Plasseks

Wat is plasseks?

Plasseks (Engels: watersports; het vakwoord is urolagnia) is het Nederlandse woord voor seksueel spel met urine, in welke vorm dan ook. Daaronder vallen op iemand plassen, geplast worden, ernaar kijken en het ophouden tot vlak voor het misgaat. Plasseks is dus ruimer dan een golden shower, dat één handeling benoemt.

Wat mensen bedoelen als ze plasseks zeggen

Vier verschillende dingen, en dat is precies waarom het woord zo verwarrend werkt.

Iemand die zegt van plasseks te houden, kan bedoelen dat ze erop wil worden geplast, dat ze zelf op een ander wil plassen, dat ze alleen wil kijken, of dat het haar gaat om de spanning van te lang ophouden. Die laatste vorm heeft met vloeistof nauwelijks iets te maken en met controle alles.

Een gewoon gesprek hierover gaat daarom eerst over de vorm. “Ik vind plasseks spannend” zegt zo weinig dat het bijna niets zegt, en twee mensen die het over verschillende vormen hebben komen er onder de douche pas achter.

Wat er via urine wel en niet overgaat

Minder dan het verhaal wil, en niet niets.

De grootste angst is de oudste. De LCI-richtlijn hivinfectie van het RIVM is daar ondubbelzinnig over: hiv is uit veel lichaamsvloeistoffen geïsoleerd, maar overdracht is alleen bewezen via bloed en bloedproducten, sperma, andere genitale secreta, transplantatieweefsel en moedermelk. Voor overdracht via speeksel, traanvocht, urine en ontlasting is bij de mens geen bewijs.

Hepatitis B loopt langs dezelfde route als seks zelf. De LCI-richtlijn hepatitis B noemt bij seksuele overdracht sperma, vaginaal vocht, menstruatiebloed en voorvocht in contact met slijmvliezen, met receptieve anale seks als grootste risico. Urine staat niet in dat rijtje.

Eén virus hoort er wel in, en dat wordt zelden genoemd. De LCI-richtlijn CMV-infectie noemt urine met zoveel woorden als een van de vloeistoffen waarmee cytomegalovirus wordt overgedragen, naast speeksel, sperma, cervixslijm, bloed en moedermelk. Zestig tot tachtig procent van de volwassenen heeft er antistoffen tegen, dus voor de meesten is dat oud nieuws. Het telt wel bij zwangerschap: een eerste infectie tijdens de eerste helft van de zwangerschap is de situatie waarin CMV het kind kan raken.

De praktische vertaling is kort. De vloeistof is het probleem niet; de plekken waar hij binnenkomt zijn dat wel, en dat zijn slijmvliezen en kapotte huid. Zoals Thuisarts het samenvat: een soa krijg je door seks, vooral door seks zonder condoom. Het is dus de seks eromheen die telt, niet de plas.

Waarom mensen plasseks willen

Omdat er weinig is dat zo duidelijk buiten de regels valt.

• Voor jou zit de winst in het opgeven van iets wat je van jezelf niet mag. Zindelijkheid is de eerste regel die je ooit hebt geleerd, en dat maakt hem de meest persoonlijke om even opzij te zetten.
• Voor wie het doet is het bewijs dat de overgave echt is, zonder dat er iets aan te pas komt dat pijn doet of sporen achterlaat.
• Voor jullie samen komt het neer op de kwaliteit van het gesprek vooraf, want halverwege iets aanpassen gaat hier niet.

Plasseks maakt geen dingen goed. Als er iets scheefzit tussen twee mensen, dan zit dat er na afloop nog steeds. En de vorm die het minste gedoe geeft, alleen kijken, wordt vaak overgeslagen terwijl hij voor veel mensen genoeg is.

Hoe mensen plasseks afspreken

Met de plek eerst en het lichaam daarna.

De vaste volgorde in de praktijk: kies een ruimte die tegen een plas kan, spreek af welke vorm het wordt, en benoem apart of gezicht en mond meedoen. Dat laatste is geen detail van hetzelfde plan maar een eigen vraag, omdat daar de slijmvliezen zitten.

Wat de zorgvuldige versie kenmerkt is dat er ná afloop iets is geregeld: warm water, een handdoek, en tijd. Wat de slordige versie kenmerkt is dat er spontaan wordt begonnen en dat de badkamer daarna het gesprek overneemt.

Wat plasseks niet is

“Je kunt er aids van krijgen.” Nee. Het RIVM stelt vast dat er bij de mens geen bewijs is voor overdracht van hiv via urine. Dit is het hardnekkigste verhaal rond dit onderwerp en het klopt niet.

“Urine is schoon, dus er kan niks.” Ook niet. Cytomegalovirus staat bij het RIVM letterlijk in het rijtje vloeistoffen waarmee het wordt overgedragen, met urine erbij, en zwangerschap is de situatie waarin dat ertoe doet.

“Plasseks is hetzelfde als een golden shower.” Het Engelse woord golden shower benoemt precies één ding. Het Nederlandse woord dekt het hele gebied eromheen, kijken en ophouden inbegrepen.

“Het is per se vernedering.” Dat is één kader van meerdere. Markering, overgave en gewone opwinding staan er los van, en welke van de vier het is, bepaal je zelf. Degradatie legt uit hoe dat kader er wél uitziet als het bewust wordt gekozen.

Wat ik er zelf van zie

Ik ben Victor, gigolo, vijfentwintig jaar bezig met BDSM en opgeleid als psychotherapeut. Dit onderwerp komt bij mij bijna nooit als vraag binnen, maar wel als een zin die halverwege wordt afgebroken.

De gezondheidsvraag komt altijd eerst. Vrouwen die hierover beginnen willen niet weten hoe het voelt, ze willen weten of het kan zonder ziek te worden. Dat is een terechte vraag en hij wordt zelden fatsoenlijk beantwoord, waardoor het antwoord ergens tussen “urine is steriel” en “daar krijg je van alles van” blijft hangen. Geen van beide klopt.

Verder merk ik dat de kijkvariant onderschat wordt. Veel vrouwen die hier nieuwsgierig naar zijn, hebben genoeg aan erbij zijn.

Wat je zelf kunt doen

• Zeg welke van de vier vormen je bedoelt voordat je het woord plasseks gebruikt, want het dekt vier verschillende dingen.
• Kies de badkamer voordat je over voorkeuren begint. Zolang de plek niet vaststaat, gaat het gesprek stiekem over het opruimen.
• Behandel gezicht en mond als een aparte afspraak, omdat daar de slijmvliezen zitten waar het volgens het RIVM om draait.
• Sla dit over als er een zwangerschapswens of zwangerschap in het spel is, of bespreek het eerst met een arts: cytomegalovirus gaat wél via urine.
• Drink ruim water vooraf, en spoel een oog dat toch iets binnenkrijgt meteen uit onder de kraan. Wondjes en schaafplekken doen niet mee.
• Begin met kijken. Dat is een volwaardige vorm en geen halve stap.

Meer lezen over plasseks

Binnen deze begrippenlijst beschrijft golden shower de bekendste handeling met de cijfers over hoe vaak die voorkomt, gaat degradatie over het kader waarin plasseks het vaakst wordt geplaatst, en legt fetisj uit hoe zo’n voorkeur doorgaans wordt ingedeeld. Op de blog gaat het stuk over de kracht van fantasieën delen over het gesprek dat aan dit soort wensen voorafgaat.

Daarbuiten zijn de LCI-richtlijnen van het RIVM vrij te lezen en het enige Nederlandstalige naslagwerk waarin per ziekteverwekker staat welke lichaamsvloeistof hem overdraagt, en beantwoordt Thuisarts in gewone taal wanneer een soa-test zinvol is.

Waar dit op deze site past

Op mijn mogelijkhedenlijst komt dit woord niet voor, en ik zet het er niet stilzwijgend bij. Wel geldt dat er over vrijwel alles te praten valt, dus stel de vraag gerust voordat je iets boekt. Bij de BDSM-date lees je hoe zo’n voorgesprek verloopt.

Bronnen

• Hivinfectie. LCI-richtlijn, Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. De Nederlandse standaardrichtlijn voor infectieziektebestrijding, en daarmee de aangewezen bron over overdrachtsroutes. Levert de vaststelling dat hiv weliswaar uit een groot aantal lichaamsvloeistoffen is geïsoleerd, maar dat overdracht tot nu toe alleen is bewezen via bloed en bloedproducten, sperma, andere genitale secreta, transplantatieweefsel (met uitzondering van cornea) en moedermelk, en dat er bij de mens geen bewijs is voor overdracht via speeksel, traanvocht, urine en ontlasting. Levert ook dat het virus binnendringt via slijmvliezen of beschadigde huid.
• CMV-infectie. LCI-richtlijn, RIVM. Levert dat overdracht in de algemene bevolking plaatsvindt via direct en indirect contact van slijmvliezen met besmette lichaamsvloeistoffen zoals speeksel, urine, sperma, cervixslijm, bloed en moedermelk; dat jonge kinderen het virus jarenlang in hoge mate uitscheiden in urine en speeksel; dat zestig tot tachtig procent van de bevolking op volwassen leeftijd antistoffen tegen CMV heeft; en dat klinisch relevante aangeboren infecties vooral voorkomen na een infectie in de eerste helft van de zwangerschap.
• Hepatitis B. LCI-richtlijn, RIVM. Levert dat seksuele overdracht van het hepatitis B-virus plaatsvindt door contact tussen besmette lichaamsvloeistoffen (sperma, vaginaal vocht, menstruatiebloed, voorvocht) en genitale, anale of orale slijmvliezen van niet-immune personen, met receptieve anale seks als grootste risico; urine komt in die opsomming niet voor.
• Soa. Thuisarts.nl, samenwerkingsverband van het Nederlands Huisartsen Genootschap met de Federatie Medisch Specialisten en Patiëntenfederatie Nederland. De Nederlandse publieksvoorlichting bij de huisartsenrichtlijnen. Levert de kernregel dat je een soa door seks krijgt, vooral door seks zonder condoom, dat je een soa kunt hebben zonder er iets van te merken, en het advies om bij twijfel een soa-test te doen bij de huisarts of de GGD.

Verwante begrippen

Plasseks is het Nederlandse verzamelwoord; de buren eromheen benoemen elk een deel ervan of het kader waarin het valt.

• Golden shower. De bekendste handeling binnen plasseks, met de cijfers en de hygiënevraag.
• Degradatie. Het kader waarin plasseks het vaakst wordt geplaatst, en wanneer dat klopt.
• Fetisj. De categorie waaronder een voorkeur als deze doorgaans wordt geschaard.
• Consent. Waarom bij plasseks alles aan het voorgesprek hangt en niets aan bijsturen.
• Grens. Waar de vraag “doen gezicht en mond mee” thuishoort.
• Exhibitionisme. De buurvoorkeur voor wie de kijkvorm het meest aanspreekt.
• Watersports. Het Engelse jargonwoord voor hetzelfde gebied, en waar dat woord in de praktijk wordt aangevinkt.