M-jo

Wat is een M-jo?

Een M-jo (M女, Engels: female masochist) is het Japanse woord voor een vrouw met masochistische neigingen. De M staat voor masochist, het teken 女 betekent vrouw, en samen worden ze gelezen als emu-jo. Het woord benoemt een neiging in iemands karakter en niet een rol binnen een afspraak.

Waarom M en S in het Japans gewone woorden zijn

Omdat de letter er gewoon in het woordenboek staat. De Digitale Daijisen geeft bij het lemma エム (de letter M) veertien betekenissen, en de veertiende luidt: in de volkstaal een masochist, en ook masochisme. Die staat daar tussen de meter, de magnitude, de mach, de minuut en de afkorting voor het tijdperk Meiji. Geen seksueel woordenboek dus, maar het gewone naslagwerk waarin je ook opzoekt hoe hard een aardbeving was.

Oud is het ook. Het Seisenban Nihon Kokugo Daijiten voert マゾ als afkorting van masochist en masochisme, met als vroegste vindplaats een woordenboek van nieuwe woorden uit 1939.

En dan de vorm die het verst van de scene af staat. De Japanstalige encyclopedie tekent bij doM (ドM) aan dat het spreektaal is die met echte SM niets te maken heeft: het betekent gewoon dat iemand extreem lijdzaam is. De komiek Hitoshi Matsumoto claimt in zijn boek uit 2008 dat hij het woord zelf heeft bedacht.

Wat een M-jo onderscheidt van een slavin

Dat het over haar gaat en niet over een band. Slavin en dorei beschrijven allebei een positie tegenover iemand anders: er is een eigenaar, er is een afspraak, er is een verhouding die je kunt aangaan en beëindigen. M-jo beschrijft een aanleg, en die heb je ook op een dag dat er niemand in de buurt is.

Het woordenboek laat en passant zien hoe scheef dat woordveld ligt. Dezelfde bron omschrijft M女 neutraal als een vrouw met masochistische voorkeur, terwijl bij M男 er meteen bij staat dat het gaat om een man die opwinding put uit gekweld worden door een vrouw, “de zogenaamde koningin”. Beide lemma’s zijn op dezelfde dag in 2011 bijgewerkt, en alleen de mannelijke helft krijgt er een tegenspeler bij.

Waar dit op deze site past

Ik gebruik dit woord zelf niet en jij hoeft dat ook niet. Het staat hier omdat het opduikt in Japanse touwkringen en in vertaalde teksten, en omdat het iets anders zegt dan het Nederlandse woord dat ernaast ligt. Wat je jezelf noemt maakt mij niets uit; wat je wilt meemaken wel, en dat bespreken we tijdens een BDSM-date.

Bronnen

• エム（M／m）. Kotobank, met daarin de Digitale Daijisen (Shogakukan) en het Seisenban Nihon Kokugo Daijiten. Lemma opgehaald op 10 augustus 2026; het id is opgezocht via de zoekfunctie van Kotobank en niet gegokt. Levert de veertien betekenissen van de letter M in het Japans, waaronder de meter, de magnitude, de mach, de minuut, het tijdperk Meiji en geld, en als veertiende de volkstalige betekenis masochist en masochisme.
• マゾ. Kotobank, met daarin de Digitale Daijisen en het Seisenban Nihon Kokugo Daijiten. Lemma opgehaald op 10 augustus 2026, id opgezocht. Levert dat マゾ de afkorting is van zowel masochist als masochisme, dat het tegenwoord サド is, en de vroegste vermelding in het Mainichi shingo jiten uit 1939.
• M女. Weblio, Jitsuyō Nihongo Hyōgen Jiten, lemma bijgewerkt op 12 augustus 2011 en opgehaald op 10 augustus 2026. Levert de lezing えむじょ en de omschrijving “een vrouw die masochist is; een vrouw met een neiging tot masochistische voorkeur”. Het naastgelegen lemma M男, van dezelfde datum, omschrijft de man als iemand die opwinding ondervindt door gekweld te worden door een vrouw, de zogenaamde koningin. Een praktijkwoordenboek en geen normatief naslagwerk, en het staat hier alleen voor de woordbetekenis.
• マゾヒズム, paragraaf 派生語. Japanstalige Wikipedia, wikitekst opgehaald via action=raw op 10 augustus 2026. Levert dat masochisme en masochist in het Japans gewoonlijk tot M worden afgekort met S als tegenwoord, en dat het spreektalige ドM met echte SM niets te maken heeft maar staat voor extreme lijdzaamheid of voor iemand die zo is. Het artikel draagt sinds februari 2017 markeringen voor ontbrekende bronvermelding en eigen onderzoek en grote delen ervan zijn sinds augustus 2025 als onbevestigd gemarkeerd; deze paragraaf staat daarbuiten en draagt een echte voetnoot.
• Zoekdienst van de Nationale Dieetbibliotheek van Japan, bevraagd op 10 augustus 2026. Levert de bevestiging dat het boek waar die voetnoot naar verwijst bestaat: Hitoshi Matsumoto, Matsumoto Hitoshi no ikari, uitgeverij Shueisha, augustus 2008.

Verwante begrippen

M-jo hoort bij masochisme, de voorkeur zelf, en niet bij de rolwoorden waar het op lijkt.

• Masochist. Het westerse woord voor dezelfde neiging, met het onderzoek dat er wél over bestaat.
• Slavin. De Nederlandse rolnaam ernaast, met de verhouding die daar wel bij hoort.
• Kinbaku. De Japanse touwpraktijk waar dit soort woorden vandaan komt.
• Submissie. Wat iemand met deze aanleg in de praktijk doet, los van het etiket.