Blinddoek

Wat is een blinddoek?

Blinddoek (Engels: blindfold) is een doek of masker dat het zicht ontneemt. In BDSM is het het meest gebruikte hulpmiddel voor zintuiglijke beperking: wat je niet ziet, kun je niet aan zien komen. Het is goedkoop, licht in gebruik en verandert de ervaring meer dan vrijwel elk ander voorwerp.

Waarom een blinddoek zoveel verandert

Het gaat niet om het donker maar om de anticipatie. Zolang je ziet wat er komt, bereidt je lichaam zich voor. Valt dat weg, dan komt elke aanraking als eerste aanraking binnen, en dat is waarom mensen zeggen dat hun andere zintuigen scherper worden.

Wat er dan werkelijk gebeurt is nuchterder dan de scene het vaak vertelt: je aandacht verschuift. De beschrijving van zintuiglijke beperking noemt korte sessies ontspannend en bevorderlijk voor meditatie, en noemt eenvoudige middelen als blinddoeken en oorkappen als manier om zicht en gehoor af te sluiten.

Er is ook een lichamelijke kant die is gemeten. Sagarin en collega’s namen in Archives of Sexual Behavior speeksel af bij 58 deelnemers en zagen cortisol stijgen bij degenen die vastgebonden waren, prikkels ontvingen en opdrachten opvolgden. Zintuiglijke beperking hoorde bij de geobserveerde handelingen.

Waarom mensen het gebruiken

De aantrekkingskracht zit in de lage drempel. Er zit niets vast, je kunt weglopen, en toch is de ervaring meteen anders.

• Voor wie de blinddoek draagt is de winst dat je niets hoeft te doen met je ogen: geen oogcontact en geen reactie die gelezen kan worden. Het zelfbewustzijn over hoe je erbij ligt valt ook weg.
• Voor wie hem omdoet ligt de winst in tempo. Je kunt seconden laten vallen zonder dat de ander weet dat je wacht.
• Voor een stel is de opbrengst dat het een eerste stap is die niets afdwingt en makkelijk terug te draaien is.

Voor mensen met een angstgeschiedenis kan het zicht wegnemen juist te veel zijn. Dezelfde bron over zintuiglijke beperking merkt op dat langdurige of gedwongen deprivatie kan leiden tot hevige angst, hallucinaties, bizarre gedachten en somberheid. Dat gaat over een andere orde dan een avond met een doek voor de ogen, maar het laat wel zien welke kant het opgaat als je het te lang doortrekt.

Hoe mensen het doen

De gangbare route is kort en informeel: een sjaal, een slaapmasker, of een echte blinddoek met bandjes. Iets dat werkt zonder helemaal af te sluiten is voor een eerste keer prettiger dan een masker dat elk lichtstreepje wegneemt.

Wat er daarna verandert is het tempo. Met blinddoek gaat alles langzamer, en dat is de bedoeling: aanraking aankondigen met een geluid, of juist niet, is met zicht onmogelijk en zonder zicht het hele spel.

Wat de zorgvuldige van de slordige uitvoering scheidt is praten. Iemand die niets ziet, hoort alleen wat jij zegt, en stilte die te lang duurt verandert van spannend in verontrustend.

Misverstanden over de blinddoek

“Je zintuigen worden er echt scherper van.” Wat aantoonbaar verandert is waar je aandacht heen gaat. Dat het voelt als scherper waarnemen is echt; dat je gehoor of je huid daadwerkelijk gevoeliger wordt in dat half uur, is een andere claim en die staat niet in de literatuur.

“Het is licht spul, dus er kan niets misgaan.” Voor de meeste mensen klopt dat. Voor wie paniek kent, is het zicht kwijtraken juist de trigger, en dat merk je pas als het gebeurt.

“Langer is beter.” Kort en met contact werkt beter dan lang en stil. Zintuiglijke beperking wordt onprettig zodra er niets meer binnenkomt.

Wat ik er zelf van zie

De blinddoek is het eerste dat ik op een BDSM-date pak als iemand nieuwsgierig is maar nog niets wil dat vastzit.

Mensen worden er eerst stiller van, en pas daarna ontspannen ze. Die eerste minuut is bijna altijd ongemakkelijk, en wie daar doorheen komt, komt ergens anders uit. Ik zeg daarom altijd van tevoren dat het begin raar voelt.

Zelf praat ik veel. Niet uitleggen wat er gaat gebeuren, maar laten horen dat ik er ben. Dat is bij een blinddoek belangrijker dan bij welk ander stuk gereedschap ook.

Wat je zelf kunt doen

• Begin met iets dat niet volledig afsluit, zoals een sjaal. Een lichtstreepje maakt de eerste keer makkelijker.
• Blijf praten of aanraken. Stilte plus donker is de combinatie die kantelt van spannend naar naar.
• Spreek af hoe hij eraf gaat, ook als er verder niets vastzit.
• Houd het kort de eerste keer, twintig minuten is genoeg om te merken of het bij je past.
• Vraag na afloop wat het moeilijkste moment was. Dat is meestal het begin, en dat weten helpt de volgende keer.

Meer lezen over de blinddoek

Op deze site gaat het artikel over blinddoekspel uitgebreider in op hoe je het opbouwt, en het stuk over hoofdkappen en zintuiglijke deprivatie over wat er gebeurt als er meer wegvalt dan alleen het zicht.

Bronnen

• Hormonal changes and couple bonding in consensual sadomasochistic activity. Sagarin, Cutler, Cutler, Lawler-Sagarin & Matuszewich, Archives of Sexual Behavior 38(2), 186–200, 2009. Speekselmetingen bij 58 deelnemers, met zintuiglijke deprivatie onder de geobserveerde handelingen; cortisol steeg bij de ontvangende rol.
• Sensory deprivation. Wikipedia. Levert de vaststelling dat korte sessies als ontspannend worden beschreven, dat eenvoudige middelen als blinddoeken en oorkappen zicht en gehoor afsluiten, en dat langdurige of gedwongen deprivatie kan leiden tot hevige angst, hallucinaties en somberheid.

Verwante begrippen

• Ballgag. Het andere veelgebruikte middel om een zintuig uit te schakelen, met een heel ander risicoprofiel.
• Bench en andreaskruis zijn wat je erbij pakt als er ook iets vast moet.
• Sensory deprivation. De bredere praktijk waar een blinddoek de eerste laag van is.
• Hoofdkap en hood. De zwaardere kappen die zicht en gehoor tegelijk wegnemen.
• Bijten. De andere naaste buur, en wat een blinddoek daarmee doet.
• Zintuiglijke deprivatie. De Nederlandse naam voor waar een blinddoek de eerste stap van is.