E-stim

Wat is e-stim?

E-stim (Engels: identiek, kort voor electrostimulation) is de verzamelnaam voor het gereedschap van stroomspel: een kastje dat de stroom maakt, plus elektroden die hem op het lichaam brengen. E-stim zegt dus iets over de apparatuur, niet over de scène. Wat er met dat gereedschap gedaan wordt, heet elektroplay.

Hoe een e-stim-opstelling eruitziet

Een kastje, twee draden, twee elektroden. Meer is het niet, en dat is precies waarom de keuze van elk onderdeel telt.

Een typische eerste opstelling gebruikt twee pads op één bovenbeen, omdat de stroom dan van de ene pad naar de andere loopt en nergens anders. Die keuze is geen esthetiek. StatPearls schrijft voor TENS dat elektroden niet op de voorkant van de hals of op de sinus caroticus mogen, niet dwars over de borst, niet op de ogen, niet transcranieel, en niet inwendig tenzij het apparaat daar speciaal voor gemaakt is. Dat laatste is de reden dat een fysiotherapiekastje met een plug uit de speelgoedwinkel geen goede combinatie is.

Wat de drie knoppen doen

Ze verdelen het werk. Frequentie bepaalt hoe vaak per seconde er een puls komt, pulsduur hoe lang elke puls duurt, en sterkte hoeveel stroom er per puls loopt.

De StatPearls-omschrijving van TENS legt uit wat dat oplevert. De gewone instelling is hoge frequentie bij lage sterkte, en die prikkelt de dikke, laagdrempelige Aβ-vezels: dat geeft een sterk maar aangenaam tintelend gevoel. De frequentie verandert daarbij ook welk systeem in het lichaam meedoet. Lage frequenties werken vooral via de μ-opioïdreceptor, hoge frequenties via de δ-opioïdreceptor. Twee standen op hetzelfde kastje zijn dus niet zomaar zacht en hard.

Sterkte staat in milliampère (mA), en die schaal is geen volumeknop. Volgens de StatPearls-omschrijving van elektrische veiligheid is één mA nauwelijks te voelen, is zestien mA de grens waarboven je je hand niet meer van een stroombron af krijgt, treedt bij twintig mA spierverlamming op, en veroorzaakt honderd mA ventrikelfibrilleren. Bij twee ampère stopt de hartspier helemaal. Speelapparatuur blijft daar ver onder, maar het verklaart waarom zelfbouw en netstroom zo slecht aflopen.

Waarom mensen met e-stim werken

Om te kunnen doseren zonder te hoeven raken.

De aantrekkingskracht zit in fijnregeling. Een hand of een zweep heeft een minimum: onder een bepaalde kracht gebeurt er niets. Een kastje heeft dat minimum niet, en het herhaalt zich exact.

Wat het per betrokkene oplevert:

• Voor wie de elektroden draagt komt de prikkel uit een richting die je niet kunt aanvoelen. Je kunt niet meebewegen met een puls, dus wat er gebeurt gebeurt.
• Voor wie het kastje bedient is de winst dat je kunt bijstellen zonder van plek te veranderen, en dat je precies weet wat je vorige keer deed.
• Voor twee mensen samen wordt het gesprek concreet: het gaat over pads, standen en een signaal, en niet over intenties.

Geen van die opbrengsten is in een studie gemeten. Ze komen uit wat mensen erover vertellen. Wat wél is gemeten gaat over pijnbestrijding en niet over plezier, en dat onderzoek waarschuwt juist tegen de hardste stand.

Hoe mensen met een e-stim-kastje omgaan

Door tijdens de sessie te blijven bijstellen. Amer-Cuenca en collega’s brachten in European Journal of Pain de dosis-effectstudies over TENS bij chronische lage rugpijn samen. Van alle instellingen die zij vergeleken, was er maar één die er werkelijk uitmaakte: de sterkte. Frequentie, plaatsing van de elektroden en het aantal sessies lieten geen dosiseffect zien. Studies met een passende sterkte kwamen op een effectgrootte van 0,97, tegen 0,30 bij een onpassende.

Wat zij als passend beschrijven: een duidelijk voelbare sterkte die gedurende de sessie wordt bijgesteld. Een vaste stand raden ze af, en stimulatie die spiercontracties uitlokt ook. Dat laatste is precies de stand die in stroomspel als “nu doet het wat” geldt.

Misverstanden over e-stim

“Een TENS-kastje uit de fysio werkt met elke plug.” Nee. StatPearls stelt uitdrukkelijk dat elektroden niet inwendig gebruikt worden tenzij het apparaat daar speciaal voor is gemaakt. Een pad-uitgang is ontworpen voor huid, niet voor slijmvlies.

“Een violet wand is ook een e-stim-kastje.” Een heel ander apparaat. De encyclopedie beschrijft de violet wand, oorspronkelijk een neontester, als een bron van hoogspanning bij lage stroom en hoge frequentie: doorgaans 35 tot 65 kilovolt. Er bestaan mechanische uitvoeringen met een Tesla-spoel en solid-state-uitvoeringen. Hij werkt met glazen elektroden die vonken, en niet met twee pads en een circuit.

“Harder is beter.” De dosisliteratuur zegt het omgekeerde. Bij TENS was de sterkte die spiercontracties uitlokt juist niet de sterkte die het beste werkte.

“Slecht contact is een comfortprobleem.” Het is een brandwondprobleem. De meest voorkomende schade bij stroomspel komt volgens de encyclopedie door te weinig contactoppervlak tussen elektrode en huid.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo, sinds 1990 in de BDSM-wereld en met een achtergrond als psychotherapeut. Ik heb cursussen gevolgd in naalden en electroplay, en ik werk met dit gereedschap.

Mensen willen de stand weten. Bij een zweep vraagt niemand om een getal, bij stroom bijna iedereen. Ik noem dat getal ook, want het maakt de opbouw bespreekbaar op een manier die met de hand niet kan.

Het tweede is de valkuil die de dosisliteratuur ook noemt. De verleiding is om door te draaien tot er iets zichtbaar gebeurt, tot een spier aantrekt. Dat is precies de grens waar het onaangenaam wordt zonder interessanter te zijn. Ik blijf liever eronder en verander in plaats daarvan de stand of de plek.

En dit: het is het enige gereedschap in mijn kast waarvan ik de instellingen onthoud, zodat een volgende keer niet op nul begint. Wil je stroomspel liever voelen dan erover lezen, dan hoort het bij wat ik op een bdsm-date doe.

Wat je zelf kunt doen

• Koop een kastje dat voor dit doel is gebouwd als je iets inwendig wilt gebruiken, want StatPearls sluit inwendig gebruik uit bij apparaten die daar niet voor gemaakt zijn.
• Houd het circuit klein en aan één kant van het lichaam, met beide elektroden dicht bij elkaar, zodat de stroom nergens naar de borstkas hoeft.
• Zorg voor ruim contactoppervlak, want te weinig contact is de meest voorkomende oorzaak van brandwonden.
• Blijf tijdens de sessie bijstellen in plaats van één stand te kiezen, want dat is wat het dosisonderzoek als passend beschrijft, en stop met opdraaien voordat er spieren aantrekken.
• Schrijf op welke stand, frequentie en plek je gebruikte, zodat een volgende keer niet opnieuw zoeken is.

Meer lezen over e-stim

Op deze site staan de praktijk en de harde veiligheidsregels bij elektroplay, de Engelse terminologie en de forensische literatuur bij electro play, en de hoek waarin dit spel bij mannen wordt geschaard bij CBT.

Buiten deze site legt de StatPearls-omschrijving van TENS uit wat het apparaat doet en waar de elektroden niet mogen. De meta-analyse van Amer-Cuenca en collega’s weegt de instellingen zelf tegen elkaar af en is daarom de moeite waard voor wie aan de knop staat.

Bronnen

• Dose–Response Effects of Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation for Chronic Low Back Pain: A Systematic Review and Meta-Analysis. Amer-Cuenca, Lisón, Ferrer-Sargues, Biviá-Roig, Baños, Badenes-Ribera & Arguisuelas, European Journal of Pain 30(2), e70222, 2026. Levert dat van alle onderzochte doseringsparameters alleen de sterkte een dosisafhankelijk effect liet zien en frequentie, elektrodeplaatsing en aantal sessies niet, dat een passende sterkte op een effectgrootte van 0,97 kwam tegen 0,30 bij een onpassende, en dat een duidelijk voelbare sterkte die tijdens de sessie wordt bijgesteld de aanbeveling is terwijl een vaste stand en stimulatie die spiercontracties uitlokt worden afgeraden.
• Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation. Dua & Gillespie, StatPearls, bijgewerkt 2026. Levert dat de gewone instelling hoge frequentie bij lage sterkte gebruikt en de dikke, laagdrempelige Aβ-afferenten activeert met een sterke maar aangename paresthesie, dat lage frequenties via de μ-opioïdreceptor werken en hoge via de δ-opioïdreceptor, en de plaatsingsregels: niet op de voorste hals of de sinus caroticus, niet dwars over de borst, niet op de ogen, niet transcranieel en niet inwendig tenzij het apparaat daar speciaal voor is gemaakt.
• OSHA Electrical Safety. Tupper & Doyal, StatPearls, bijgewerkt 2023. Levert de stroomdrempels: bij één milliampère (mA) is er nauwelijks waarneming, zestien mA is de bovengrens waarbij iemand zijn hand nog van een stroombron kan halen, bij twintig mA treedt spierverlamming op met de ademhalingsspieren als bijzonder risico, bij honderd mA kan ventrikelfibrilleren optreden, en bij twee ampère stopt de hartspieractiviteit volledig.

Verwante begrippen

• Elektroplay. De praktijk waar e-stim het gereedschap van is, met de veiligheidsregels en de afspraken vooraf.
• Electro play. De Engelse spelling, met de terminologie uit de handel en de forensische literatuur.
• Edgeplay. De categorie waarin het risico kleiner te maken maar niet weg te nemen is.
• CBT. De hoek waarin erotische elektrostimulatie in de vakliteratuur wordt geschaard, en waar veel e-stim-elektroden voor gemaakt zijn.
• Cockring. Een van de vormen die ook als elektrode bestaat.
• Neon wand. De solid-state violet wand, en waarom dat een heel ander apparaat is dan een kastje met pads.
• TENS. Het kastje uit de pijnbestrijding, met de plekken die er uitdrukkelijk van zijn uitgesloten.
• Violet wand. Het apparaat met één pool, en waarom dat geen e-stim is.
• Urethraal spel. Het gebied waarvoor ook urethrale probes bestaan, met het infectierisico erbij.