Somatic experiencing

Wat is somatic experiencing?

Somatic experiencing (afgekort SE) is een lichaamsgerichte traumatherapie, ontwikkeld door Dr. Peter Levine. Het uitgangspunt: trauma is niet in de eerste plaats psychisch, maar lichamelijk. Als een vecht-, vlucht- of bevriesreactie niet wordt afgemaakt, blijft de overlevingsenergie in het zenuwstelsel hangen. SE helpt die energie alsnog los te laten. De term is Engels.

Hoe somatic experiencing werkt

SE werkt via het lijf, niet via het verhaal. De therapie vertrekt vanuit Levines idee dat trauma een biologische reactie is die vast is komen te zitten, niet in de eerste plaats een psychologische. Bij een overweldigende dreiging maakt het zenuwstelsel overlevingsenergie vrij; kan die niet ontladen, dan blijft de onvoltooide activering in het lichaam achter. SE werkt daar voorzichtig mee via twee technieken: titratie, waarbij je alleen de rand van de spanning aanraakt in kleine doses, en pendulatie, het bewust heen en weer bewegen tussen spanning en een gevoel van veiligheid. In een sessie leert de therapeut je je eigen lichaamssensaties te volgen: trillen, golven van warmte of kou, een aandrang tot bewegen, of een verandering in je ademhaling, terwijl die van moment tot moment verschuiven.

Waar het vandaan komt

Het idee kwam uit de natuur. Somatic Experiencing International, de organisatie die Levine oprichtte, omschrijft SE als een lichaamsgerichte aanpak die de symptomen van stress, shock en trauma wil oplossen die zich in lichaam en zenuwstelsel ophopen. Levine merkte op dat wilde dieren, die voortdurend aan levensgevaar blootstaan, zelden blijvend getraumatiseerd raken, terwijl mensen dat wel doen. Zijn antwoord, dat dieren de opgebouwde energie letterlijk afschudden, werd de kern van de methode die hij in zijn boek Waking the Tiger (1997) uitwerkte.

Wat somatic experiencing kan opleveren

Wat je eraan hebt, is dat trauma niet eindeloos in het lijf blijft zitten. Voor wie vastloopt in spanning, schrik of gevoelloosheid kan SE helpen het zenuwstelsel weer in balans te brengen. Voor de seksuele kant is dat relevant, omdat veel seksuele klachten in datzelfde overlevingssysteem wortelen. Wat het niet is: SE is geen snelle oplossing en geen zelfhulptruc. Het is therapie die je met een getrainde SE-therapeut doet, en het vraagt tijd en veiligheid. Dit is een begripspagina, geen behandeladvies.

Wat somatic experiencing niet is

“Het is gewoon praten over je trauma.” Nee. SE werkt juist niet primair via het verhaal, maar via de lichaamssensaties, in kleine, behapbare stappen.

“Het is hetzelfde als lichaamswerk of massage.” Onjuist. SE is een traumatherapie gericht op het zenuwstelsel, geen ontspanningsbehandeling.

Wat ik er zelf van zie

Als gigolo blijf ik ver van de behandelstoel; somatic experiencing hoort nadrukkelijk bij een getrainde SE-therapeut. Wat ik wel herken uit mijn werk, is hoe sterk spanning in het lijf zit en hoe rust en veiligheid daar verandering in brengen. Zit er bij iemand een echt trauma, dan verwijs ik naar professionele hulp, en dat zeg ik eerlijk. Ik lever aandacht en een veilige omgeving, geen behandeling.

Verder lezen

• Vecht-of-vluchtreactie legt de overlevingsreactie uit waar SE mee werkt.
• Seksuele heling beschrijft het bredere herstel na seksueel trauma.
• Peter Levine, Waking the Tiger (1997), is het grondleggende boek achter de methode.

Waar dit op deze site past

Ik geef geen therapie en behandel geen trauma. Wat ik wel bied, is aandacht zonder oordeel en een veilige omgeving, en bij een echt trauma een eerlijke verwijzing naar een SE-therapeut. Ben je gewoon benieuwd hoe een ontmoeting verloopt, kijk dan bij mijn diensten. Praten kan altijd eerst, en dat verplicht tot niets.

Bronnen

• SE 101. Somatic Experiencing International. Levert dat SE een lichaamsgerichte aanpak is die de symptomen van stress, shock en trauma in lichaam en zenuwstelsel wil oplossen, ontwikkeld door Dr. Peter Levine.
• Peter Levine, Waking the Tiger: Healing Trauma, 1997. Levert de grondslag van de methode, en het inzicht dat dieren opgebouwde overlevingsenergie afschudden terwijl mensen die vaak vasthouden.

Verwante begrippen

• Vecht-of-vluchtreactie. De overlevingsreactie die bij SE weer wordt afgemaakt.
• Seksuele heling. Het bredere herstel na trauma, waar SE een methode binnen kan zijn.
• Sexological bodywork. Een andere lichaamsgerichte benadering, maar educatief in plaats van therapeutisch.
• Somatische seksuologie. De lichaamsgerichte kijk op seksualiteit die aan SE verwant is.