Mentor

Wat is een mentor?

Een mentor (Engels: identiek) is een ervaren BDSM’er die iemand met minder ervaring op weg helpt met advies en uitleg. Mentoren spelen meestal niet met hun mentee: de begeleiding staat los van het spel. Wat de mentee wil weten, bepaalt waar het gesprek over gaat.

Waar het woord mentor vandaan komt

Uit de Odyssee, via een Franse roman uit 1699.

Het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands voert mentor terug op het Franse mentor uit 1749, genoemd naar Méntōr, een vriend van Odysseus. In het heldendicht van Homerus neemt de godin Athene diens gestalte aan en wordt zo de raadgever van Telemachos, de zoon die achterblijft. Soortnaam werd de naam pas na de didactische roman Aventures de Télémaque van François Fénelon uit 1699. In het Nederlands staat mentor voor het eerst opgetekend in 1734.

Waarom mensen een BDSM-mentor zoeken

Omdat je dit niet even bij je huisarts of je zus navraagt.

Benjamin Graham en collega’s lieten in The Journal of Sex Research 48 leden van BDSM-gemeenschappen zelf benoemen wat hun gemeenschap voor hen doet. Uit de 133 antwoorden kwamen vijftien categorieën, waaronder acceptatie, veiligheid en het delen van kennis. Precies waarvoor een mentor bestaat.

Voor wie begint scheelt een mentor vooral zoekwerk: je hoeft niet alles zelf uit te vinden en je kunt een domme vraag stellen zonder dat er een afspraak aan vastzit. Voor wie mentort is het een manier om ervaring door te geven zonder er spel van te maken.

In datzelfde onderzoek noemden deelnemers ook nadelen, zoals onderlinge conflicten. Een mentor heeft een eigen smaak, is geen neutrale instantie en vervangt geen hulpverlening.

Hoe mentoring in Nederland en Vlaanderen werkt

Meestal per mail, anoniem, en met scherpe grenzen aan wat de mentor doet.

Stichting Info BDSM, een vrijwilligersverband uit Nederland en Vlaanderen dat sinds 2011 bestaat, noemt een BDSM-mentor een ervaren collega die over BDSM veel gelezen en nagedacht heeft en de mentee van die voorsprong laat profiteren. Een klankbord dus, en geen leraar. Hun werkwijze zegt evenveel over wat een mentor níét is: geen ontmoetingen in het echt, geen sessies, geen dating- of matchingdienst, en de mentee bepaalt zelf wanneer het stopt.

Dat liep ooit anders. Antropoloog Matthew D. Johnson beschrijft hoe de open voorlichtingsbijeenkomsten die na 1970 opkwamen in de plaats kwamen van het hechte mentorschap daarvoor, en dat velen dat verlies betreurden.

Meer weten over mentoring

Binnen deze begrippenlijst legt BDSM uit waar een mentor je wegwijs in maakt, en gaat kinkster over het label dat je jezelf geeft zodra dat gelukt is. Daarbuiten zet Stichting Info BDSM haar methode op papier: de enige Nederlandstalige plek waar die principes uitgeschreven staan.

Waar dit op deze site past

Een mentor legt uit, ik doe mee: dat is het verschil. Wil je het liever in de praktijk leren dan per mail, dan staat op de pagina over de BDSM-date wat er vooraf wordt afgesproken.

Bronnen

• mentor. Etymologiebank (Instituut voor de Nederlandse Taal), met daarin M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim & N. van der Sijs, Etymologisch Woordenboek van het Nederlands (2003–2009). Levert de betekenis ‘wijze leidsman, raadgever’, de oudste Nederlandse vindplaats uit 1734, de ontlening aan Frans mentor ‘wijze raadgever’ uit 1749, de naamgeving naar Méntōr, een vriend van Odysseus in het heldendicht van Homerus, het gegeven dat Athene in de Odyssee diens gestalte aanneemt en de raadgever wordt van Telemachos tijdens de jarenlange afwezigheid van diens vader, en het soortnaam worden van Mentor naar aanleiding van Fénelons Aventures de Télémaque uit 1699.
• Member Perspectives on the Role of BDSM Communities. Benjamin C. Graham, Sarah E. Butler, Ryan McGraw, Shelby Marie Cannes & Joanna Smith, The Journal of Sex Research 53(8), 895–909, 2016. Het enige onderzoek dat leden van BDSM-gemeenschappen zélf laat benoemen waar hun gemeenschap voor dient. De uitgever laat alleen de samenvatting vrij; die is hier gelezen en er is niets uit de volledige tekst geput. Gebruikt zijn: de zeven werksessies met 48 deelnemers, de 133 unieke termen die dat opleverde, de vijftien categorieën waaronder acceptatie, veiligheid en het delen van educatieve kennis vallen, en de vaststelling dat deelnemers ook negatieve kanten noemden zoals conflict tussen leden.
• Leather Culture. Matthew D. Johnson, glbtq: An Encyclopedia of Gay, Lesbian, Bisexual, Transgender, and Queer Culture, ingang uit 2004, encyclopedie-uitgave 2015. De auteur is antropoloog en historicus. Levert dat voorlichting de hoeksteen werd van de opener organisaties die na 1970 ontstonden, dat die educatieve opdracht in zekere zin in de plaats kwam van het hechte mentorschap van de periode daarvoor, en dat velen het verlies van dat intiemere model van kennisoverdracht betreurden.
• Hoe zien wij mentoring?. Stichting Info BDSM, geraadpleegd augustus 2026. Vrijwilligersverband uit Nederland en Vlaanderen, opgericht in 2011, en de enige Nederlandstalige organisatie die haar eigen mentoringpraktijk beschrijft; als zodanig gezaghebbend over die praktijk en niet over BDSM in het algemeen. Levert de omschrijving van een BDSM-mentor als een ervaren collega die over BDSM veel gelezen, nagedacht en gereflecteerd heeft en de mentee van die voorsprong laat profiteren, en de werkafspraken dat contacten in het echt worden uitgesloten, dat de stichting niet als datings- of matchingmiddel gebruikt wil worden, dat er geen sessies of spelen worden aangeboden, en dat de mentee in principe bepaalt wanneer de mentoring ophoudt.

Verwante begrippen

Een mentor is de ingang tot BDSM zelf: iemand die je die wereld uitlegt voordat je erin stapt.

• BDSM. Het veld waarin een mentor je wegwijs maakt.
• Kinkster. Hoe je jezelf gaat noemen zodra dat gelukt is.
• Kinklist. Het invulblad dat mentor en mentee vaak als eerste huiswerk gebruiken.
• Consent. Het onderwerp waar een mentorgesprek het vaakst op uitkomt.
• DM. Dezelfde zorg, maar op een feest en voor iedereen tegelijk.
• Protector. Dezelfde afstand tot het spel, maar dan als buffer in plaats van als uitleg.
• Lifestyle. Waar het op uitdraait als BDSM meer wordt dan een avond.