Hyperseksualiteit

Wat is hyperseksualiteit?

Hyperseksualiteit (Engels: hypersexuality) is seksueel gedrag dat dwangmatig aanvoelt en je leven in de weg gaat zitten. In de ICD-11 staat het als compulsieve seksuele gedragsstoornis, met code 6C72. Het gaat niet om hoeveel zin je hebt, maar om het verlies van controle en het lijden dat dat oplevert. Een hoog libido is iets anders.

Hyperseksualiteit versus een hoog libido

Dit is het verschil dat telt, en het wordt vaak door elkaar gehaald. Veel zin in seks is geen aandoening. Hyperseksualiteit gaat over controleverlies. De Wereldgezondheidsorganisatie omschrijft de compulsieve seksuele gedragsstoornis als een aanhoudend onvermogen om sterke, terugkerende seksuele impulsen in bedwang te houden, waardoor het gedrag zich blijft herhalen en schade aanricht in je leven. In de toelichting bij de ICD-11 (Kraus e.a., 2018) staat er nadrukkelijk bij dat lijden dat alleen voortkomt uit een moreel of religieus oordeel over je eigen seks geen grond voor de diagnose is. Veel zin, blij en zonder schade, valt er dus buiten. Iemand met een hoog libido geniet en gaat daarna verder met de dag. Bij hyperseksualiteit gaat het juist door terwijl je het eigenlijk niet meer wilt, en precies daar zit het probleem.

Wanneer het hulp verdient

Het gaat niet om een aantal keer per week. Het gaat om de vraag of je het nog in de hand hebt. Herken je dat je seks of porno blijft opzoeken terwijl het je werk, je relatie of je gemoedsrust kost, en dat stoppen niet lukt, dan is dat een reden om er met een professional over te praten. Dat is geen oordeel en geen schande. Je huisarts of een seksuoloog kan meekijken en, waar nodig, doorverwijzen. Vaak is de eerste stap simpelweg het benoemen: dat je merkt dat het je meer kost dan het je geeft. Een seksuoloog behandelt dit vaker dan je zou denken, en kijkt meestal eerst naar wat eronder zit, zoals stress, schaamte of een zware periode. Deze pagina legt alleen uit wat de term betekent en geeft geen behandeladvies.

Waar dit op mijn site past

Een hoop van wat mensen “te veel” noemen, is gewoon een gezond, groot verlangen, en daar is niets mis mee. Als jij vooral zin hebt en ruimte zoekt om die te beleven, ben ik daar de goede plek voor. Voelt het juist als dwang die je niet meer stuurt, dan hoort dat bij een huisarts of seksuoloog, niet bij een date. Wat ik doe, lees je bij mijn diensten. Twijfel je waar je zit, vraag het gerust eerst.

Bronnen

• 6C72 Compulsive sexual behaviour disorder. Wereldgezondheidsorganisatie, ICD-11. Levert dat de stoornis draait om een aanhoudend onvermogen om sterke, terugkerende seksuele impulsen te beheersen, waardoor het gedrag schade aanricht.
• Compulsive sexual behaviour disorder in the ICD-11. S. W. Kraus e.a., World Psychiatry, 2018. Levert dat de klachten minstens zes maanden spelen en dat lijden puur door morele afkeuring geen grond voor de diagnose is.

Verwante begrippen

Hyperseksualiteit raakt aan het libido, maar valt er niet mee samen: het gaat om controleverlies, niet om hoeveel zin je hebt.

• Libido. De pijler: je zin in seks, die hoog kan zijn zonder dat er iets mis is.
• Vecht-of-vluchtreactie. Hoe stress en spanning je seksuele gedrag kunnen opjagen of juist platleggen.
• Consent. Waarom controle en instemming de kern blijven, ook bij een groot verlangen.