TENS

Wat is TENS?

TENS staat voor transcutaneous electrical nerve stimulation, in het Nederlands transcutane elektrische neurostimulatie: een kastje dat via plakelektroden op de huid zwakke stroomstoten geeft om pijn te dempen. Het is geen merk maar een apparaatklasse uit de pijnbestrijding. In de speelkamer wordt hetzelfde kastje gebruikt om te prikkelen in plaats van te dempen.

Wat een TENS-kastje volgens het onderzoek doet

Pijn dempen, gemeten in ongewoon veel onderzoek. Mark Johnson en collega’s brachten in BMJ Open 381 gerandomiseerde onderzoeken met 24.532 deelnemers bij elkaar en vonden bewijs van matige zekerheid dat de pijn tijdens of vlak na TENS lager is dan bij een nepbehandeling.

Voor deze site is hun tweede uitkomst de interessantste. Ongewenste voorvallen bij TENS waren mild en zeldzaam, huidirritatie, gevoeligheid, ongemak van de prikkeling, en er was geen enkel ernstig voorval dat rechtstreeks aan TENS toe te schrijven was. In de achttien onderzoeken die er cijfers over gaven, was de kans op een ongewenst voorval niet groter dan bij de vergelijkingsbehandeling. De auteurs tekenen er eerlijk bij aan dat die voorvallen slecht werden gerapporteerd.

Waar een TENS-kastje niet mag

Niet “boven de gordel”, maar op een lijst plekken die uitgeschreven staat.

De klinische omschrijving in StatPearls is er precies over. Elektroden horen niet op de voorzijde van de hals of de halsslagader, niet dwars door de borstkas, niet over de ogen, niet door de schedel, en niet inwendig tenzij het apparaat daar speciaal voor is gemaakt. Bij een geïmplanteerd elektronisch apparaat, pacemaker, ICD, neurostimulator, moet TENS worden vermeden, en die bron noemt daarbij uitdrukkelijk de borstkas, de romp, een arm en de buurt van de draden van het apparaat.

Dat laatste zet de scene-vuistregel op zijn plek. Een arm staat op die lijst niet omdat hij hoog zit, maar omdat de stroom van de ene arm naar de andere dwars door de borstkas loopt. “Nooit boven de gordel” is een grove samenvatting van één echte regel: er mag geen stroom door je hart.

Waar dit op deze site past

Stroom hoort bij wat ik doe, en het kastje dat ik gebruik komt uit dezelfde hoek als het apparaat hierboven. Waar de pads gaan en waar ze niet gaan, is een van de dingen die we vooraf doornemen. Samen met wat je aan medische zaken meldt. Hoe zo’n avond wordt voorbereid, staat op de pagina over de BDSM-date.

Bronnen

• Efficacy and safety of transcutaneous electrical nerve stimulation (TENS) for acute and chronic pain in adults: a systematic review and meta-analysis of 381 studies (the meta-TENS study). Mark I. Johnson, Carole A. Paley, Gareth Jones, Matthew R. Mulvey & Priscilla G. Wittkopf, BMJ Open 12(2), e051073, 10 februari 2022 (DOI 10.1136/bmjopen-2021-051073; PMID 35144946; open access onder CC BY-NC, volledige tekst gelezen). Systematische review en meta-analyse van 381 gerandomiseerde onderzoeken met 24.532 deelnemers. Levert bewijs van matige zekerheid dat de pijnintensiteit tijdens of vlak na TENS lager is dan bij placebo en “without serious adverse events”; dat ongewenste voorvallen bij TENS mild en zeldzaam waren en bestonden uit huidirritatie, gevoeligheid en ongemak; dat er geen enkel ernstig ongewenst voorval rechtstreeks aan TENS toe te schrijven viel; en dat er in achttien onderzoeken met 1.587 deelnemers geen significant verschil in risico was tussen TENS en de vergelijkingsbehandeling. De auteurs melden zelf dat ongewenste voorvallen in deze literatuur slecht worden gerapporteerd.
• Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation (TENS). StatPearls, NCBI Bookshelf. Uit deze bron is hier uitsluitend het contra-indicatiedeel genomen, omdat /nl/term/e-stim er de dosering en het inwendig gebruik al uit haalt. Levert dat elektroden niet horen op de voorzijde van de hals of de halsslagader, niet dwars door de borstkas, niet over de ogen, niet transcranieel, niet inwendig tenzij het apparaat daarvoor is ontworpen en niet in de buurt van pleisters die medicijnen afgeven; dat prikkeling over de halsslagader hartslag of bloeddruk kan veranderen; en dat TENS in het algemeen moet worden vermeden bij een pacemaker, ICD, neurostimulator of ander geïmplanteerd elektronisch apparaat, in het bijzonder wanneer de prikkeling op de borstkas, de romp, een arm of vlak bij de draden van dat apparaat zou komen.

Verwante begrippen

Een TENS-kastje is een van de apparaten onder e-stim, de pagina waar alle drie de kastjes naast elkaar staan.

• E-stim. De verzamelterm voor het gereedschap, met wat er aan pads, pluggen en ringen bestaat.
• Elektroplay. De praktijk zelf onder haar Nederlandse naam, met de contra-indicaties uit de Nederlandse pijnpoli.
• Electro play. Dezelfde praktijk onder de Engelse naam, met de onderzoeksliteratuur erachter.
• Neon wand. Het andere kastje, dat met hoge spanning en nauwelijks stroom werkt in plaats van andersom.
• Edgeplay. Het kader waarin dit valt: een risico dat je verkleint en niet wegneemt.