Dwangbuis

Wat is een dwangbuis?

Dwangbuis (Engels: straitjacket) is een jas met extra lange mouwen die op de rug wordt gesloten, waarna de mouwen om het lichaam heen worden vastgebonden. De armen liggen daardoor gekruist over de romp en kunnen niet meer bij de sluiting. Het is van huis uit psychiatrisch dwangmateriaal, rond 1770 in Frankrijk bedacht.

Waar de dwangbuis vandaan komt

Uit het gesticht, niet uit de speelkamer. De encyclopedie dateert de uitvinding rond 1770 in Frankrijk en beschrijft de vroege modellen als jassen die met knopen en koorden op de rug dichtgingen, met lange mouwen die achter de rug werden vastgeknoopt. Het idee was menselijker dan kettingen: meer bewegingsvrijheid, en niemand die zichzelf of anderen iets aandeed. In overvolle inrichtingen werd hij vervolgens ingezet om rust te bewaren.

In bondage is dat een omkering. De encyclopedie over bondage noemt institutionele dwangmiddelen als de dwangbuis expliciet als iets dat in rollenspel wordt gebruikt, naast doelbewust gemaakte spullen zoals monogloves en bodybags.

Waarom mensen hem gebruiken

Het beeld en het gemak. Een dwangbuis gaat aan met gespen in plaats van met geleerde knopen, en het resultaat is absoluter dan de meeste touwbindingen: geen handen, geen ontsnapping, en een silhouet dat iedereen herkent.

Wat hij niet is: veilig omdat er geen touw aan te pas komt. Stof kan net zo goed te strak zitten.

Waar je op let

Blijf in de kamer. De encyclopedie over bondage zet twee regels bovenaan: iemand die vastzit nooit alleen laten, en minstens elk uur van houding laten veranderen om circulatieproblemen te voorkomen. Houd daarnaast een EMT-schaar binnen bereik.

Let daarnaast op de houding. Kersting, Hirsch en Steinert vonden in hun overzicht van 67 studies in Frontiers in Psychiatry dat fixatie in buikligging veruit het hoogste risico geeft; richtlijnen raden die houding daarom af. Zij stellen ook vast dat een deel van de gevaarlijkste gevolgen met een-op-eentoezicht definitief te voorkomen is. Dat gaat over gedwongen zorg en niet over een scène, maar de les is dezelfde: niet op de buik, en niet uit het zicht. Wil je zoiets veilig ervaren, dan blijf ik erbij en houd ik je houding in de gaten; zo bouw ik het op tijdens een bdsm-date.

Bronnen

• Physical Harm and Death in the Context of Coercive Measures in Psychiatric Patients: A Systematic Review. Kersting, Hirsch & Steinert, Frontiers in Psychiatry 10, 400, 2019. Systematisch overzicht van 67 studies; levert de vaststelling dat fixatie in buikligging het hoogste risico geeft en dat richtlijnen die houding daarom afraden, en dat een deel van de gevaarlijkste gevolgen met een-op-eentoezicht definitief te voorkomen is.
• Straitjacket. Wikipedia. Levert de datering rond 1770 in Frankrijk, de beschrijving van de vroege modellen met knopen en koorden op de rug en mouwen die achter de rug werden vastgeknoopt, en de bedoeling als menselijker alternatief voor kettingen.
• Bondage (BDSM). Wikipedia. Levert de vermelding van de dwangbuis als institutioneel dwangmiddel dat in rollenspel wordt gebruikt, en de regels om iemand die vastzit nooit alleen te laten, minstens elk uur van houding te wisselen en een EMT-schaar bij de hand te houden.

Verwante begrippen

• Straitjacket. Hetzelfde jasje onder zijn Engelse naam, met wat strait eigenlijk betekent.
• Bodybag. De doelbewust gemaakte tegenhanger, waar ook de benen in verdwijnen.
• Armbinder. Hetzelfde principe voor alleen de armen, met een scherper risicoprofiel.
• Cocooning. Het ingepakt worden waar de dwangbuis de kledingversie van is.
• Duimboeien. Het andere stuk uitrusting dat uit de dwangwereld komt.
• Mummificatie. De bredere praktijk waar een dwangbuis de deelvorm voor de armen van is.
• Bondage. De praktijk waar dit jasje gereedschap voor is.