor wie zich tijdens de seks kwetsbaar heeft opgesteld, is het naspel de bevestiging dat die overgave veilig was. Voor het stel samen is het de lijm tussen twee vrijpartijen in. Onderzoek onder honderdzeventig mensen door Susan Hughes en Daniel Kruger liet zien dat knuffelen en het uitspreken van liefde ná de seks door beide seksen als belangrijker werden beoordeeld dan ervoor, terwijl vrouwen die bindende handelingen vaker initieerden. Wat naspel niet doet: het repareert geen seks die niet klopte, en het is geen verplicht nummer. Plichtmatig naliggen omdat het hoort, voelt de ander feilloos aan.

Hoe mensen het aanpakken

De meest voorkomende vorm is de simpelste: blijven liggen, huid tegen huid, en het gesprek laten komen. Daaromheen bestaan varianten. Sommigen zoeken de stilte en willen alleen aanraking, anderen willen juist praten en de avond nabespreken. Weer anderen hebben een klein ritueel: samen douchen, iets drinken, nog even samen op de bank. Het verschil tussen zorgvuldig en achteloos naspel zit niet in hoe lang het duurt, maar in of de aandacht er echt is. Een kwartier oprechte aandacht doet meer dan een uur met een half oog op je telefoon.

Naspel is niet nazorg

“Naspel en nazorg zijn hetzelfde.” Ze lijken op elkaar, maar hebben een andere functie. Naspel is de gewone genegenheid na seks. Nazorg is de gerichte opvang na een intense of heftige sessie, vaak bedoeld om een drop op te vangen. Alle nazorg is een vorm van zorg achteraf, maar niet elk naspel is nazorg.

“Naspel is iets voor vrouwen.” Vrouwen initiëren het gemiddeld vaker, maar de behoefte is niet eenzijdig. In het boek van Halpern en Sherman wilden zowel mannen als vrouwen meer naspel dan ze kregen, en het onderzoek van Hughes en Kruger vond de waardering voor knuffelen en liefde uitspreken bij beide seksen.

“Naspel is gewoon een ander woord voor nagloed.” Nagloed is de toestand waarin je verkeert, naspel is wat je doet. Je kunt naliggen (naspel) terwijl je in die rustige gloed zit, maar het een is de handeling en het ander het gevoel.

Wat ik ervan merk

Er is een moment vlak na de seks waarop veel mensen uit elkaar rollen en naar hun telefoon grijpen. Ik ben Victor, gigolo, en ik doe bewust het tegenovergestelde: ik blijf. Vrouwen vertellen me achteraf vaak dat juist dat naliggen en napraten het meest is bijgebleven, meer dan de seks zelf. Het kost weinig, en het is het deel waar mensen thuis het snelst op bezuinigen zonder het door te hebben.

Meer lezen over naspel

• Nagloed legt uit wat er in het lichaam gebeurt terwijl je naspel hebt, en waarom dat gevoel dagen kan nawerken.
• Nazorg beschrijft de zwaardere variant: gerichte zorg na een intense sessie, met de bijbehorende risico’s.
• Het onderzoek van Muise, Giang en Impett is voor wie wil zien hoe de duur van genegenheid na de seks in cijfers samenhangt met tevredenheid.

Waar dit op mijn site past

Als een avond waarin het naspel er net zo toe doet als de rest je aanspreekt, dan past dat bij hoe ik werk. Op de pagina over intiem samenzijn staat hoe zo’n avond zonder haast eruitziet. Twijfel je of het bij jou past, vraag het gerust eerst.

Bronnen

• Post Sex Affectionate Exchanges Promote Sexual and Relationship Satisfaction. Muise, Giang & Impett, Archives of Sexual Behavior 43(7), 1391-1402, 2014. Levert dat een langere duur van genegenheid na de seks samenhangt met hogere seksuele tevredenheid en, via die weg, met hogere relatietevredenheid, in een dagboekstudie onder honderdéén stellen.
• Sex Differences in Post-Coital Behaviors in Long- and Short-Term Mating. Hughes & Kruger, The Journal of Sex Research 48(5), 496-505, 2011. Levert dat knuffelen en het uitspreken van liefde ná de seks door beide seksen belangrijker werden gevonden dan ervoor, en dat vrouwen die bindende handelingen vaker initieerden, onder honderdzeventig deelnemers.
• Afterplay: A Key to Intimacy (boek). James Halpern & Mark Sherman, Stein & Day, 1979. Levert de introductie van het begrip afterplay en het betoog dat de tijd na de seks net zo goed bij het vrijen hoort als de opbouw ernaartoe.

Verwante begrippen

• Nagloed. De toestand na de seks, terwijl naspel is wat je er concreet in doet.
• Nazorg. De gerichte zorg na een intense sessie, zwaarder en doelgerichter dan gewoon naspel.
• Aftercare. Het Engelse woord dat in de scene voor die nazorg wordt gebruikt.
• Drop. De dip die naspel of nazorg helpt op te vangen.
• Seksuele responscyclus. Het fasenmodel waarvan de rust na afloop de laatste fase is.