Veiliger vrijen

Wat is veiliger vrijen?

Veiliger vrijen (Engels: safer sex) is alles wat je doet om de kans op een soa of een ongewenste zwangerschap kleiner te maken tijdens seks. Denk aan een condoom, je op tijd laten testen, en afspreken met wie je wat doet. Het heet veiliger en niet veilig, want geen enkele methode haalt het risico helemaal weg.

Hoe veiliger vrijen er in de praktijk uitziet

In de praktijk is het zelden één ding. Het is een condoom, ja, maar ook de vraag die je stelt voordat je iemand dichtbij laat komen. Neem een vrouw die na jaren met dezelfde partner weer met iemand nieuw naar bed gaat. Ze wil geen college over statistiek. Ze wil weten: wat doe ik hier concreet mee. Dan komt het neer op drie dingen. Een condoom bij penetratie, glijmiddel op waterbasis erbij zodat er niets scheurt, en het gesprek dat de meesten liever overslaan, namelijk wanneer je allebei voor het laatst getest bent. Soa Aids Nederland legt uit dat je een soa doorgeeft via sperma, voorvocht of vaginaal vocht, en dat een condoom die kans kleiner maakt. Niet nul. Kleiner.

Waarom het veiliger heet en niet veilig

Het woord is met opzet gekozen. Een condoom dekt niet alles af. Volgens Soa Aids Nederland helpen condooms niet helemaal tegen alle soa’s, omdat sommige worden overgedragen via huid die buiten het condoom valt. Herpes en HPV bijvoorbeeld. Daar komt bij dat iemand een soa kan hebben en doorgeven zonder er zelf iets van te merken. Thuisarts.nl zegt het zo: iemand kan een soa hebben en doorgeven zonder klachten. Daarom is er geen knop die het risico op nul zet. Die knop bestaat niet. Er zijn alleen keuzes die het kleiner maken, en die stapelen op elkaar, zodat de kans daalt met elke stap die je zet, al kom je nooit precies op nul uit. Een condoom plus testen plus eerlijk zijn is veiliger dan één van de drie alleen.

Wat het je oplevert

Het duidelijkste wat veiliger vrijen geeft, is rust. Je hoeft de twee weken erna niet met een knoop in je maag te wachten of er iets misging. Voor de een weegt dat zwaarder dan voor de ander, maar bijna iedereen voelt het verschil zodra het geregeld is, en gek genoeg gaat de seks er losser van, omdat je hoofd niet meer half bij de risico’s zit. Je geeft je over aan wat er gebeurt. Voor allebei betekent het dat het onderwerp geen olifant in de kamer meer is. Wat het niet doet: het haalt de spanning van een nieuwe ontmoeting niet weg, en het is geen garantie. Wie zekerheid wil in plaats van een kleinere kans, komt bij een soa-test uit, niet bij een condoom alleen.

Wat je zelf kunt doen

Dit is geen behandeling, wel de lijn die de betrouwbare bronnen aanhouden.

• Gebruik elke keer een condoom bij penetratie. Thuisarts.nl adviseert altijd een condoom te gebruiken bij de seks; het is bovendien het enige middel dat naast zwangerschap ook soa’s tegenhoudt.
• Let op het CE-logo en de maat. Soa Aids Nederland raadt aan condooms met een CE-logo te kopen en een maat te nemen die past, want te strak of te los werkt tegen je.
• Kies glijmiddel op water- of siliconenbasis. Olie, bodylotion en vaseline tasten het latex aan. Waterbasis niet.
• Test na een nieuwe vaste partner. Wil je stoppen met condooms, gebruik ze dan eerst minstens drie maanden en doe daarna allebei een soa-test. Dat adviseert Thuisarts.nl. Pas dan weet je het samen.

Twijfel je of je risico hebt gelopen, of wil je je laten testen, ga dan naar je huisarts of een Centrum Seksuele Gezondheid. Het RIVM houdt de soa-cijfers in Nederland bij via die centra, dus daar zit ook de plek waar je terechtkunt.

Wat veiliger vrijen niet is

“Met een condoom kan er niets meer gebeuren.” Wel minder, niet niets. Herpes en HPV zitten deels op huid die het condoom niet bedekt.

“Als niemand klachten heeft, is er niets aan de hand.” Een soa geeft vaak geen klachten. Geen klachten betekent alleen geen klachten, niet geen soa.

“Veiliger vrijen is alleen voor losse contacten.” Ook binnen een nieuwe vaste relatie geldt de eerste drie maanden hetzelfde, tot een test uitwijst dat het kan.

Wat ik er zelf van zie

Ik werk als gigolo, en veiliger vrijen is bij mij geen onderwerp waar ruimte voor onderhandeling in zit. Een condoom is standaard, punt. Veel vrouwen brengen het bijna verontschuldigend ter sprake, alsof ze iets moeilijks of ongemakkelijks vragen waar ze zich haast voor generen. Dat is het niet. Het tegenovergestelde eerder: iemand die ernaar vraagt, neemt zichzelf serieus, en dat maakt de rest juist makkelijker. Ik ben geen arts en ga niet over jouw gezondheid. Maar de afspraak dat het veilig en discreet gaat, dat het geen olifant in de kamer wordt, hoort bij hoe ik werk.

Verder lezen

• Consent legt uit waarom afspreken over bescherming en testen bij toestemming hoort, niet erbuiten.
• Hoe zorg ik dat ik geen soa krijg? op Thuisarts.nl geeft de praktische stappen op één pagina.
• Soa Aids Nederland gaat dieper op hoe je een soa krijgt en hoe je dat kleiner maakt.

Waar dit op deze site past

Ik verkoop geen veiligheid en ook geen medisch advies. Wat ik wel doe, is werken op een manier waarin bescherming vanzelfsprekend is en je je vragen gewoon kunt stellen. Ben je benieuwd hoe een ontmoeting verloopt en wat er vooraf wordt afgesproken, kijk dan bij mijn diensten. Praten kan altijd eerst, en dat verplicht tot niets.

Bronnen

• Hoe zorg ik dat ik geen soa krijg?. Thuisarts.nl. Levert dat je altijd een condoom moet gebruiken bij de seks, dat iemand een soa kan hebben en doorgeven zonder klachten, en dat je bij een nieuwe vaste partner minstens drie maanden condooms gebruikt en daarna allebei een soa-test doet.
• Condooms en veilig vrijen. Soa Aids Nederland. Levert dat een condoom de kans op een soa kleiner maakt maar niet helemaal tegen alle soa’s helpt, dat je condooms met een CE-logo en de juiste maat kiest, en dat glijmiddel op water- of siliconenbasis hoort en geen olie.
• Soa-rapportages. RIVM. Levert dat het RIVM de soa-cijfers in Nederland bijhoudt via de Centra Seksuele Gezondheid en die halfjaarlijks publiceert in de thermometer seksuele gezondheid.

Verwante begrippen

• Barrièremiddel. Het gereedschap van veiliger vrijen: condoom, beflapje, handschoen en vingercondoom op een rij.
• Anticonceptie. De zwangerschapskant van veiliger vrijen: middelen en methoden om zwanger worden te voorkomen.
• Consent. Veiliger vrijen begint bij afspreken: over bescherming, en over wanneer je allebei getest bent.
• Anale seks. Waar het slijmvlies kwetsbaarder is, wegen een condoom en glijmiddel op waterbasis extra zwaar.
• Discretie. Wat je vraagt over testen en bescherming blijft privé, net als alles wat we bespreken.