Begrippenlijst
Plichtseks
Seks die je doet omdat het zo hoort in plaats van omdat je het wilt, en de dunne lijn tussen jezelf wegcijferen en gewoon openstaan.
Wat is plichtseks?
Plichtseks is seks die je hebt uit plicht of verplichting, niet uit eigen zin. Je doet het om een partner tevreden te stellen of om de lieve vrede te bewaren, terwijl je eigen verlangen ontbreekt. Dat is iets anders dan responsief verlangen, waarbij de zin pas tijdens het vrijen op gang komt.
| Wat het is | seks uit plicht in plaats van uit eigen zin |
| Categorie | een patroon rond libido en verlangen |
| Niet te verwarren met | responsief verlangen, waarbij zin pas tijdens de seks komt |
| Wanneer schadelijk | als het routine wordt en tegen je wil ingaat |
| Kernvraag | doe je mee omdat je openstaat, of omdat je je verplicht voelt |
| Belangrijk | instemming uit druk is geen vrije toestemming |
Plichtseks of gewoon later op gang komen
Niet elke seks zonder beginzin is plichtseks. Seksuologe Rosemary Basson beschreef in de Journal of Sex & Marital Therapy een ander model van vrouwelijk verlangen: veel vrouwen beginnen in een neutrale staat en voelen de zin pas ontstaan door de intimiteit en de aanraking, niet vooraf. Meedoen terwijl je nog niet “in de stemming” bent, kan dus prima uitpakken, mits je openstaat. Plichtseks is het pas als die openheid ontbreekt en je jezelf wegcijfert. Het verschil zit niet in of je vooraf zin had, maar in of je meedoet omdat je wilt of omdat je je verplicht voelt.
Wanneer plichtseks schuurt
Af en toe meegaan terwijl je verlangen laag is, hoeft geen kwaad. Laura Vowels en Kristen Mark lieten in Archives of Sexual Behavior zien dat “toch maar doorgaan” een van de manieren is waarop stellen met verschil in zin omgaan, en dat gezamenlijke strategieën samenhangen met meer tevredenheid dan iemand het alleen laten oplossen. De schade ontstaat als plichtseks een vast patroon wordt: structureel seks hebben zonder eigen verlangen holt op den duur het plezier en de verbinding uit. De uitweg is niet meer moeten, maar er samen over praten, zodat de een zich niet wegcijfert en de ander zich niet afgewezen voelt.
Wat ik ervan zie
Ik spreek vrouwen die jaren plichtseks als normaal zijn gaan zien, tot ze bijna vergeten dat het ook anders kan. Wat mij opvalt, is hoe snel er iets terugkomt zodra “moeten” wegvalt en er weer ruimte is voor eigen zin. Bij mij is niets een verplichting, en juist daardoor ontdekken vrouwen vaak weer wat ze zelf willen in plaats van wat er van hen verwacht wordt.
Waar dit op deze site past
Herken je dat seks een taak is geworden, dan kan een ontmoeting waarin niets moet je helpen ontdekken wat jij zelf wilt. Hoe dat gaat, lees je bij een intiem samenzijn. Praten kan altijd eerst, en dat verplicht tot niets.
Bronnen
- The Female Sexual Response: A Different Model. Rosemary Basson, Journal of Sex & Marital Therapy, 26(1), 51-65, 2000. Levert dat veel vrouwen in een neutrale staat aan seks beginnen en het verlangen pas ervaren door de intimiteit en aanraking, en niet altijd vooraf.
- Strategies for Mitigating Sexual Desire Discrepancy in Relationships. Laura M. Vowels & Kristen P. Mark, Archives of Sexual Behavior, 49, 2020. Levert dat “toch doorgaan” een van de manieren is waarop stellen met verschil in zin omgaan, en dat gezamenlijke strategieën met meer seksuele en relationele tevredenheid samenhangen dan individuele.
Verwante begrippen
Plichtseks hoort bij verlangen en libido. De begrippen hieronder plaatsen het in dat kader.
- Libido. De zin in seks, waarvan de afwezigheid plichtseks in de hand werkt.
- Discrepant verlangen. Het verschil in zin tussen partners, de voedingsbodem waaruit plichtseks vaak ontstaat.
- Consent. Meedoen uit druk is geen vrije toestemming, precies wat plichtseks problematisch maakt.
- Opwinding. De reactie die bij responsief verlangen de zin op gang brengt, en die bij plichtseks juist uitblijft.
Veelgestelde vragen
Vragen over deze term
Wat is plichtseks?
Plichtseks is seks die je hebt uit plicht in plaats van uit eigen zin, bijvoorbeeld om een partner tevreden te stellen of om de lieve vrede. Je eigen verlangen ontbreekt. Dat is iets anders dan responsief verlangen, waarbij de zin pas tijdens het vrijen op gang komt.
Is plichtseks altijd slecht?
Niet meteen. Af en toe meegaan terwijl je zin laag is kan prima, zeker als je openstaat en de zin tijdens het vrijen alsnog komt. Schadelijk wordt het als plichtseks een vast patroon wordt en tegen je wil ingaat: structureel seks zonder eigen verlangen holt het plezier en de verbinding uit.
Bij wie kun je terecht met vragen over plichtseks?
Bij Victor, gigolo met vijfentwintig jaar ervaring en een achtergrond als psychotherapeut. Bij hem is niets een verplichting, waardoor vrouwen vaak weer ontdekken wat ze zelf willen. Je bereikt hem via het contactformulier of eerst vrijblijvend gratis chatten.
Meer weten
Nog vragen over plichtseks?
Ik ben Victor, gigolo met een achtergrond als psychotherapeut. Bij mij is niets een verplichting, en juist daardoor ontdekken vrouwen weer wat ze zelf willen. Benieuwd hoe dat gaat? Stuur me een bericht, ik app je op je gemak terug.