Anticonceptie

Wat is anticonceptie?

Anticonceptie (Engels: birth control of contraception) is de verzamelnaam voor alle middelen en methoden waarmee je een zwangerschap voorkomt. De ene methode houdt de eisprong tegen, de andere houdt zaadcel en eicel uit elkaar. Bijna alle vormen voorkomen alleen zwangerschap; het condoom is de enige die daarnaast ook tegen een soa beschermt.

Hoe anticonceptie er in de praktijk uitziet

Kiezen begint bij de vraag wat jij belangrijk vindt. Wil je er zo min mogelijk aan hoeven denken, of juist geen hormonen? Neem een vrouw van veertig die klaar is met dagelijks een pil onthouden. Ze twijfelt tussen een hormoonspiraaltje, dat jaren blijft zitten, en een koperspiraaltje, dat hetzelfde doet maar zonder hormonen. Dat is een echt gesprek bij de huisarts, geen keuze die je van een lijstje op internet plukt. Volgens Thuisarts.nl zijn er middelen met hormonen, zoals de pil, het hormoonspiraaltje en de prikpil, en middelen zonder, zoals het condoom en het koperspiraaltje. Welke bij jou past, hangt af van je gezondheid, je leeftijd, of je nog kinderen wilt en simpelweg wat je prettig vindt in je eigen lijf, en dat is precies waarom er geen middel bestaat dat voor iedereen het beste is. Er is alleen een beste keuze voor jou.

Hoe betrouwbaar de methoden zijn

Betrouwbaarheid verschilt sterk, en er is een verschil tussen perfect gebruik en gewoon gebruik. De Wereldgezondheidsorganisatie drukt het uit in zwangerschappen per honderd vrouwen per jaar. Een spiraaltje of een implantaat blijft onder de één, ook zoals de meeste mensen ze in de praktijk gebruiken. Bij de pil ligt dat rond de zeven zodra je het afzet tegen hoe hij echt geslikt wordt, met vergeten en al. Bij het mannencondoom is het dertien. Dat is een groot gat. Grofweg vallen de methoden in drie lagen uiteen.

• Het betrouwbaarst. Het spiraaltje, het implantaat en sterilisatie. Je hoeft er niets voor te onthouden, en juist daarom gaat er weinig mis.
• Betrouwbaar, mits je oplet. De pil, de ring, de pleister en de prikpil. Ze werken goed, zolang je ze op tijd gebruikt.
• Wisselend. Het condoom en de natuurlijke methodes laten meer ruimte voor een misser, al is het condoom als enige ook een schild tegen soa’s.

Thuisarts.nl vat de bovenkant simpel samen: het spiraaltje, de pil, de minipil, de prikpil, het hormoonstaafje, de ring en de pleister beschermen het beste tegen zwanger worden, en natuurlijke methodes beschermen veel minder goed. Het verschil zit niet in het middel op de verpakking. Het zit in hoe weinig er in het dagelijks leven mis kan gaan.

Waarom vrouwen ervoor kiezen

De kern is regie. Anticonceptie laat je zelf bepalen of en wanneer je zwanger wordt, en dat verandert hoe seks voelt: minder een gok, meer een keuze. Voor jou kan er nog iets bijkomen. Hormonale middelen worden ook gebruikt omdat ze de menstruatie regelen en de klachten eromheen verzachten, iets wat bij de pil van oorsprong niet eens het hoofddoel was. Thuisarts.nl noemt het gewoon een voordeel: met hormonen verlies je vaak minder bloed en heb je minder pijn als je ongesteld bent. Voor veel vrouwen weegt dat net zo zwaar als de zwangerschapskant. Wat anticonceptie niet doet, op één uitzondering na: beschermen tegen soa’s. Wie dat er ook bij wil, komt hoe dan ook bij het condoom uit, of combineert een betrouwbaar middel met een condoom. Dat laatste is niet dubbelop. Riem en bretels. Het is de veiligste combinatie die er is.

Wat anticonceptie niet is

“De pil beschermt ook tegen soa’s.” Nee. Volgens Rutgers zijn het condoom en het vrouwencondoom de enige vormen van anticonceptie die ook tegen een soa beschermen. De pil doet dat niet.

“Een natuurlijke methode is net zo betrouwbaar.” Niet in de praktijk. Methodes die op je cyclus of je temperatuur leunen, laten veel meer ruimte voor een misser dan een spiraaltje of een pil.

“Anticonceptie is de zorg van de vrouw.” Historisch vaak zo gelopen, maar geen wet. Het condoom, het gesprek en de gang naar de dokter kun je delen.

Waar je terechtkunt

Dit is een medisch onderwerp, en de keuze hoort bij een arts, niet bij een pagina als deze. Wil je een middel kiezen of overstappen, maak dan een afspraak bij je huisarts. Die kent je gezondheid, weet welke middelen voor jou minder verstandig zijn, bijvoorbeeld hormonen bij een verhoogd risico op trombose, en kan meewegen wat voor jou telt. Dat gesprek is het halve werk. Op Thuisarts.nl staat een overzicht en een keuzekaart die je kunt invullen voordat je gaat, zodat het gesprek meteen ergens over gaat. Wil je zowel zwangerschap als een soa voor zijn, lees dan verder bij veiliger vrijen.

Verder lezen

• Veiliger vrijen legt uit waarom een condoom naast anticonceptie ook tegen soa’s beschermt, en wat “veiliger, niet veilig” betekent.
• Zorgen dat je niet zwanger wordt: anticonceptie op Thuisarts.nl geeft per methode een aparte uitleg en een keuzekaart.
• Anticonceptie bij Rutgers zet de methoden en de gedeelde verantwoordelijkheid op een rij.

Waar dit op deze site past

Ik ga niet over anticonceptie; dat hoort thuis bij je huisarts en bij Thuisarts.nl. Wat wél bij mij hoort, is dat we vooraf afspreken hoe we het veilig en discreet houden, en dat een condoom vanzelfsprekend is. Ben je benieuwd hoe een ontmoeting verloopt, kijk dan bij mijn diensten. Een vraag stellen kan altijd eerst, vrijblijvend.

Bronnen

• Ik wil voorkomen dat ik zwanger word. Wat kan ik kiezen?. Thuisarts.nl. Levert het onderscheid tussen middelen met en zonder hormonen, dat het spiraaltje, de pil, de minipil, de prikpil, het hormoonstaafje, de ring en de pleister het beste beschermen tegen zwanger worden, en dat natuurlijke methodes veel minder goed beschermen.
• Family planning and contraception methods. Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Levert de betrouwbaarheid per methode in zwangerschappen per honderd vrouwen per jaar: onder de één voor spiraaltje en implantaat, ongeveer zeven voor de pil en dertien voor het mannencondoom zoals ze doorgaans worden gebruikt.
• Anticonceptie. Rutgers. Levert dat het condoom en het vrouwencondoom de enige vormen van anticonceptie zijn die ook tegen een soa beschermen, en dat een betrouwbaar middel combineren met een condoom de veiligste keuze is.

Verwante begrippen

• Veiliger vrijen. De ouder van dit begrip: alles wat de kans op een soa of zwangerschap kleiner maakt, waar anticonceptie de zwangerschapskant van afdekt.
• Overgang. Rond de menopauze verandert de vraag of en welke anticonceptie nog nodig is.
• Libido. De zin in seks, die bij sommige vrouwen verandert onder invloed van hormonale anticonceptie.