Naar hoofdinhoud
Close-up van een opengeslagen boek met een potlood tussen de bladzijden, in zwart-wit

Begrippenlijst

Dilator

Eén woord voor twee dingen: een hulpmiddel uit de bekkenbodemtherapie en een stuk speelgoed uit de speelkamer.

Wat is een dilator?

Dilator (Engels: dilator, hetzelfde woord) is een staafje waarmee een lichaamsopening geleidelijk went aan iets dat erin gaat. Dilators komen in sets van oplopende maten. Het woord dekt twee dingen die weinig met elkaar te maken hebben: een hulpmiddel uit de bekkenbodemtherapie en een stuk gereedschap uit BDSM.

Engelse termdilator, identiek. Medisch heet het voluit vaginal dilator; in spel lopen de woorden dilator en sound door elkaar.
Medische betekeniseen set van oplopende maten die iemand zelf gebruikt bij vaginisme, pijn bij penetratie of na bestraling, meestal binnen bekkenbodemtherapie
BDSM-betekeniseen staafje voor de urinebuis, verwant aan sounding, of een anale variant om aan omvang te wennen
Waarvan gemaaktsiliconen of hard kunststof bij de medische sets; rvs, glas of siliconen in spel
Belangrijkste grensurethraal gebruik geeft kans op irritatie, scheurtjes in de urinebuis en urineweginfectie

Hoe een dilator werkt

Wennen, niet oprekken. De Cochrane-review over vaginisme omschrijft de methode als systematische desensitisatie: diepe spierontspanning gecombineerd met het geleidelijk inbrengen van een dilator of vinger, om de angst en spanning rond penetratie te verminderen. De maat loopt pas op als de vorige maat geen reactie meer geeft.

In de BDSM-betekenis is het doel anders, maar de opbouw hetzelfde: klein beginnen, en de volgende maat pas als er niets meer trekt.

Waarom mensen een dilator gebruiken

Medisch: om penetratie mogelijk te maken zonder pijn, in eigen tempo en zonder dat er iemand anders bij hoeft te zijn. In spel: omdat de urinebuis een plek is waar verder niets komt, en dat maakt elke sensatie daar nieuw.

Cochrane concludeert dat de uitspraken over de werkzaamheid van vaginismebehandelingen voorzichtig getrokken moeten worden, omdat het bewijs dun is. En bij urethraal gebruik noemt de beschrijving van sounding irritatie, scheurtjes en urineweginfecties, met de waarschuwing dat zo’n infectie ernstig kan worden als hij doorschiet naar blaas of nieren. Steriel materiaal dat er echt voor gemaakt is, is bij deze vorm geen luxe.

Bronnen

  • Interventions for vaginismus. Melnik, Hawton & McGuire, Cochrane Database of Systematic Reviews, 2012. Levert de omschrijving van systematische desensitisatie met oplopende dilators en de conclusie dat uitspraken over werkzaamheid voorzichtig moeten worden getrokken.
  • Urethral sounding. Wikipedia. Levert het onderscheid tussen de urologische ingreep en het recreatieve gebruik, en de risico’s op irritatie, scheurtjes in de urinebuis en urineweginfecties.

Verwante begrippen

  • Anaalplug. Het anale familielid dat blijft zitten in plaats van dat de maat oploopt.
  • Buttplug. Dezelfde familie, met de medische rectale dilatator als voorloper.
  • Dildo. Bedoeld voor beweging en niet voor het geleidelijk laten wennen aan omvang.
  • CBT. De hoek waarin de urethrale variant van de dilator meestal wordt gebruikt.
  • Eendenbek. Het instrument dat openhoudt in plaats van oprekt.
  • Speculum. De vakterm voor datzelfde instrument, en de reden dat openhouden en oprekken twee dingen zijn.
  • Sounding. De handeling die met deze staafjes wordt bedoeld, met het verschil tussen peilen en oprekken.
  • Urethraal spel. Het hele gebied waar de dilator er één voorwerp van is, met het infectierisico erbij.
  • Vaginisme. De klacht waarvoor de medische dilatorset in oplopende maten wordt gebruikt, meestal binnen bekkenbodemtherapie.

Veelgestelde vragen

Wat mensen nog vragen over dilators.

  1. Wat is een dilator?

    Een dilator is een staafje waarmee een lichaamsopening geleidelijk went aan iets dat erin gaat, meestal geleverd in een set van oplopende maten. Het Engelse woord is hetzelfde. De medische en de BDSM-betekenis lopen niet samen.

  2. Wat is het verschil tussen een medische dilator en een dilator in BDSM?

    Het doel en de plek. Een medische dilator is een set oplopende maten die iemand zelf gebruikt bij vaginisme of pijn bij penetratie, meestal binnen bekkenbodemtherapie. In BDSM gaat een dilator vooral de urinebuis in, verwant aan sounding, of anaal om aan omvang te wennen.

  3. Is een dilator gevaarlijk?

    Urethraal gebruik is het risicovolle deel. Genoemd worden irritatie, scheurtjes in de urinebuis en urineweginfecties, die ernstig kunnen worden als ze doorschieten naar blaas of nieren. Gebruik daarom alleen steriel materiaal dat er echt voor gemaakt is, en laat de maat pas oplopen als er niets meer trekt.

  4. Bij wie kun je terecht met vragen over dilators?

    Bij Victor, gigolo met vijfentwintig jaar ervaring in BDSM en een achtergrond als psychotherapeut. Over rustig opbouwen en over pijn bij penetratie praat hij graag mee; voor de medische kant hoort een bekkenfysiotherapeut erbij. Je kunt hem vrijblijvend een vraag stellen via het contactformulier of eerst gratis chatten.

Blog

Artikelen over pijn bij penetratie

De dilator draagt twee betekenissen die weinig met elkaar te maken hebben. Het eerste artikel gaat over de medische kant, het tweede over de hoek waar het staafje spel wordt.

Meer weten

Nog vragen over dilators?

Ik ben Victor. Vragen over pijn bij penetratie en over rustig opbouwen krijg ik geregeld, en ik heb er alle tijd voor. Stel de jouwe gerust. Geen verplichting, ik app je op je gemak terug.

WhatsApp