Masker

Wat is een masker?

Een fetisjmasker (ook wel simpelweg masker, Engels: mask) is een bedekking van het gezicht, geheel of gedeeltelijk. Een masker sluit het hoofd niet af: oren, haar en achterhoofd blijven vrij, en het werkt dus op één ding, herkenbaarheid. In BDSM wordt een masker gedragen voor anonimiteit, voor een rol, of omdat het materiaal zelf de fetisj is.

Waar het woord masker vandaan komt

Uit het theater en de spot. Het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands tekent masker in het Middelnederlands al op als mascher, “bedekking van het gelaat, vermomming”, in de uitdrukking in maschre van vóór 1492. De vormen zonder slot-r kwamen via het Franse masque (1514) binnen, de vormen met slot-r rechtstreeks uit het Italiaanse maschera (1348-1353). Daarachter ligt middeleeuws Latijn masca, dat eerder “geestverschijning” betekende, en waarschijnlijk het Arabische masḵara, “potsenmaker, voorwerp van spot”, bij het werkwoord saḵira, “lachen, bespotten”.

Aan die herkomst hangt een detail dat het woordenboek zelf noemt: de tak die met zwartsel en roet te maken heeft, zou teruggaan op het gegeven dat potsenmakers en toneelspelers vroeger geen maskers droegen maar hun gezicht met roet besmeerden.

Wanneer een masker edgeplay wordt

Zodra het de ademopening afdekt, en pas dan. Een masker dat alleen over de ogen, de wangen of het voorhoofd ligt, is een rekwisiet: het neemt herkenbaarheid weg en verder niets. Een gesloten latex masker zonder neusgaten, of een gasmasker waarvan de instroom wordt geknepen, stuurt de ademhaling. Dat is ademcontrole, met de regels die daarbij horen.

Mensen zeggen dingen achter een masker die ze met een blote kop niet zeggen. Dat is de winst en tegelijk de valkuil, want je ziet ook niet meer aan iemands gezicht wanneer het genoeg is. Vraag het dus hardop, vaker dan je gewend bent.

Waar dit op deze site past

Anoniem willen zijn en toch dichtbij willen komen is geen tegenstelling; het is voor veel mensen juist de reden om hier te beginnen. Hoe ik met discretie omga en hoe een avond wordt voorbereid, lees je bij de BDSM-date.

Bronnen

• masker. Etymologiebank, gehost door het Instituut voor de Nederlandse Taal, met het lemma uit het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands (Philippa e.a., 2003-2009). De nationale etymologische autoriteit voor het Nederlands. Levert de Middelnederlandse vorm mascher “bedekking van het gelaat, vermomming” met de vindplaats in maschre van vóór 1492, de ontlening van de vormen zonder slot-r via Frans masque (1514) en van de vormen met slot-r rechtstreeks uit Italiaans maschera (1348-1353), de herleiding tot middeleeuws Latijn masca “masker”, eerder “geestverschijning”, de waarschijnlijke herkomst uit Arabisch masḵara “potsenmaker, potsenmakerij, voorwerp van spot” bij het werkwoord saḵira “lachen, schofferen, bespotten”, en de verklaring dat het element “zwartsel, roet” te maken zou hebben met het feit dat potsenmakers en toneelspelers in het verleden geen maskers droegen maar hun gezicht met roet besmeerden.
• Mask. Wikipedia. Levert de algemene omschrijving van een masker als voorwerp dat normaal gesproken op het gezicht wordt gedragen, doorgaans voor bescherming, vermomming, voorstelling of vermaak, en vaak wordt ingezet bij rituelen, plus de vaststelling dat maskers ook elders op het lichaam kunnen worden gedragen voor het effect.

Verwante begrippen

Een masker is het lichtste voorwerp uit de familie gezichtsbedekking, en het enige dat je nog laat ademen, horen en praten.

• Hoofdkap. De zwaardere buurman die het hele hoofd afsluit, met de paniek die daarbij hoort.
• Hood. Het Engelse woord voor die kap, en de ingang waar het over rubber, pvc en leer gaat.
• Blinddoek. De lichtste stap van allemaal: alleen het zicht weg, de rest van het gezicht vrij.
• Gasmasker. Het enige masker met een filterbus, waarbij de ademhaling meteen meedoet.
• Ademcontrole. Waar een dichtgemaakt masker in overgaat, en waarom dat een apart gesprek is.
• Dollification. Het rollenspel waarin een masker het gezicht vervangt in plaats van het te verbergen.
• Sensory deprivation. Waar deze familie voorwerpen op uitkomt zodra het doel wél zintuigontneming is.